facebook instagram telegram www.pezeshkonline.ir










اسپرم اهدائی
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری

اسپرم اهدائی

دکتر عنایت الله ایزدی [ متخصص کلیه و مجاری ادراری ]

آدرس وب سایت : www.izadidr.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خ شمس آبادی ، روبروی بیمارستان سینا ، اول کوچه 32 تلفن مطب : 32363136 - 031
اسپرم اهدائی

« وجود کودک در خانواده باعث همبستگی بیشتر و آرامش زوجین می شود »

مقدمه
خلقت بشر بدین صورت است که سالهای اول ازدواج بیشتربه فکر لذت و خوشگذرانی و کمتر به فکر داشتن فرزند است. با گذشت زمان از میزان لذت و خوشی کاسته شده ، جای آن را آرزوی داشتن فرزند و بزرگ کردن آن و لذت پدر یا مادر بودن میگیرد.

بدون فرزند زندگی کردن باعث ایجاد مشکلات روحی ، عاطفی و اجتماعی میگردد. زن و شوهر حساس و زودرنج میشوند و با پیش آمدن کوچکترین مشکل یا خودخوری میکنند یا پرخاشگر میشوند. ارتباط زوج بدون فرزند با فامیلهای دارای فرزند از حالت عادی خارج میشود واز نعمت معاشرت تاحدود زیادی محروم می شوند . عده ای از اطرافیان از روی دلسوزی و عده ای دیگر به دلیل کنجکاوی بیجا در مورد ناباروری آنها پرسش یا راهنمایی درمانی میکنند که در هر دو صورت باعث به هم خوردن تعادل روحی زوجین میشود.

برخی از آشنایان نادان موقع بروز اختلاف با زوج بدون فرزند ، برای سرکوب آنها مسئله نداشتن فرزند را با الفاظ بد (مثل اجاق کور بودن و ....) به رخ آنها میکشند و موجب آزردگی خاطر آنها میشوند. امید به آینده در اینگونه زوجها کمرنگ میشود ، در عده ای طلاق روحی یا عاطفی ایجاد میشود و در عده ی کمتری طلاق رسمی رخ میدهد. اینگونه زوجها در سنین بالا مثل بقیه مردم حامی مناسب ( فرزند ) ندارند و این مسئله نیز آنها را زجر میدهد.بنا به این دلائل ما پزشکان وظیفه ی خود می دانیم که به منظور از بین بردن درد و رنج زوجهای فاقد فرزند ( با درنظر گرفتن مسائل شرعی - پزشکی - حقوقی واجتماعی ) این زوجها را صاحب فرزند کنیم .در اینجا راجع به نحوه ی گرفتن اسپرم اهدائی توضیحاتی میدهیم .

کار برد تلقیح اسپرم اهدائی در موارد زیر است :
1- زمانی که با هیچیک از روشهای درمانی موفق به دریافت اسپرم از مرد نشویم.
2- موقعی که موفق به دریافت اسپرم می شویم ولی اسپرمها مرده و نا کارآمد هستند.
3- در مواردی که شوهر اسپرم زنده دارد ولی بعلت ابتلا به یک بیماری ارثی صعب العلاج می خواهند از بروز بیماری در فرزندشان پیشگیری شود.
4- مو قعی که مرد ناقل یک ناهنجاری کروموزومی می باشد.

لازم است زوج نابارور علت ناباروری خود را بدانند و اطمینان حاصل کنند که بدون دریافت اسپرم اهدائی صاحب فرزند سالم نمی شوند و اینکار پس از بررسیهای کامل پزشکی مشخص می گردد.

شرایط اهدا کنندگان اسپرم :
1- سن اهدا کننده گان کمتر از30 سال و مجرد یا متاهل می توانند باشند.
2- قدرت باروری اهدا کننده ی اسپرم باید خوب یا عالی باشد ( ضعیف یا متوسط نباشد ) که با انجام آزمایش اسپرم مشخص میگردد.
3- فاقد هر گونه بیماری ارثی ( مثل تالاسمی ) یا واگیردار ( مثل ایدز هپاتیت و ... ) یا اعتیاد باشد که با آزمایش خون معلوم می شود.
4- آگاهانه رضایت به اهداء اسپرم داشته باشد که در جلسه مشاوره ارزیابی می شود .
5- دارای تناسب اندام باشد وتمام اجزا صورت بدون عیب باشد و ضریب هوشی بالاتر از میانگین جامعه داشته باشد .
6- از نظر روحی - روانی و اجتماعی کاملا طبیعی باشد .
7- در فامیل اوهیچ نوع بیماری ژنتیک نظیر منگولیسم و ... وجود نداشته باشد .

همچنین از نظر مذهبی فرهنگی و اجتماعی متناسب با گیرنده گان انتخاب می شوند . خصوصیات ارثی قابل انتقال اهدا کننده (مثل رنگ چشم و رنگ مو و اندازه قد) با زوج گیرنده تطابق داده می شود . به اهدا کننده ی اسپرم هیچگونه اطلاعی در مورد زوج گیرنده ی اسپرم داده نمیشود . تنها نکته ای که اهدا کننده می داند اینست که می داند نطفه اش برای زوجی عقیم و ناشناس مورد استفاده قرار می گیرد .

روش انجام کار :
به گیرنده ی اسپرم داروی تحریک تخمک گذاری+ ویتامین داده می شود تا تخمک گذاری بهتری صورت گیرد . به کمک سونوگرافی و / یا انجام تست تخمک گذاری در ایام نزدیک به تخمک گذاری ( روز 11تا 13 سیکل ماهانه ) زمان تخمک گذاری تعیین می شود . رضایت نامه از زوج گیرنده ی اسپرم ( مبنی بر دریافت اسپرم اهدائی ) گرفته می شود . با توجه به مشخصات ظاهری آنها اهدا کننده ی مناسب در نظر گرفته می شود . روز تخمک گذاری تلقیح اسپرم در مطب و بدون بیهوشی انجام می شود و پس از نیمساعت استراحت به منزل می رود .
مسائل شرعی:
خوشبختانه تعدادی از مراجع محترم تقلید ( آیت الله خامنه ای - آیت الله یزدی- آیت الله مظاهری- آیت الله موسوی اردبیلی- آیت الله موسوی بجنوردی - آیت الله روحانی - آیت الله طباطبائی قمی ) فتوا داده اند که " تلقیح اسپرم فرد غریبه به داخل رحم زن به منظور بارداری اشکال شرعی ندارد،ولی در مورد ارث و محرمیت احتیاط باید مراعات شود " . تعدادی از فقهای محترم نیز تلقیح اسپرم اهدائی را جایز ندانسته اند(آیت الله خمینی - آیت الله سیستانی - آیت الله بروجردی- آیت الله مکارم شیرازی - آیت الله شیرازی - آیت الله نوری همدانی ) . فرزند متولد شده چناچه دختر باشد چون ربیبه ی پدر فاقد اسپرم است به او محرم میباشد،

در مورد ارث جهت رعایت احتیاط مرد میتواند قسمتی یا تمامی مال خود را در زمان حیات به این فرزند صلح کند.

بخاطر اینکه احتمال ازدواج بین بچه های متولد شده از اسپرم یک اهدا کننده به حداقل برسد مطابق پروتکلهای کشورهای پیشرفته از هر اهدا کننده اسپرم پس از اینکه ده فرزند بوجود آمد با او قطع همکاری میشود . با این وجود جهت رعایت احتیاط بیشتر نمونه خون اهداکنندگان اسپرم این مطب در مرکز پزشکی قانونی اصفهان ( بخش آزمایشگاه DNA ) نگهداری می شود تا چنانچه در سالهای بعد والدین 100%خواستند مطمئن شوند که این شخصی که فرزندشان می خواهد با او ازدواج کند خواهر یا برادرش (از طرف پدر ژنتیک ) نیست باید به مرکز پزشکی قانونی اصفهان مراجعه کنند تا با آزمایش خون این دو نفر و مقایسه آن با DNA خون اهدا کننده اسپرم مشخص شود که پدر ژنتیک این دختر وپسر یکیست یا متفاوت است .

مسائل ژنتیکی :

با دریافت اسپرم اهدائی پنجاه درصد خصوصیات ارثی نوزاد به مادر و 50% دیگر به شخص اهداء کننده میرود و بخاطر اینکه سعی می شود اهداء کننده شبیه شوهر انتخاب شود فرزند با والدین شباهت پیدا می کند و تعلق خاطر بیشتری نسبت به فرزند در خانواده ایجاد می شود . در صورتیکه اگر از جنین اهدائی استفاده شود با وجود اینکه حنین در رحم گیرنده رشد میکند ، تمام خصوصیات ارثی بچه به صاحبان اسپرم+تخمک می رود .هزینه گرفتن اسپرم اهدائی نیز بسیار کمتر از جنین اهدائی است جهت اطلاعات تکمیلی و پاسخ به پرسشهائی که دارید به قسمت " س - ج های اهدا اسپرم " کلیک کنید .

اهدائ گامت در دیگر کشورها به چه صورت است ?

گامت به معنی سلول جنسی است ، وهر جا کلمه ی گامت بکار برده شد ، منظور اسپرم (مرد) یا تخمک (سلول جنسی زن ) می باشد . در ایران اهدای تخمک ، اهدای اسپرم و اهدای جنین هر سه انجام می شود ، واهدای جنین در ایران برخلاف دیگر کشورها زیاد انجام می شود . اهدای جنین در کشورهای غربی بندرت ( بخاطر اینکه بندرت پیش می آید که زن وشوهر هردو عیب غیر قابل درمان داشته باشند ) انجام می شود و در کشورهای عربی سنی مذهب اصلا انجام نمی شود(بدلیل اینکه مفتی های سنی شدیدا با آن مخالفند ).

در کشورهایی که مذهب سنی ، اکثریت را داراست ( مثل مصر و عربستان و...) بخاطر اینکه تلقیح هر نوع گامتی را معادل زنا می دانند ، قوانین سختگیرانه ای برای جلوگیری از تلقیح اسپرم اهدایی و تخمک اهدایی وجنین اهدایی وجود دارد ،و چنانچه پزشکی ، زوج نابارور را جهت درمان به خارج از کشور راهنمایی کند باز هم پزشک مورد مواخذه قرار می گیرد و ممکن است پروانه ی طبابتش باطل گردد .

در تمام کشورهای غربی اهدای گامت انجام می شود و قوانین ومقررات خاصی بر آن حاکم است . مثلا برای اینکه از یکنفر اهداکننده ی گامت (تخمک یا اسپرم) تعداد زیادی فرزند به دنیا نیاید ( واحتمال ازدواج بین نوزادان به دنیا آمده خیلی کم باشد ) در هر کشوری قانونا محدودیت تعداد فرزند به دنیا آمده برای هر اهداکننده تصویب شده ، این رقم در کانادا حد اکثر 25 و در دانمارک 12 ودر فرانسه 6 و در آلمان 15 ودراسترالیا10 ودرنروژ 8 فرزند زنده متولد شده از هر اهداکننده می باشد .

در تمام کشورها اهداکنندگان بطور دقیق مورد آزمایشات بیماریهای مسری وژنتیکی قرار میگیرند .از نظر خصوصیات ظاهری هم چک می شوند .مثلا در اروپا انجمنی چند ملیتی وجود دارد که فقط برای اهدای گامت فعالیت وتبلیغ می کند و کاملا غیر مالی است یعنی نه اعضا آن پول میگیرند ونه به اهداکنندگان پول پرداخت می کنند . کاراین انجمن معرفی اهداکنندگان سالم وخوش تیپ و زیبا به مراکز ناباروری است .برای انتخاب اهداکننده گان (با وجود عدم پرداخت پول به اهدا کننده ) معیار های نسبتا سخت مراعات می شود . علاوه بر سالم بودن برای تاییدیه زیبایی باید در حضور هییت اعضا انجمن قرار گیرد و چنانچه زیبایی او مورد تایید اکثریت قرار گرفت بعنوان کاندید اهدا گامت به مراکز نازایی معرفی می شود .چون این موسسه نمیتواند اهدا کننده کافی معرفی کند در بیشتر کشورها پول هم به اهدا کننده پرداخت می شود.

در استرالیا و کانادا و فرانسه به اهدا کننده ی گامت هیچ پولی پرداخت نمی شود ( شبیه اهدا ی خون در ایران ) در امریکا و انگلیس وآلمان و نروژ واسراییل و... به اهدا کننده پول پرداخت می شود .

سخت گیرانه ترین اجرای قوانین مربوط به اهدا گامت را اسراییل (از یکطرف ، ومصر و عربستان از طرف دیگر)دارند . در اسراییل اهداکننده ی اسپرم فقط پسران مجرد سالم که کمتر از 30 سال دارند و قبلا هم ازدواج نداشته اند به شرط قبولی از نظر قیافه و سلامت ، در فقط یکی از 12 مرکز ناباروری کشورشان می توانند اسپرم اهدا کنند و پس از اینکه 8 فرزند زنده از این شخص به دنیا آمد ، این فرد در هیچیک از مراکز ناباروری نمی تواند اسپرم اهدا کند ؛ وبه هیچ عنوان گیرنده و دهنده ی اسپرم هیچگونه شناخت و اطلاعاتی از هم پیدا نمی کنند . در اسراییل فقط به زوجهای رسمی (که ازدواج آنها به ثبت رسیده ) وفاقد اسپرم هستند ، اسپرم اهدائی تلقیح می شود . درحالیکه درخیلی از کشورهای اروپائی (دانمارک اسپانیا- استرالیا ) قانونا علاوه بر ازدواجهای رسمی به ثبت رسیده برای زن ومردهایی که با هم زندگی می کنند ولی ازدواج آنها به ثبت نرسیده ( شبیه صیغه در ایران ) هم اسپرم یا تخمک اهدائی تلقیح می شود .بعلاوه در بیشتر کشورها ی غربی به زنان مجرد ی که متقاضی حاملگی و بچه دار شدن باشند نیز اسپرم تلقیح می شود . دراسراییل به اهداکننده پول پرداخت می شود .

منظور از اجرای سخت قوانین ( در مقایسه با قوانین معمولی) این است که در کشورهای مصر -عربستان و اسراییل دولت منتظر نمی ماند تا شاکی پیدا شود و رسیدگی کند بلکه بطور مداوم کار مراکز ناباروری را زیر نظر دارد و ماموران خود را در پوشش بیمار نابارور نزد پزشکان مربوطه می فرستد تا اگر تخطی وجود دارد زود کشف و به مجازات برسند .

در سوئیس و هنک گنگ وآلمان قوانین اهدا شبیه اسراییل وضع شده ولی مثل اسراییل دقیق اجرا نمی شود . در فرانسه و کانادا و بلژیک و... قانونی تصویب نشده که چه زوجهایی ( رسمی یا غیر رسمی )می توانند گامت اهدائی بگیرند و مراکز ناباروری به صلاحدید خود سلیقه ای عمل می کنند .

در اغلب کشورهای اروپائی وامریکا واسترالیا برای زوجهای متقاضی گرفتن گامت اهدائی به دلائل دیگر (زن یا شوهر زیبا نیستند یا کوتاه قدند و می خواهند فرزندی زیبا یا قد بلند یا ...داشته باشند ) هم گامت اهدا می شود و این در حالی انجام می شود که قانونی در این مورد در کشورشان تصویب نشده است .

آیا گیرنده و دهنده ی گامت از یکدیگر اطلاعات و شناختی دارند ؟

اغلب موارد همدیگر را نمی شناسند و گیرنده ی گامت والد قانونی او محسوب می شود ، گاهی استثنائاتی هم وجود دارد به این صورت که اهدا کننده ی گامت با این شرط گامت اهدا می کند که بعدا بتواند فرزند را هر چند گاهی ببیند وگیرنده هم قبول می کند .

در اغلب کشورها قانونی در این مورد تصویب نشده و در تعدادی کشورها مثل اسپانیا و فرانسه وکانادا و اسراییل قانون گفته که آنها نباید همدیگر را بشناسند ؛ و قانون بعضی کشورهای دیگر( آلمان- انگلیس- سوئیس- استرالیا- هلند نروژ ) می گوید که نا شناس بودن الزامی نیست بلکه سلیقه ایست و مراکز ناباروری بر حسب سلیقه وخواست گیرنده (وندرتا دهنده ی گامت ) عمل می کنند.

از استثنائات دیگر که در بیشتر کشورهای اروپائی انجام می شود ،تلقیح اسپرم اهدائی به زنان مجرد(بدون شوهر ) است ؛ در بعضی کشورها قانونی برای این مورد تصویب شده که آنرا نهی کرده ویا مجاز شمرده ، ولی در اغلب ممالک در حالیکه قانونی در این مورد ندارند ، اینکار انجام می شود .

درامریکا قانون جامع کشوری وجود ندارد ، بعضی ایالات قوانینی شبیه دیگر کشورها با کمی کم و زیاد تصویب کرده اند وتعدادی از ایالات هیچ قانونی در این موارد تصویب نکرده اند ومراکز ناباروری آنها ، مشابه مراکز اروپائی ومقداری هم سلیقه ای عمل می کنند . مثلا در ایالت کالیفرنیا قانون میگوید از هر اهداکننده ی گامت حد اکثر 10 فرزند زنده باید در هر شهر( با جمعیت بالای یک میلیون نفر ) به دنیا آید ، وقد اهداکننده ی مذکر باید بیش از 175 سانت (5 فوت 9 اینچ ) وقد اهداکننده ی تخمک بیش از 162 سانت ( 5فوت و 4 اینج ) باشد . ولی اهداکننده می تواند بعدا به سایر شهرها جهت اهدای گامت مراجعه کند ؛ وبا این وصف احتمال اینکه از بعضی اهداکنند گان بیش از 100 فرزتد به دنیا آمده باشد وجود دارد .

در انگلیس سن اهداکننده از 18 تا 45 سال میتوند باشد وحداکثر مولود 10 نوزاد زنده است و با رضایت اهداکننده گامت او به مراکز ناباروری خارج از کشور نیز فرستاده می شود .

درسوئد علاوه بر قوانین مشابه دیگر کشورها ، قانونی وجود دارد که الزاما به فرزند متولد شده ( در سن 18 سالگی ) از طرف مرکز اطلاع داده می شود که شما فرزند ژنتیکی این والد نیستی ، بلکه حاصل تلقیح گامت اهدائی هستی و در صورت تمایل و تقاضا ، پدر یا مادر ژنتیکی خود را می بیند . ما یک زوج ایرانی (ساکن سوئد) فاقد اسپرم داشتیم که به دلیل وجود این قانون حاضر نشد از اهداکننده ی ایرانی ساکن سوئد ، در مرکز ناباروری سوئد استفاده کند و صاحب فرزند شود ؛ و با مراجعه به ما در اصفهان اسپرم اهدائی گرفت وبا همان تلقیح اول حامله شد .

مقاله مرتبط : جنین اهدائی : برای مطالعه ی مقاله ی جنین اهدائی باید وارد وبسایت شوید ( در قسمت جستجو بنویسید << وبسایت دکتر عنایت الله ایزدی >> و روی کلمه جستجو کلیک کنید تا وبسایت باز شود . در زیر عکس نام مقالات نوشته شده ؛ روی عنوان { جنین اهدائی } کلیک کنید تا مقاله باز شده و مطالعه کنید .

دکتر مهدی طرزی - جراح زیبایی بینی
پیامهای بهداشتی
همكاري و كمك ، عشق و محبت ، حمايت و تشويق از نكات مهم تسريع در بهبودي بيماري رواني است.


مطالب پزشکی پر بازدید
وب سایت های پر بازدید پزشکان