facebook instagram telegram www.pezeshkonline.ir










نقش آلودگی هوا در بروز ناباروری
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری

نقش آلودگی هوا در بروز ناباروری

دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

آدرس وب سایت : www.drsalehi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان حکیم نظامی ، ابتدای خیابان محتشم کاشانی ، ساختمان معین ، طبقه سوم تلفن مطب : 36296246 - 031
نقش آلودگی هوا در بروز ناباروری

متوسط شیوع ناباروری در ایران حدود 15 تا 20 درصد است .از کل موارد ناباروری 20 درصد علت ناباروری ، فقط مربوط به مرد است و در 30 تا 40 درصد موارد علت ناباروری مربوط به هر دو نفر است. یعنی آقایان حداقل در 50 درصد موارد ناباروری دخیل هستند.
اصفهان امروز :
20 درصد علت ناباروری فقط به مردان اختصاص دارد و در 30 تا 40 درصد موارد علت ناباروری مربوط به هر دو نفر است.یکی از موضوعاتی که این روزها شاهد روند رو به رشد آن هستیم ناباروری است. عوامل مختلفی در بروز این اختلال نقش دارند که از آن جمله میتوان به میزان سلامت مردان و زنان، وضعیت تغذیه، آلودگی هوا و ... اشاره کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه علت بروز ناباروری و درمانهای مربوطه گفتگویی با دکتر پیمان صالحی، متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و دارای مدرک ناباروری پژوهشگاه رویان تهران و مرکز ناباروری یزد ترتیب دادیم :

درابتدا ناباروری را بطور خلاصه تعریف کنید ؟
ناباروری به ناتوانی زوجین برای باروری پس از یک سال نزدیکی بدون پیشگیری گفته میشود. بنابراین تا یک سال باید فرصت داد تا مشخص شود آیا زن و شوهر در تعریف ناباروری قرار میگیرند یا خیر مگر آنکه مشکل دیگری به طور همزمان به وجود آید که نیاز به بررسی زودتر داشته باشد. لازم به یادآوری است احتمال بارداری در یک زوج نرمال 20 تا 25 درصد در ماه و 75درصد در6 ماه و 90درصد در یک سال است.

آیا ازروی علایم ظاهری میتوان پی برد که فردی نابارور است ؟
همانگونه که در سووال قبلی اشاره شد وقتی فرد پس از ازدواج اقدام به بچه دار شدن کند و حداقل یکسال از زمان قطع پیشگیری بگذرد و بچهدار نشود تعریف ناباروری شامل حال وی خواهد شد. ضمن اینکه بیش از 80 تا 90 درصد این افراد در حال حاضر با روشهای کمک باروری قادر به بچه دار شدن خواهند بود که باز به آنها نازا یا نابارور نمیگویند. نکته دیگر اینکه در بسیاری از موارد مرد یا زن کاملا از نظر باروری طبیعی هستند اما همسر آنها دچار یک بیماری جدی است که مانع بارداری شده است که باز هم در این موارد به فرد سالم، نابارور گفته نمیشود. یک حالت دیگر نیز وجود دارد که در آن زن و شوهر هردو در محدوده نرمال هستند اما طی سالها باروری رخ نداده است که به چنین مواردی ناباروری با علت ناشناخته گفته میشود.

آیا از روی علایم ظاهری به ناباروری فرد میتوان پی برد ؟
در برخی بیماریها چه در خانمها چه در آقایان ممکن است علایمی در ظاهر فرد یا هنگام معاینه بالینی وجود داشته باشد که مطرح کننده مشکل هورمونی یا ژنتیکی یا جنسی در وی باشد. مثلا ظاهر نشدن صفات ثانویه جنسی(رویش موهای بدن, رشد بیضه ها و آلت و .. در مردان) یا لمس نشدن بیضه ها در معاینه مردان یا نداشتن رحم در خانم ها و موارد مشابه.

لطفا به آماری از نازایی دردنیا و به ویژه در ایران اشاره کنید ؟
طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت شیوع ناباروری در کل دنیا حدود 12 تا 15 درصد است که این آمار در کشوری مانند انگلیس 7 درصد و در کشورهای آفریقایی 30 درصد گزارش شده است. در ایران آمارهای مختلفی از مطالعات و مراکز گوناگون گزارش شده که متوسط شیوع آن در ایران حدود 15 تا 20 درصد است. یعنی با این شیوع افراد، ناباروری را تجربه می کنند. اما با روشهای گوناگون کمک باروری شامل دارو و روش های جراحی یا کمک باروری آزمایشگاهی این شیوع تا حدود پنج درصد کاهش خواهد یافت. یعنی بیشتر آنها به مرور زمان یا با کمک درمان بارور می شوند.

شیوع علل ناباروری در مردان و زنان چقدر است ؟
از کل موارد ناباروری 20درصد علت ناباروری فقط مربوط به مرد است و در 30 تا 40 درصد موارد علت ناباروری مربوط به هر دو نفر است. یعنی آقایان حداقل در 50 درصد موارد ناباروری دخیل هستند.

برای بررسی قدرت باروری در مردان چه آزمایشاتی انجام میشود ؟
پس از معاینه نوبت به آزمایشات مورد نیاز می رسد که مهمترین آنها آزمایش آنالیز منی یا اسپرموگرام یاSemen Analysis است که باید حداقل دو یا سه آزمایش منی برای تصمیم گیری وجود داشته باشد. با توجه به حساسیت، این آزمایش باید در آزمایشگاهی انجام شود که به طور تخصصی آن را انجام میدهند. پس از مشاهده آزمایشات اسپرم با توجه به معاینه و نتیجه آزمایشات ممکن است نیاز به آزمایشات تکمیلی خون مانند بررسی هورمونی و همچنین سونوگرافی بیضه ها یا بررسی ژنتیکی و کروموزومی باشد که در این مرحله درخواست می شود.

در مورد روشهای درمان نازایی توضیح دهید ؟
درمان زوج نابارور باید پس از طی سیر شرح حال ، معاینه و اقدامات تشخیصی که باید توسط تیمی که در این زمینه مهارت و تخصص لازم را داشته باشند با در نظر گرفتن شرایط زوجین آغاز شود. این روشها در خانم ها و آقایان متفاوت است. در موارد ساده با تجویز دارو مشکل، قابل درمان است گاهی برای خانم ها شاید نیاز به عکس رنگی رحم یا لاپاروسکوپی و ... باشد .همچنین درآقایان ممکن است جراحی هایی مانند نمونه برداری از بیضه ها یا جراحی واریکوسل یا بازکردن لوله ها (پس از عمل وازکتومی) انجام شود. اگر با این اقدامات شرایط برای بارداری فراهم نشد از روشهای کمک باروری آزمایشگاهی مانند آی-یو-آی ، آی-وی-اف یا میکرواینجکشن استفاده خواهد شد.

شایع ترین بیماریهای عامل ناباروری در مردان چه مواردی هستند ؟
واریکوسل یا واریس بیضه شایعترین علت قابل اصلاح ناباروری در مردان است. واریکوسل میتواند باعث کاهش رشد بیضه و در نهایت کوچک شدن بیضه شود.همچنین با اثر بر اسپرمها باعث کاهش حرکت و تعداد آنها و تغییر مورفولوژی(شکل ظاهری) آنها خواهد شد. در مواردی که واریکوسل در معاینه با شدت متوسط تا شدید وجود دارد نیاز به عمل جراحی میکروسکوپیک برای اصلاح آن احساس میشود. از طرفی در مواردی که تعداد اسپرم ها در مایع منی صفر باشد پس از بررسی اولیه نیاز به نمونه برداری از بیضه ها برای بدست آوردن اسپرم و استفاده از آن برای کاشت جنین وجود دارد.

آیا عوامل محیطی و شغلی نیز در ناباروری نقش دارند ؟
بله. قطعا این موارد هم در ناباروری تاثیر گذارند و هم ممکن است موجب سقط شوند. لازم به یادآوری است در مشاغلی که با گرما, دود و مواد شیمیایی سرو کار دارند این خطر وجود دارد. کشیدن سیگار ، مصرف تریاک ، الکل ، کوکایین ، ماری جوآنا و سایر مواد مخدر نیز اثرات نا مطلوبی بر کیفیت اسپرم ها می گذارند.همچنین حشره کش ها و سموم مورد استفاده در کشاورزی ممکن است بر بیضه ها و تخمدانها اثرات منفی داشته باشند. در برخی مطالعات، مطرح شده که سونا و وان آب گرم در درازمدت می تواند موجب کاهش حرکت اسپرم ها شود. آلودگی هوا, استرس های شغلی, برخی غذاها مانند فست فودها, بالارفتن سن ازدواج, مواجهه با امواج موبایل و ... نیز می توانند اثرات منفی در این زمینه داشته باشند.

آیا آلودگی هوا در بروز نازایی موثر است ؟
بله آلودگی هوا یکی از فاکتورهایی است که علاوه بر تهدید سلامت قلبی عروقی و سرطان زایی، خطر اختلال در باروری را نیز به دنبال خواهد داشت. با توجه به اینکه این آلودگی ممکن است توسط خودروها یا کارخانه ها ایجاد شود. لازم به ذکر است احتمال مواجهه در افرادی که در ترافیک و خیابان یا مناطق صنعتی کار می کنند بیشتر است. مطالعات گوناگونی نیز در این زمینه انجام شده است.

آیا مصرف قرصهای ضدبارداری یا روشهای دیگر جلوگیری از بارداری امکان نازایی را افزایش میدهند ؟
در مورد قرص ها, آمپولهای هورمونی و کاشتنی ها که البته برخی از انواع آنها کنار گذاشته شدهاند باید گفت که پس از قطع کردن آنها ممکن است تا چندین دوره سیکلهای عادت ماهیانه خانمها دچار اختلال شود اما پس از مدتی به روال طبیعی باز خواهد گشت. در مورد روشهایی مانند بستن لوله ها در خانم ها و آقایان امکان بازگشت باروری به فاکتورهای گوناگونی بستگی دارد و باید با عمل جراحی این کار انجام شود.به عنوان نمونه در آقایانی که وازکتومی انجام دادهاند هر چه سن فرد پایینتر باشد و مدت زمان کمتری از عمل گذشته باشد شانس موفقیت عمل افزایش مییابد. ضمن اینکه این عمل باید با روش میکروسکوپیک انجام شود. که در حال حاضر میزان بازگشت وازکتومی با روش میکروسکوپیک و ظاهر شدن اسپرم در آزمایش پس از عمل در مراکز ما حدود 80 تا 90 درصد است.

به تعویق انداختن بچه دار شدن چند درصد به بروز نازایی کمک میکند ؟
با توجه به اینکه به تعویق انداختن بارداری موجب بالارفتن سن زوجین و به ویژه خانمهاست اینکار سبب کاهش توانایی بارداری میشود ضمن اینکه هر چه زوجین در سنین بالاتری به ما مراجعه کنند فرایند درمان مشکل تر خواهد شد.

آیا اشعه های هنگام عکسبرداری و رادیولوژی در بروز نازایی تاثیر دارد ؟
به طور کلی انجام اقدامات رادیولوژیک جزیی از فرایند تشخیصی برای کلیه بیماریها است. لازم به یادآوری است روش هایی مانند سونوگرافی و ام آر آی بدون اشعه و روش هایی مانند رادیوگرافی با اشعه ایکس و سی تی اسکن دارای تشعشعات هستند. برای تصمیم گیری جهت انجام یک روش تصویربرداری باید فواید و معایب و هزینه های آن در کنار هم مقایسه شود و اگر دیده شد انجام آن در سیر درمان تاثیر مثبت دارد باید انجام شود. طبیعی است اشعه روشهای رادیوگرافیک در محدوده مجاز ، با نظارت پزشک و با قراردادن محافظ های سربی برای نقاط حساس بدن قابل انجام است در غیر این صورت میتوانند زیان بار باشند.

دکتر مهدی طرزی - جراح زیبایی بینی
پیامهای بهداشتی
وفاداري دوجانبه همسران وحفظ قداست خانواده يک راهکار پيشگيري از اچ.آي.وي/ايدز است .


مطالب پزشکی پر بازدید
وب سایت های پر بازدید پزشکان