چه فاكتورهایی براحتمال بروز بیماریهای فرصت طلب موثرند؟
• - تعداد سلول
• - مواجهه قبلی با پاتوژنهای احتمالی مانند توكسوپلاسما و سیتومگالویروس
• - ویرولانس نسبی میكروارگانیسمها مانند پنوموكك ومایكوباكتریوم توبركولوزیس كه ویرولانس بیشتری دارند دربیمارانیكه هنوز اختلال شدیدایمنی ندارند هم میتوانند باعث بیمار ی شوند پنوموسیستیس و سیتومگالویروس د رمراحل پیشرفته موجب بیماری میشود.برخی عفونتهای خاص مثل كاندیدیاز ولكوپلاكی موئی دهان نشانگر ها ی اولیه سركوب ایمنی هستند درمان منجر به تغییر مسیر بیماری میشود. 

تقسیم بندی بالینی ایدز :
• مرحله بالینی1
• 1.بدون علامت
• 2.لنفادنوپاتی منتشر وپایدار ( بصورت حضور دو یا چندین مكان لنفادنوپاتی خارج اینگواینال در حداقل 6 - 3 ماه بدون علت دیگر تعریف میشود ) .

• مرحله بالینی2 :
• 1.كاهش وزن بیش از 10% كل وزن بدن
• 2.تظاهرات پوستی مینور مثل درماتیت سبورئیك ، خارش ، زخمهای دهانی عود كننده وعفونت قارچی ناخن
• 3.هرپس زوستر در 5 سال گذشته

مرحله بالینی 3 :
• 1.كاهش وزن بیش از 10%كل وزن
• اسهال طول كشیده بدون توجیه ( مداوم یا گهگاهی ) بیش از یك ماه
• 3.برفك دهانی
• 4.لكوپلاكی موئی دهان
• 5.سل ریوی در یك سال اخیر
• 6.عفونتهای باكتریائی شدید ( پنومونی ـ پیومیوزیت )

مرحله بالینی4 :
• 1.سندرم تحلیل منتشر بدن ( كاهش بیش از 10% وزن بدن - اسهال مزمن[حداقل دوبار دفع مدفوع آبكی در روز بمدت بیش از 30روز ویا ( ضعف مزمن وتب بیش از 30 روز بصورت متناوب یا مداوم )
• 2.پنومونی پنوموسیستیس كارینی
• توكسوپلاسموزیس
• كریپتوسپوریدیوز یااسهال بیش از یك ماه
• كریپتوكك خارج ریوی
• سل خارج ریوی
• انسفالوپاتی HIV
• CMV
• PML
• HSVپوستی مخاطی بیش از یكماه یا احشایی برای هرمدت زمانی
• عفونتهای قارچی منتشر مثل هیستوپلاسموز
• كاندیدیاز مری - تراشه - برونش یا ریه
• مایكوباكتریوز آتیپیك منشر
• سپتی سمی سالمونلا ی غیر تیفوئیدی
• ساركوم كاپوزی
• لنفوم

شایعترین نشانگرهای ایدز کدامند؟
• پنومونی پنوموسیستیس کارینی ، سندرم تحلیل منتشر وکاندیدیاز مری بیش از سه چهارم کل بیماریهای نشانگر ایدز را شامل میشود

بیماریهای دهانی :
• كاندیدیازیس دهانی ( برفك )
• لكوپلاكی موئی دهان
• ژنژیویت وپریودنتیت شدید نكروزان اولسراتیو
• زخمهای دهانی ناشی از ) HSVتبخال )
• استوماتیت آفتی
• ضایعات ساركوم كاپوزی ولنفوم غیر هوچكین
• زگیلهای دهانی
• پیگمانتاسیون ناشی از مصرف داروها
• بزرگی غدد بزاقی
•کاندیدیازیس
•لکوپلاکی موئی دهان

تظاهرات جلدی :
• عفونتهای ویرال : HSV - VZV - CMV - HPV - MC
( مولوسكوم كونتاژیوزوم - زونا ی مولتی درماتومال ومنتشر ومزمن وعودكننده - تبخال با عود بیشتر ودوره طولانی تر )
• آنژیوماتوز باسیلر ایجاد ندولها یا پلاكهای قرمز ارغوانی كرده كه میتوانند زخمی شده ودلمه ببندند.
• ساركوم كاپوزی
• درماتیت سبورئیك - پسوریازیس - گزروزیس وایكتیوز
• درماتوفیتوز ( كچلی ) - انیكومایكوز
• فولیكولیت باكتریال
• گال نروژی
• تظاهرات پوستی عفونتهای سیتمیك قارچی یا مایكوباكتریومهای آتیپیك
گال نروژی
کاندیدیازیس
Wasting syndrome

سندرم ضعف وتحلیل عمومی
• بیماری سرشتی غیر قابل توجیه در بیش از یكماه همراه با تب بیش از 38.3 ، اسهال حداقل 2بار دفع اسهال آبکی در روز ، كاهش وزن بیش از 10% وزن پایه بدن می باشد.قبل تشخیص كلیه علل محتمل باید رد شده باشد

• Slim Disease : دربیماران آفریقایی HIVمثبت یك ناخوشی تحلیل برنده ، ضعف وخستگی ناتوان كننده ، تب ، تعریق.اسهال طول كشیده ، كاهش وزن شدید وجوددارد.پاتوژنهای فرصت طلب متعارف دیده نمیشود ولی بشدت بیماران تحلیل رفته وبر اثر سوء تغذیه شدید وعفونتهای ثانوی می میرند

Kaposi sarcoma
• یك نئوپلاسم مولتی سنتریك حاوی ندولهای متعدد عروقی در پوست وغشاء مخاطی واحشاء است
• HHV8 or KSHV بعنوان عامل آن شناخته شده است.تظاهرات مختلفی دارد وممكنست در هر شمارش حتی در CD4 نرمال رخ دهد

• ضایعه اولیه ممكنست یك ندول ارغوانی مایل یه قرمز كوچك روی پوست ، یك تغییر رنگ روی مخاط دهان یا یك لنف نود برجسته باشدضایعه اغلب در نواحی در معرض آفتاب بویژه نوك بینی ونواحی تروما ظاهرمیشود.

• درگیری ریه :
كوتاهی نفس ، انفیلترای دو طرفه لوبهای تحتانی ، پلورال افیوژن ،

• درگیری گوارش :
• مخاطی : خونریزی گوارشی ، انسداد
• سیستم صفراوی : یراقان انسدادی مشابه كلانژیت اسكلروزان

عفونتهای باكتریال :
• خطر سل فعال در بیمار آلوده 15 تا20برابر افزایش
می یابد وخطر ویرمی HIVدر حین سل افزایش می یابد.
• عفونتهای هموفیلوس انفلونزا وپنوموكك شایعترین عفونتهای باكتریال هستندشانس باكترمی پنوموكك100 وسپتی سمی سالمونلایی 20برابر افزایش می یابد.
• عفونتهای استاف طلایی دراینها شایع است .
• سیفلیس میتواند به شكل غیر معمول تظاهر یابد.

عفونتهای ویرال :
• زونا بصورت مولتی درماتومال ومنتشر ومزمن وعودكننده بروز میكند.
• تبخال كه عود آن بیشتر دوره آن طولانیتر است ودر ناحیه دور مقعد میتواند پروكتیت ایجاد كند.
• مولوسكوم كونتاژیوزوم كه پاپول نافدار بدون درد كه از طریق تماس نزدیك منتقل وتعدادآن در اینها زیاد است.
• سایتومگالوویروس كه میتواند رتینیت وكولیت و..ایجاد كند.
• ابشتین بار ویروس كه لكوپلاكی مویی دهان ایجاد میكند.
• پاپیلوما ویروس انسانی كه ایجاد زگیل میكند.
• HHV8 كه ساركوم كاپوزی ایجاد میكند.

عفونتهای انگلی وقارچی :
• توكسوپلاسما : شایعترین عامل آنسفالیت در ایدزیها است.
• پنوموسیستیس كارینی : شایعترین عامل ایجاد پنومونی در ایدزیها است.
• كریپتوسپوریدیوم ومیكروسپوریدیوم وایزوسپورا بلی شایعترین عامل ایجاد اسهال مزمن میباشند.
• كریپتوكك نئوفورمنس : شایعترین عامل مننژیت در ایدزیها است.

دکترزهرا سلیمانی
متخصص بیماریهای عفونی ـ گروه عفونی دانشگاه علوم پزشکی کاشان