شهزاد محمدیان - متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا

نوجوان تغذیه را جدی بدان

شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]آدرس وب سایت : www.armitaclinic.ir
آدرس مطب : شهرک غرب بلوار فرحزادی تقاطع دریا خ نورانی پلاک 19 طبقه سوم تلفن مطب : 22366770 - 021

روی یکی از موادی است که در سلامت انسان بخصوص کودکان و نوجوانان نقش مهمی دارد. از جمله آنکه در پروتئین ها نقش ساختمانی به عهده داشته و در نتیجه در تولید پروتئین ها موثر است . این ماده مغذی یکی از فاکتورهای مهم موثر در رشد کودکان و نوجوانان محسوب می شود و کمبود آن موجب اختلال در رشد و کوتاهی قد می شود ، حتی کمبود شدید آن در دوران رشد ایجاد کوتاهی شدید قد یا کوتولگی می کند. روی همچنین در بلوغ جنسی موثر است و چنانچه در دوران بلوغ ، به میزان کافی از طریق غذا دریافت نشود موجب تاخیر در بلوغ جنسی می گردد. این ماده معدنی اثرات مهم دیگری نیز در سلامت انسان به عهده دارداز جمله آنکه در سلامت پوست و ضمائم آن مانند مو و ناخن موثر است.

کمبود روی موجب خشکی پوست ، جراحات پوستی شبیه اگزما ، آلوپسی ، خشکی ، شکنندگی و ریزش موها می شود ، لذا لازم است نوجوانان برای بهره مندی از اثرات مفید و مهم روی ، آن را به خوبی بشناسند و از منابع غذائی آن اطلاع داشته باشند تا به میزان لازم از این فاکتور غذایی مفید استفاده نمایند. منابع غذایی غنی از روی شامل پروتئین حیوانی از قبیل انواع گوشت قرمز ، جگر ، مرغ ، ماهی و غذاهای دریایی ، شیر و لبنیات است. روی در مواد گیاهی نظیر حبوبات بخصوص سویا ، غلات با سبوس و مغزها نیز وجود دارد. البته با وجود آنکه منابع گیاهی روی از نظر کمیت خوب و غنی است ولی از نظر کیفیت یعنی قابلیت جذب و مصرف در بدن ، کاربرد پایین تری نسبت به منابع حیوانی آن دارد. ضمنا ممکن است برخی از مواد مغذی مانند کلسیم بر جذب روی اثر کرده و آن را کاهش دهد ، البته این در صورتی است که مقدار روی در غذا ، کم و مقدار کلسیم زیاد باشد.

به علت کیفیت بالای روی موجود در منابع حیوانی ، لازم است کودکان و نوجوانان علاوه بر منابع گیاهی روی ، از منابع حیوانی روی نیز به مقدار کافی در روز استفاده نمایند. ماده مغذی دیگری که در رشد تاثیر مهمی دارد ، ید است. این ماده معدنی در خاک مزروعی وجود دارد و از این طریق وارد محصولات گیاهی می شود دام ها در اثر تغذیه ا ز گیاهان ، ید را وارد بدن خود می کنند ، همچنین ماکیان ، ید را از طریق محصولات گیاهی دریافت می نمایند. انسان با مصرف مواد خوراکی گیاهی و نیز با استفاده از شیر ، لبنیات و تخم مرغ می تواند مقدار لازم ید به بدن خود برساند. ماهی و محصولات دریایی از بهترین منابع ید محسوب می شوند و مصرف آن ها در برنامه غذایی هفتگی ، می تواند نیاز انسان را به این ماده مغذی کاملا تامین کند. مرکز اصلی ذخیره ید در بدن انسان، غده تیروئید است. هورمون های تیروئیدی ( T3و T4یا تیروکسین) در غده تیروئید ساخته شده و در سلامت انسان نقش مهمی به عهده دارند.

ید با وجود آنکه به مقدار بسیار جزئی مورد نیاز بدن است ولی به همین میزان کم ، می تواند وظایف مهمی در حفظ سلامت انسان به عهده داشته باشد؛ از جمله آنکه در تامین رشد جسمی نقش قابل توجهی دارد. کودکان و نوجوانانی که در معرض کمبود ید قرار می گیرند مبتلا به اختلال در رشد جسمی و کوتاهی قد می شوند. ید در متابولیسم مواد انرژی زا و تولید انرژی از این مواد نقش مهمی دارد.ید علاوه بر رشد جسمی در بلوغ ذهنی و عصبی نیز موثر است. عارضه کمبود ید، گواتر ساده( گواتر آندمیک) نام دارد. در این عارضه، غده تیروئید که در جلوی گردن قرار گرفته ، متورم و بزرگ می شود. در اینجا این سوال در ذهن مطرح خواهد شد که با وجود آنکه ید در محصولات غذایی مختلف به مقدار مناسب وجود دارد، به چه علت عارضه گواتر ناشی از کمبود ید در جوامع مختلف از جمله کشور ما شیوع دارد؟

در مناطق کوهستانی ، خاک مزروعی حاوی مقدار کافی ید برای تامین نیازهای انسان نیست و در چنین مناطق ، بایستی از نمک یددار جهت پیشگیری از گواتر و عوارض ناشی از آن استفاده نمود. ید علاوه بر تامین رشد جسمی و ذهنی ، در تولید مثل نیز نقش دارد و کمبود آن بخصوص چنانچه این کمبود ، شدید باشد موجب اختلال در تولید مثل می شود.در ارتباط با تغذیه و سلامت نوجوانان ، علاوه بر رشد ، موارد مختلف دیگری نیز باید مورد توجه قرار گیرد از جمله سلامت سیستم عصبی و آرامش اعصاب آنان. این گروه سنی در دوران بسیار ویژه و بحرانی از زندگی خود قرار دارند، به این ترتیب که در مرحله انتقال از دوران کودکی به دوران جوانی می باشند این مرحله خاص نه تنها از نظر جسمی بلکه از نظر روحی نیز اثرات ویژه ای بر سلامت نوجوانان به جا می گذارند. زیرا تغییرات هورمونی ، ایجاد دگرگونی های روحی و تغییرات خلقی وسیعی در آنان خواهد نمود، به خصوص چون نوجوانان در دوران انتقالی زندگی خود از کودکی به جوانی هستند نمی توانند ارتباط دوستانه و نزدیکی با کودکان و جوانان برقرار نمایند و همین حالت ویژه می تواند موجب سردرگمی و تغییرات خلقی فاحشی در آنان بشود.

همچنین این گروه سنی در مرحله یادگیری هستند و لازم است مواد مغذی که در افزایش قدرت یادگیری آنان تاثیر دارد به میزان کافی دریافت نمایند.بنابراین باید تغذیه آنان به گونه ای باشد که بتواند سلامت سیستم عصبی و آرامش روحی آنان را به خوبی تامین کند. فاکتورهای غذایی که در سلامت سیستم عصبی موثرند عبارتند از: مواد انرژی زا به خصوص کربوهیدرات ها ، پروتئین ، ویتامین های گروه B، ویتامین C، آهن و ید. البته لازم به ذکر است که اصولا بهره مندی از تغذیه مناسب ، کامل و متنوع تاثیر مهمی بر عملکرد سلول های عصبی و حفظ سلامت و آرامش اعصاب به عهده دارد ولی مواد مغذی ذکر شده اثرات اختصاصی تر دیگری را نیز دارد که آن ها را به تفکیک در این مجموعه مورد بررسی قرار خواهیم داد.

انرژی علاوه بر اعمال فیزیکی برای انجام فعالیت های حیاتی بدن نیز مورد نیاز است، از جمله اینکه برای انجام اعمال سلول های عصبی نیاز به مقدار کافی انرژی داریم. چربی ها و کربوهیدرات ها ( مواد قندی نشاسته ای) و پروتئین ها از منابع تولید انرژی در بدن هستند.کربوهیدرات ها سوخت اصلی سلول های عصبی را تشکیل می دهند و سیستم عصبی، انرژی مورد نیاز را جهت انجام فعالیت های مختلف، صرفا از کربوهیدرات ها تامین می کند؛ چنانچه این دسته از مواد مغذی به مقدار کافی از طریق برنامه غذایی روزانه تامین نشود، موجب بروز لطمات بسیار مهم به اعصاب می شود، ضمنا کمبود کربوهیدرات ها در الگوی غذایی، موجب کاهش قدرت یادگیری می شود. متاسفانه بسیاری از نوجوانان عادت به مصرف صبحانه ندارند. برخی دیگر صبحانه ناکافی و فاقد ارزش تغذیه ای مناسب مصرف می نمایند. عدم مصرف صبحانه کافی و یا نخوردن صبحانه ، موجب افت قند خون می شود که آن را عارضه هیپوگلیسمی می نامند.

کاهش قند خون باعث بروز عوارض عصبی مختلف از قبیل عصبانیت، پرخاشگری، بیحوصلگی، ضعف، سستی، بی میلی به کار، افسردگی و امثال آن می شود و مهم تر از همه اینکه قدرت یادگیری را کاهش می دهد و این امر بخصوصبرای نوجوانان حائز اهمیت بسیار است زیرا موجب عدم موفقیت تحصیلی در آنان می شود، بعضی از نوجوانان ، بخصوص دختران نوجوان جهت برخورداری از تناسب اندام از رژیم های لاغری غلط پیروی می کنند و مواد نشاسته ای را از برنامه غذایی خود حذف می نمایند. این کار نیز تا حدودی موجب موجب افت قند خون و عوارض ناگوار ناشی از آن خواهد شد.

علاوه بر کربوهیدرات ها، پروتئین ها نیز در سلامت اعصاب موثرند زیرا برای تولید ترشحات داخلی از قبیل آنزیم ها، هورمون و ... مورد نیازند و نیز برای انجام فعالیت سلول های عصبی به پروتئین نیاز داریم. از دیگر فاکتورهای غذایی که برای سلامت سیستم عصبی مورد نیاز داریم. از دیگر فاکتورهای غذایی که برای سلامت سیستم عصبی مورد نیاز هستند ویتامین های گروه B(Bکمپلکس) را می توانیم نام ببریم. بسیاری از ویتامین های موجود در این گروه در تولید انتقال دهنده های عصبی نقش مهمی دارند. انتقال دهنده های عصبی موادی هستند که پیام های عصبی را از یک سلول عصبی به سلول دیگر منتقل می نمایند.

چنانچه انسان در معرض کمبود ویتامین های گروه Bقرار گیرد مواد فوق الذکر تشکیل نشده و به این ترتیب سلامت سیستم عصبی دچار اختلال خواهد شد.برخی دیگر از ویتامین های گروه B، در تشکیل غشاء میلین که سلول های عصبی را در بر می گیرد تاثیر دارند و در صورت فقدان این ویتامین ها، غشاء میلین دچار تخریب شده و ناراحتی های شدید عصبی از قبیل آشفتگی های روحی، اضطراب، افسردگی و سایر اختلالات عصبی بروز خواهد نمود.

بعضی دیگر از ویتامین های گروه Bدر متابولیسم کربوهیدرات ها موثرند و کمبود این ویتامین ها موجب اختلال در سوخت و ساز کربوهیدرات ها می شود، در نتیجه مقدار کافی انرژی تولید نخواهد شد. از آنجایی که انرژی لازم برای فعالیت سلول های عصبی صرفا از کربوهیدرات ها است و این سلول ها نمی توانند برعکس سایر سلول ها، انرژی مورد نیاز خود را از اسیدهای چرب موجود در مواد غذایی دریافت نمایند، لذا در اثر کمبود ویتامین های گروه Bانرژی کافی جهت اعمال سیستم عصبی تامین نشده و ناراحتی های عصبی بروز خواهد نمود، فعالیت سلول های عصبی بر قدرت یادگیری نیز تاثیر مهمی دارد و بروز اختلالات عصبی می تواند موجب کاهش قدرت یادگیری و عدم موفقیت تحصیلی در نوجوانان بشود . ویتامین های گروهBعمدتا در جوانه ها، غلات با سبوس، حبوبات، مغزها، سبزیجات، جگر، گوشت قرمز، مرغ، ماهی، لبنیات و زرده تخم مرغ وجود دارند. البته ویتامین B12(کوبالامین) صرفا در منابع حیوانی موجود است و منابع گیاهی آن برای تامین نیازهای انسان کفایت نمی کند.


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

چگونه امید به زندگی را ایجاد کنیم؟

دکتر مینا رضایی [ کوچینگ سلامت ]

لکه های رنگارنگ دور گردن و سر شانه

[ 1392-11-10 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

نکاتی در مورد مصرف مغزها و سن شروع آن در کودکان

[ 1395-03-16 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

کم خونی فقر آهن و تالاسمی مینور

[ 1392-12-02 ]دکتر ندا مقتدری اصفهانی [ متخصص زنان و زایمان ]

تخم مرغ چند عدد در هفته مجاز است ؟

[ 1392-06-27 ]پروانه کاظمی [ کارشناس ارشد تغذیه ]

قابل توجه بیماران لک ، تیرگی پشت کمر و استریا

[ 1393-02-10 ]دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]

سیانوز ( کبودی ) در کودکان

[ 1394-05-31 ]دکتر فریدون آشنایی [ فوق تخصص بيماريهای قلب اطفال ]

پرسش های متداول لیزر فرکشنال

[ 1396-03-04 ]دکتر کاوه کریمی راد [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

كانون اكوژن داخل قلبی جنين

[ 1396-09-15 ]دکتر فریدون آشنایی [ فوق تخصص بيماريهای قلب اطفال ]

روش های لاغر شدن با سوپر فودها (قسمت اول)

[ 1400-02-15 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

جراحی زیبایی واژن یا لابیاپلاستی چیست و چه مزایا و عوارضی دارد؟

[ 1400-02-15 ]کلینیک پوست ارکیده [ پوست ، مو و زیبایی ]

پی آر پی در چه مواردی استفاده می شود؟

[ 1400-02-14 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

درمان خط اخم با تزریق فیلر

[ 1400-02-14 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

آیا شوره سر می تواند باعث ریزش مو شود؟

[ 1400-02-14 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

تشخیص ریفلاکس ادرار با گرافی رنگی مثانه

[ 1400-02-14 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

توصیه های بعد از کاشت موی طبیعی که باید انجام داد

[ 1400-02-14 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

چرا انجام سونوگرافی در بارداری ضروری است؟

[ 1400-02-14 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

از بین بردن اسکار زخم، بخیه و سوختگی با لیزر

[ 1400-02-14 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

تفاوت بین آرتروز کمر و تنگی کانال نخاعی

[ 1400-02-14 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

مراحل و نحوه انجام کاشت مو به روش sut

[ 1400-02-14 ]کلینیک پوست ارکیده [ پوست ، مو و زیبایی ]

چه چیزهایی به زیبایی مرتبط می شوند؟

[ 1400-02-14 ]دکتر مینا رضایی [ کوچینگ سلامت ]

کاشت مو به روش DHI (دی اچ آی) چه معایب و مزایایی دارد؟

[ 1400-02-13 ]کلینیک پوست ارکیده [ پوست ، مو و زیبایی ]

مزایای استفاده و نحوه کارگذاری پورت کت در شیمی درمانی

[ 1400-02-13 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

علائم تومورهای حدقه چشم چیست؟

[ 1400-02-13 ]دکتر بهرام اشراقی [ فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم ]

عملکرد لیزر موهای زائد چگونه است؟

[ 1400-02-12 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

هایفو برای لیفت صورت و جوانسازی پوست

[ 1400-02-12 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

پزشک با دیدن چه علائمی سونوگرافی کبد و کیسه صفرا درخواست میکند؟

[ 1400-02-12 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

جراحی پروستات نیاز به چه مراقبتهایی دارد؟

[ 1400-02-12 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

معرفی روشهای کاشت مو

[ 1400-02-12 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

بیماری زونا چگونه تشخیص داده میشود؟

[ 1400-02-12 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

تشخیص سنگ کلیه از مسیر حالب به مثانه با عکس رنگی کلیه

[ 1400-02-12 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر بهرام اشراقی - فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم
دکتر بهرام اشراقی

فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم


www.dreshraghi.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
کلینیک پوست ارکیده - پوست ، مو و زیبایی
کلینیک پوست ارکیده

پوست ، مو و زیبایی


www.orkideclinic.ir
دکتر محمد اعظمی - متخصص رادیولوژِی
دکتر محمد اعظمی

متخصص رادیولوژِی


www.radiologymarkazi.ir
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر غلامرضا سیف - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی و سونوگرافی


www.drseif-radiology.ir
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
دکتر احمد شکرچی زاده - متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات
دکتر احمد شکرچی زاده

متخصص جراحی مغز و اعصاب و ستون فقرات


www.drshekarchizadeh.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت