دکتر سید سلمان فاطمی - متخصص داخلی مغز و اعصاب

یادآوری خواب و رویا

دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]آدرس وب سایت : www.dr-salmanfatemi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول تلفن مطب : 32223328 - 031

چرا برخی روياها را بیشتر از دیگران به یاد می آورند ؟
خواب هر فرد به دو بخش خواب آرام و خواب نسبتا پر تنش و فعال تقسیم میشود که این دو قسمت، بارها طی یک خواب تکرار میشوند .در خواب آرام یا (nonrapid eye movememt)(NREM) تنفس و حركات چشم و فعالیت مغزی آرام است . بر عکس، در قسمت (rapid eye movement )(REM، تنفس تندتر ميشود و چشمها دائما به چپ و راست می روند و فعالیت مغز هم بیشتر می شود .بیشتر، دیدن رویا در این مرحله اتفاق می افتد و اگر کسی در این مرحله ،از خواب بلند شود ، رویای خود را بهتر به یاد می آورد.در ابتدای خواب با افزایش هورمونی به نام سروتونین، افراد وارد فاز (Nonrem) میشوند بعدا افزايش ترشح استیل کولين در پونز منجر به فاز (REM) میشود . باز ترشح سروتونين و نورادرنالين باعث ورود به فاز نان رم میشود .

این حالت به صورت چرخه ای طی خواب تکرار میشود .ترشح استیل کولين در پونز در فاز (REM) به تالاموس و از آنجا به کورتکسهاي پريتال ، فرونتال و پشت مغز میرود و در حقیقت ، رویا از این قسمتهای مغز منشأ می گیرد .در آسیبهای قسمت جلویی مغز ، با آنکه فازهای رم و نان رم خواب باقی میماند ولی فرد قادر به دیدن رویا نیست .در آسیبهای ساقه مغز ، فازهای رم و نان رم مختل میشود ولی نکته جالب آن است که دیدن رویا باقی میماند . پس در حقیقت شکل گیری رویا مربوط به ساقه مغز نیست بلکه در کورتکس مغزی انجام میشود .در لوب فرونتال یا جلویی مغز ، وجود دوپامين باعث انتقال پیامها به قسمتهای بالاتر میشود و وجود این ماده باعث افزایش میزان رویا میشود.

در هنگام تجربه ی رویای شفاف(رویای قابل درک و یادآوری) لوبهای آهیانه و پیشانی مغز با افزایش فعالیت مواجهند.و نکته جالب توجه برعکس شدن جریان امواج در مغز است . در حالت طبیعی و در پی یک توجه بینایی معمولا امواج از لوب پس سری به سوی لوب آهیانه یا پریتال میرود. در رویا جریان برعکس است و ازلوب پریتال به سوی لوب اکسیپوت یا پس سری میرود . گویا اول احساسات یا خاطرات یا آموخته های قبلی و تجربیات ، درک میشود و سپس تبدیل به دیدن میشود . برخی از مردم میتوانند بیشتر رویاها را در صبحگاه به یاد بیاورند یا یه عبارتی رویای شفاف بیشتر دارند ، در حالی که برخی دیگر به ندرت رویایی را به یاد می آورند .

علت آن چیست ؟
مطالعات جدید ، نشان میدهد که محل اتصال دو لوب تمپورال و پريتال که مرکز نگهداری معلومات در مغز است ، درافرادي که بیشتر رویا را به یاد می آورند ، فعالتر است . بیشتر بودن فعالیت در این منطقه از مغز، بیداری و توجه به اجسام تاثیر گذار خارجی و تقويت مرکز بیداری را تسهیل ميکند . به این ترتیب کدبندی رویاها را در حافظه تسهیل میکند .علت این رویاها همیشه مطلب جالبی برای محققینی بوده است که بر روی تفاوت افراد با یادآوری زیاد رویا( افرادی که رویای خود را به صورت منظم به یاد می اورند )و افرادی که کم رویای خود را به یاد می اورند، بررسی و تحقیق میکنند.

طبق مطالب قبلی که بیان شد ، می فهمیم اگر فردی در فاز رم خواب(REM) از خواب برخیزد ، رویا را کاملتر و دقیقتر به یاد مي آورد .محققی در مرکز تحقیقات لئون علوم اعصاب به نام پيرين رابي تصميم گرفت تا درباره یادآوری رویاها بررسی کند .پيرين در ژانویه 2013 در مجله اي به نام کورتکس مغز مطلبی را منتشر کرد.پيرين میگوید : افرادی که رویا را زیاد به یاد می اورند،از نظر زماني ، دو برابر افراد با یادآوری کم رویا ، در بیداری هستند .و مغزهای آنها با تحریکات صوتی حین خواب و بیداری بیشتر تحریک ميشود . و فعالیت اضافه مغز ، یادآوری رویاها را به شکل بيشتري ، تسهیل میکند .در این مطالعه، جستجو بر تعیین مناطق مغز که در دو گروه تفاوت دارد ، متمرکز شد و محققان از PET scan برای مقایسه فعاليت خودبخودي مغز در 41 نفر در زمان بیداری و خواب استفاده کردند .داوطلبان به دو گروه تقسیم شدند ..گروه اول از افرادی بودند که رویا را زیاد به یاد می آوردند یعنی دو تا پنج بار در هفته رویای قابل یادآوری داشتند و گروه دوم از افرادي بودند که کم ، رویا را به یاد می آوردند یعنی دو رویا را در ماه به یاد می آوردند .

مطالعه در گروه اول در مقایسه با گروه دوم در هنگام بيداری و خواب نشان داد که فعالیت خودبخودی مغز در قسمت میانی لوب پريتوفرونتال و در محل اتصال تمپوروپريتال بیشتر است و این منطقه ای از مغز است که در بیداری و توجه به تحریکات بیرونی مشارکت دارد .و شاید این تفسیر کند که چرا آنها که بیشتر رویا را به یاد می آورند ،به تحریکات محیط در بیداری بیشتر جواب میدهند.در افرادی که کمتر رویا را به یاد می آورند ،مغز در زمان خواب قادر به حفظ معلومات جدیدی نیست پس رویاها را نمی تواند در حافظه رمز گذاری کند بنابراین یادآوری بیشتر رویاها در افرادی که کمتر به یاد می اورند ،لازم میکند تا مغزهای آنها از خواب بیدار شود.نتایج نشان میدهد افرادی که بیشتر روياها را به یاد می آورند و آنهایی که کمتر به یاد می آورند در بیان رویا ها هم تفاوت دارند ولی باید توجه کنيم که آنها در تولید رویا هم با یکدیگر متفاوتند .آنهایی که بیشتر، رویاها را به یاد می آورند کمیت بیشتری از رویاها را در مقایسه با افرادي که کمتر رویاها را به ياد می آورند،تولید می کنند.

منبع
(Institut national de la santé et de la recherche médicale). "Why does the brain remember dreams?." ScienceDaily. ScienceDaily, 17 February 2014.
http://serendip.brynmawr.edu/bb/neuro/neuro03/web1/alippman.html


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

کالری سوزی در خواب (قسمت دوم)

دکتر منصور ریسمانچیان[ پزشک عمومی ]تاریخ انتشار : 1397-04-28تاریخ بروز رسانی : 1397-04-28

کالری سوزی در خواب (قسمت اول)

دکتر منصور ریسمانچیان[ پزشک عمومی ]تاریخ انتشار : 1397-04-28تاریخ بروز رسانی : 1397-04-28

آسیب های مواد آرایشی هنگام خواب

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1397-01-27تاریخ بروز رسانی : 1398-10-07

ارتباط تغذیه و خواب راحت

دکتر منصور ریسمانچیان[ پزشک عمومی ]تاریخ انتشار : 1396-04-10تاریخ بروز رسانی : 1396-04-10

درمان اسکارفرو رفته با تزریق ژل

دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

بحثی در مورد عملکرد لوب فرونتال مغز

[ 1395-01-29 ]دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]

رمز ازدواج سالم و موفق چيست ؟

[ 1396-08-14 ]دکتر مطهره میردامادی [ متخصص اعصاب و روان ]

لکه های رنگارنگ دور گردن و سر شانه

[ 1392-11-10 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

رژیم غذایی بعد از جراحی روده بزرگ

[ 1394-10-12 ]پروانه کاظمی [ کارشناس ارشد تغذیه ]

ریزش سکه ای ریش در آقایان

[ 1396-08-29 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

پرسش های متداول لیزر فرکشنال

[ 1396-03-04 ]دکتر کاوه کریمی راد [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

نکاتی در مورد مصرف مغزها و سن شروع آن در کودکان

[ 1395-03-16 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

درمان زخم پوست سر

[ 1396-11-28 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

بوی ناخوشایند کشاله ران و راه های مقابله

[ 1390-11-17 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

بهترین و موثرترین روش های جوانسازی پوست

[ 1399-12-04 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

درمان لکه‌های تیره زیر چشم

[ 1399-12-04 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

قبل و بعد از تزریق ژل چه کارهایی باید انجام دهیم؟

[ 1399-12-04 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

آیا پرولاپس دریچه میترال خطرناک است؟

[ 1399-12-04 ]دکتر امید هاشمی فرد [ متخصص قلب و عروق ]

درمان اسکارفرو رفته با تزریق ژل

[ 1399-12-04 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

اس وی اف ژل (SVF Gel) چیست ؟

[ 1399-12-04 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

بیماریهای مرتبط به رشته تخصصی ارولوژی

[ 1399-12-04 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

چه عواملی احتمال کمردرد را افزایش میدهند؟

[ 1399-12-04 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

آیا کفش مناسب می‌تواند درد زانو را تسکین دهد؟

[ 1399-12-04 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

مکمل های پروتئینی و انواع آن

[ 1399-12-04 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

کاشت مو طبیعی به روش FIT چگونه انجام می شود؟

[ 1399-12-04 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

عوامل خطرساز برای سرطان پستان

[ 1399-12-04 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

دلایل اضافه وزن بعد از یائسگی و روش های جلوگیری از آن (قسمت دوم)

[ 1399-12-03 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

کاشت مو چیست و چگونه انجام می‌شود؟

[ 1399-12-02 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

علت پرمویی زنان چیست؟

[ 1399-11-30 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

جوانسازی پوست با چه روشهای انجام میشود؟

[ 1399-11-30 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

علت درد گردن و بهترین راه درمان گردن درد

[ 1399-11-30 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

اکوکاردیوگرافی قلب به چه منظور انجام میشود؟

[ 1399-11-30 ]دکتر امید هاشمی فرد [ متخصص قلب و عروق ]

تورم بیش از حد لب پس از تزریق ژل

[ 1399-11-30 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

ترمیم تزریق ژل لب چیست و به چه منظور انجام میشود؟

[ 1399-11-30 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

روش‌های درمانی پف و تیرگی زیر چشم

[ 1399-11-30 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

کم کاری تیروئید و نازایی

[ 1399-11-30 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
شهزاد محمدیان - متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا
شهزاد محمدیان

متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا


www.armitaclinic.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر نرگس علیان - متخصص زنان و زایمان
دکتر نرگس علیان

متخصص زنان و زایمان


www.dralian.ir
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت