دکتر احمدرضا خلیلیان - متخصص چشم پزشکی

سوختگیهای شیمیایی چشم

دکتر احمدرضا خلیلیان [ متخصص چشم پزشکی ]آدرس وب سایت : www.drkhalilian.com
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان توحید میانی ، قبل از چهارراه پلیس ، ساختمان یاس ، واحد 501 تلفن مطب : 36274240 - 031


سوختگی های شیمیایی چشم یکی از مهم ترین اورژانسهای چشم پزشکی محسوب می شوند. از نظر شدت آسیب می توان آنها را خفیف در حد تحریک و آبریزش چشم تا موارد شدیدی که موجب صدمات قرنیه و حتی نابینایی گردد، تقسیم کرد. ماده شیمیایی آسیب رسان می تواند جامد،مایع،گاز وحتی به شکل پودر یا بخارباشد.صدمات شیمیایی می تواند به طور شایعی در خانه در مواجهه با انواع پاک کننده ها،ضد عفونی کننده ها ،سفید کننده ها و یا مواد آرایشی-زیبایی رخ دهد. در حیطه کشاورزی کودها و یا سموم ضد آفت آسیب رسان اند. گچ و سیمان از عوامل شایع سوختگی شیمیایی با خاصیت قلیایی(هیدروکسید کلسیم)در چشم کارگران هستند. موارد قلیا یا اسید پاشی جنایی که اغلب از مواد قوی می باشند از جمله شدیدترین موارد سوختگیهای چشمی هستند.رایج ترین قلیاها که سبب سوختگی چشم می شوند عبارتند از قلیای صابون پزی(KOH,NAOH)، آمونیاک و آهک(CAOH).رایج ترین اسید هایی که سبب سوختگی چشم می شوند عبارتند از: اسید سولفوریک(آب باطری اتومبیل)، اسید فسفوریک . اسید هیدروکلریک(جوهر نمک).پاک کننده ها مانند وایتکس (که نه اسیدی ونه باز هستند) نیز می توانند صدمات جدی به چشم وارد کنند.

اسید یا باز ، کدام یک خطرناک تر است ؟
به طور کلی سوختگی های قلیایی خطرناک تراند. بازها با چربی غشا سلولی ممزوج وسپس وارد سلول شده و آن را از بین می برند. به دنبال آن در مجاورت با سلول کناری قرار می گیرد و سلول های دیگر را نیز نابود می کند که در صورت عدم درمان این فرایند تا روزها پس از مواجهه اولیه ادامه می یابد. در مقابل اسیدها باعث آسیب پروتئینی می شوند که این پروتئین ها به صورت سدی محافظ از نفوذ بیشتر اسید جلوگیری می کنند و از طرفی خاصیت بافری بافتهای مجاور از گسترش اسید جلوگیری کرده و آسیب را موضعی نگه می دارند. با این حال اسیدها در غلظت زیاد می توانند سبب صدمات شدید و نفوذ عمیق تر به داخل چشم شوند.

در سوختگی شیمیایی چشم در دقایق اولیه چه باید کرد ؟

اولین و مهم ترین اقدام درمانی شستشوی سطح چشم در اسرع وقت با مقادیر زیادی ازسرم های شستشو یا تزریقی ویا آب است. در صورت در دسترس نبودن آب می توان از سایر مایعات غیرسمی مانند آب معدنی نیز استفاده کرد. در هر حال از تاخیر در شستشو باید جلوگیری کرد. برای شستشو بایستی پلک های بیمار کاملآ باز و داخل چشم به خوبی شستشو داده شود. در صورتی که ماده شیمیایی هنوز در تماس با بیمار باشد باید از وی دورشود، مثلآ لباس آغشته خارج و یا محلی که آغشته به اسید و قلیا می باشد نیز شستشو داده شود. مناطق حساس مانند چشمها و صورت بایستی در اولویت شستشو قرار گییرند، ولی در صورت امکان و وجود کمک افراد بیشتر ، میتوان شستشوی سایر قسمتها را نیز همزمان انجام داد. شستشو بایستی در محل حادثه شروع و تا زمانی که بیمار به اورژانس چشم پزشکی منتقل می شود ادامه پیدا کند. مهم این است که در مواجهه با چنین حادثه ای افراد کمک کننده خونسردی خود را حفظ کنند و به اصطلاح دستپاچه نشوند و همزمان، سایر افراد، مرکز اورژانس را مطلع کرده و ازآن مرکز طلب کمک کرده و همزمان بیمار را به نزدیکترین مرکز چشم پزشکی برسانند و در مسیر نیز شستشو را ادامه دهند. درصورت عدم دسترسی به اورژانس چشم، بیمار بایستی به سایر مراکز اورژانس برده شود. در بخش تخصصی و اورژانس نیز شستشو را باید تا نرمال شدن PH چشم ادامه داد.

چه عواملی بر پیش آگهی و نتیجه نهایی دید در این بیماران تاثیرگذارند ؟
نوع اسید یا باز و غلظت آن ،درجه سوختگی چشم،مدت تماس، شستشوی کافی در دقایق اولیه و شدت آسیب عروق اطراف قرنیه(لیمبوس) و نیز میزان نفوذ ماده شیمیایی به درون چشم تعیین کننده وضعیت نهایی چشم و بینایی بیمار می باشند. درجه بندی آسیب توسط متخصص چشم صورت می گیرد.

اقدامات تخصصی سوختگیهای شیمیایی چشم
به طور خلاصه درمانهای طبی و جراحی از این قراراند :

1.-شستشوی چشم با سرمBSS تا نرمال شدنPH،تحت بی حسی موضعی
2. دبریدمان نسوج اپیتلیوم مرده و خارج کردن قطعات ماده شیمیایی
3.-قطره وپماد آنتی بیوتیک، سیکلوپلژیک ، استرویید(ترجیحا در دو هفته اول)، داروهای پایین آورنده فشار چشم، اشک مصنوعی بدون مواد نگهدارنده
4.-استفاده از داروهای مهارکننده آنزیم ماتریکس متالوپروتاز مثل کپسول تتراسیکلین یا داکسی سیکلین، ویتامین C، سدیم سیترات 10 %
5.- کمک به ترمیم اپیتلیوم قرنیه با لنزتماسی بانداژ،تارسورافی ،انسداد پانکتوم مجرای اشکی و یا پیوند غشا آمنیونی
6. سایر- اقدامات جراحی مثل تنوپلاستی، پیوند سلول های بنیادی لیمبوس و یا پیوند قرنیه

بازگشت بینایی :
لازم به ذکر است که بیماران و همراهان آنها بایستی به این نکته توجه کنند که اقدامات درمانی اولیه به منظور نجات و حفظ چشم صورت می گیرد و در این مرحله هدف الزامآ برگرداندن بینايی بیمار نمی باشد و ممکن است در این مرحله بینایی فرد به شدت مختل باشد. بدیهی است پس از بهبود مرحله حاد بیماری میتوان اقداماتی برای بهبود بینایی انجام داد. این مرحله ممکن است چند ماه طول بکشد، لذا بیماران محترم بایستی صبر و حوصله لازم را به خرج بدهند.

پیشگیری :
در آخر متذکر می شویم که مانند هر گونه آسیبی که از عوامل محیطی به انسان می رسد، پیشگیری نقش عمده دارد. باید مسایل امنیتی را در محیط کار کاملآ رعایت کرده و خود را در معرض آسیب قرار ندهیم. همچنین مسئولیت حفظ کودکان با ما بوده و بایستی از آنها در مقابل آسیب ها مراقبت کنیم. در رابطه با اقدامات جنائی نیز مسؤولین بایستی اقدامات پیشگیرانه جدی برای حفظ امنیت شهروندان انجام دهند.


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

چروک چشم

دکتر پرستو خسروانی[ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]تاریخ انتشار : 1399-06-05تاریخ بروز رسانی : 1399-06-11

تزریق ژل زیر چشم

دکتر پرستو خسروانی[ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]تاریخ انتشار : 1399-04-08تاریخ بروز رسانی : 1399-04-08

درمان چروک اطراف چشم

دکتر پرستو خسروانی[ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]تاریخ انتشار : 1399-01-27تاریخ بروز رسانی : 1399-01-27

دلایل اصلی پف کردن چشم ها

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1395-07-03تاریخ بروز رسانی : 1398-10-06

تيرگي دور چشم وعلل آن قسمت دوم

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1388-12-10تاریخ بروز رسانی : 1398-10-05

تيرگي دور چشم وعلل آن قسمت اول

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1388-12-04تاریخ بروز رسانی : 1398-10-05

تیرگی و کبودی زیر چشم

دکتر عفت محمدی[ پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1398-05-13تاریخ بروز رسانی : 1398-07-13

دلایل ایجادتیرگی دور چشم

دکتر گیتا فقیهی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1397-02-03تاریخ بروز رسانی : 1398-02-05

گودی زیر چشم و تزریق ژل

دکتر رضا رباطی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1396-09-07تاریخ بروز رسانی : 1396-09-07

خشکی چشم

دکتر سیروس بخت آور[ متخصص چشم پزشکی ]تاریخ انتشار : 1396-07-16تاریخ بروز رسانی : 1396-07-16

آلرژی در چشم

دکتر سیروس بخت آور[ متخصص چشم پزشکی ]تاریخ انتشار : 1396-06-25تاریخ بروز رسانی : 1396-06-25

چشم از نظر ساختاری بخش دوم

دکتر سیروس بخت آور[ متخصص چشم پزشکی ]تاریخ انتشار : 1396-06-12تاریخ بروز رسانی : 1396-06-15

چشم از نظر ساختاری بخش اول

دکتر سیروس بخت آور[ متخصص چشم پزشکی ]تاریخ انتشار : 1396-06-07تاریخ بروز رسانی : 1396-06-12

گودى زير چشم

دکتر اکرم صالحی[ طب سنتی ]تاریخ انتشار : 1396-02-16تاریخ بروز رسانی : 1396-02-20

بلفاروپلاستی

دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

اضافه وزن و چاقی در کودکان

[ 1393-06-05 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

توصیه های عیدانه به آرایشگران

[ 1388-12-15 ]دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]

لزوم تغییر رژیم غذایی زنان ، پس از ۴۰ سالگی

[ 1395-12-17 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

اصول غذایی در بیماران مبتلا به آلزایمر

[ 1393-09-20 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

مصرف كلسيم و درمان چاقي

[ 1388-10-02 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

از متخصص کاشت مو بپرسید

[ 1397-09-11 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

خواص برنج قهوه­ ای

[ 1393-11-12 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

جسمانی سازی یا خود بیمار انگاری

[ 1396-01-30 ]دکتر مطهره میردامادی [ متخصص اعصاب و روان ]

غذاهای آماده برای فرد دچار سرما خوردگی مضر است

[ 1394-11-03 ]پروانه کاظمی [ کارشناس ارشد تغذیه ]

ژل جوانساز پروفایلو

[ 1399-06-23 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آیا تکنیک تزریق چربی در ماندگاری آن موثر است

[ 1399-06-21 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

دستگاه آی پی ال و درمان جوش صورت

[ 1399-06-21 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آزمایشات سلامت جنین

[ 1399-06-20 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

بلفاروپلاستی

[ 1399-06-19 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

گرانولوم پیوژنیک

[ 1399-06-18 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

رابطه رژیم گرفتن و ریزش مو ،افسانه یا واقعیت ؟

[ 1399-06-18 ]دکتر محمد رفیع منزلت [ پوست ، مو و زیبایی ]

مزوتراپی مو چیست ؟

[ 1399-06-18 ]دکتر محمد رفیع منزلت [ پوست ، مو و زیبایی ]

مراقبت پس از بوتاکس

[ 1399-06-18 ]دکتر محمد رفیع منزلت [ پوست ، مو و زیبایی ]

تخلیه ژل صورت

[ 1399-06-17 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

کاربرد لیزر ان دیاگ در درمان جوش صورت

[ 1399-06-17 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

سبوس گندم

[ 1399-06-17 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

آیا گیرندگان جنین یا اسپرم صلاح است که اهداکنندگان را بشناسند ؟ قسمت دوم

[ 1399-06-16 ]دکتر عنایت الله ایزدی [ متخصص کلیه و مجاری ادراری ]

روش‌های مختلف درمانی انواع زگیل

[ 1399-06-15 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

تمام راهکارهای حفظ زیبایی پوست در رژیم (قسمت دوم)

[ 1399-06-15 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

خشکی پوست در فصل پاییز

[ 1399-06-15 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آیا گیرندگان جنین یا اسپرم صلاح است که اهداکنندگان را بشناسند ؟قسمت اول

[ 1399-06-14 ]دکتر عنایت الله ایزدی [ متخصص کلیه و مجاری ادراری ]

چگونه ماندگاری بوتاکس طولانی میشود

[ 1399-06-13 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

سابسیژن و درمان جای جوش

[ 1399-06-13 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

تنگ کردن واژن

[ 1399-06-13 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

هر آنچه که در مورد اچ پیلوری نمیدانید

[ 1399-06-12 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

لیفت لب

[ 1399-06-11 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر نرگس علیان - متخصص زنان و زایمان
دکتر نرگس علیان

متخصص زنان و زایمان


www.dralian.ir
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
شهزاد محمدیان - کارشناس ارشد تغذیه
شهزاد محمدیان

کارشناس ارشد تغذیه


www.armitaclinic.ir
دکتر مسعود جعفری پور - فلوشیپ فوق تخصص جراحی پلاستیک صورت
دکتر مسعود جعفری پور

فلوشیپ فوق تخصص جراحی پلاستیک صورت


www.drjafaripour.ir
دکتر عباسعلی نصر اصفهانی - متخصص جراحی و لاپاروسکوپی
دکتر عباسعلی نصر اصفهانی

متخصص جراحی و لاپاروسکوپی


www.drnasresfahani.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت