دکتر سید سلمان فاطمی - متخصص داخلی مغز و اعصاب

تکامل ساختار رگهای مغزی از ماهی ها تا انسان

دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]آدرس وب سایت : www.dr-salmanfatemi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان آمادگاه ، روبروی داروخانه سپاهان ، مجتمع اطبا ، طبقه اول تلفن مطب : 32223328 - 031

مغز انسان، این اندام پر اشتها و پرخور که به تنهایی بخش عظیمی از انرژی و اکسیژن موجود در خون را مصرف میکند، نیازمند سیستم زه کشی بزرگی است.و این دقیقا مانند یک زمین بیابانی است که بخواهید آن را تبدیل به مزرعه پر باری کنید. آبیاری بی هدف و کور این مزرعه، شاید برای کاشتن برنج خوب باشد ولی هرگز برای کاشت درختان رنگارنگ با میوه های متنوع، مناسب نیست.

مغز، شبیه مزرعه ای است که میوه های گوناگونی دارد. بخشی از آن مسئول بینایی است و بخش دیگر، مسئول لمس کردن و یا بوییدن و یا اندیشیدن و تفکر است و دهها بخش دیگر که از مغز، مزرعه ای پر از محصولات رنگارنگ می سازد.چنین مزرعه ای به آبیاری بسیار پیچیده یا به بیان دیگر به خون رسانی بسیار پیچیده ای نیاز دارد. قسمتهای مختلف مغز نیازهای متفاوتی از نظر مصرف اکسیژن و انرژی دارند.

رگهای مغزی در انسان :
شاخه های پشتی به مخچه یا قسمت بینایی از عروق ورتبرال و بازیلار منشأ می گیرد.کاروتید دو شاخه بزرگ رگهای جلویی و میانی مغز(middle cerebral artery و anterior cerebral artery) را میسازد و اینها مسئول خونرسانی به قسمتهای میانی و بین دو نیم کره، در مغز هستند.

middle cerebral artery
در حقیقت قسمت بزرگ شده شاخه هیپرتروفیک پرفوران anterior cerebral artery است که در انسان تقریبا به صورت تاخیری ایجاد شده است. در موجودات ابتدایی تر مثلا در ماهیها اصلا این شریان وجود ندارد یا در پستان داران دیگر این شریان، کوچک است. وظیفه مهم این شریان، کنترل حرکات و حس دست و صورت در سمت مقابل و صحبت کردن و درک کلام طرف مقابل است. قابل درک است چرا این شریان در انسان بزرگتر از موجودات دیگر است. انسان دو پا که باید با دستان خود کار کند، نیامند خون رسانی بیشتری به قسمتهای مربوط به دست است و این قسمتها بخش بزرگی از مغز را در کناره های قسمت جلویی- میانی مغز تشکیل میدهد. به علاوه قدرت درک صحبت کردن در انسان، نیازمند بخش نسبتا بزرگی در مغز است و این قسمتها به وسیله شریان میانی middle cerebral خون می گیرد.

در پستانداران، بزرگ شدن مخچه و بخش پشتی مغز، فشار زیادی را بر کاروتید وارد میکند. در پستانداران ابتدایی تر مانند گوسفند، خود کاروتید میتواند تا حدی خونرسانی قسمت پشتی را هم انجام دهد ولی در پستانداران بالاتر مانند میمون یا شامپانزه و انسان، به دلیل بزرگ شدن مخچه و قسمت پشتی مغز، عروق نخاع باید در خون رسانی پشت مغز و مخچه نقش ایفا کنند تا مخچه بزرگ این موجودات بتواند زنده بماند و وظایف حساس خود را انجام دهد. (جهت مطالعه وظایف مخچه در انسان به قسمتهای قبلی همین کانال مراجعه شود).

در این حالت، جریان خون پشتی که در موجودات ابتدایی، به سوی قسمت جلوی سر در شریان بازیلار است، تغییر جهت میدهد و تبدیل به جریان خونی میشود که از قسمت جلوی سر دور می گردد.(خونرسانی برجسته به مخچه در انسان که مشابه آن را در موجودات ابتدایی نمی بینیم)بیشترین نقش سیستم خون رسانی ستون مهره ها یا ورتبرال، در انسان دیده میشود و شریان posterior cerebral artery و دیگر عروق خونرسان به پشت مغز، به جای آنکه از شریان کاروتید جدا شود از شریانهای ورتبروبازیلار جدا می شوند.

گاهی خونرسانی posterior cerebral artery از شریان کاروتید در انسان- که به وسیله شریانهای ارتباطی پشتی انجام می شود- از دوره جنینی باقی نمی ماند که این حالت اگر باشد، همیشه یکطرفه است و میتواند یک میراث تکاملی از نخستیها را در انسان نشان دهد .خود شریان anterior cerebral artery که میراثی از مغز کوچک موجودات پیش از انسان است میتواند در انسان تغییرات زیادی داشته باشد . مثلا گاهی به جای دو شریان ACA، یک شریان وجود دارد و این شبیه شریان بازیلار منفرد در قسمت پشتی مغز است. در حیوانات مانند سگ و دیگر نخستیها وجود چنین شریان منفردی در قسمت جلوی مغز یک پدیده طبیعی است ولی در انسان، طبیعی نیست و به دلیل آن که جریان خون دو قسمت چپ و راست، به داخل یک شریان می ریزد، می تواند منجر به تخریب دیواره شریان شود و در ایجاد انوریسم نقش داشته باشد.

گاهی خونریزی مغزی خودبخودی، در یک فرد جوان به علت همین شریان ACA منفرد است.گاهی عدم ارتباط دو شریان ACA به دلیل نبود شریان ارتباطی است.دو شریان anterior cerebral artery راست و چپ، خون رسانی به قسمت جلویی و داخلی دو نیمکره را بر عهده دارند. از وظایف مهم این شاخه شریانی، حرکت و حس در پاها و کنترل ادرار و مدفوع و در انسان مهار برخی رفلکسهای دوره نوزادی مانند رفلکس چنگ زدن است
http://neuroangio.org/neurovascular-evolution/


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

اثرات روغن ماهی

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین[ پرتال اطلاع رساني ]تاریخ انتشار : 1387-12-26تاریخ بروز رسانی : 1400-01-13

کاهش تمایلات جنسی در خانم ها

دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

لکه های رنگارنگ دور گردن و سر شانه

[ 1392-11-10 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

درمان زخم پوست سر

[ 1396-11-28 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

بحثی در مورد عملکرد لوب فرونتال مغز

[ 1395-01-29 ]دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]

درد قفسه سینه در کودکان و نوجوانان

[ 1394-01-15 ]دکتر فریدون آشنایی [ فوق تخصص بيماريهای قلب اطفال ]

قابل توجه بیماران لک ، تیرگی پشت کمر و استریا

[ 1393-02-10 ]دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]

کم خونی فقر آهن و تالاسمی مینور

[ 1392-12-02 ]دکتر ندا مقتدری اصفهانی [ متخصص زنان و زایمان ]

چطور بفهمم او معتاداست يا نه؟ - قسمت دوم

[ 1388-08-27 ]دکتر محمد آذربایجانی [ اعصاب ، روان و مشاوره ]

علت ریزش مو و طاسی در زنان چیست؟

[ 1400-01-30 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

افزایش لذت جنسی

[ 1399-10-11 ]دکتر عنایت الله ایزدی [ متخصص کلیه و مجاری ادراری ]

انواع روش کاشت ریش و سبیل

[ 1400-01-31 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

بهترين زمان انجام پرتو درمانی در سرطان سینه

[ 1400-01-31 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

بهترین حرکات ورزشی برای درد کمر

[ 1400-01-31 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

چرا پوست ترک میخورد؟

[ 1400-01-31 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

معرفی فیلر ژوویدرم Juvederm

[ 1400-01-31 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

برسی سیستم ادراری از طریق رادیوگرافی

[ 1400-01-31 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

رادیوگرافی پری اپیکال یا تک دندان چیست؟

[ 1400-01-31 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

شناخت انواع سردرد

[ 1400-01-30 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

آیا انواع لک صورت با مزوژل پروسترولین رفع میشود؟

[ 1400-01-30 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

چین و چروک های پوست چگونه درمان میشوند؟

[ 1400-01-30 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

نکات مهمی که قبل لیزر موهای زائد حتما باید بدانید

[ 1400-01-30 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

علت ریزش مو و طاسی در زنان چیست؟

[ 1400-01-30 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

روش های فیلمبرداری از دندان با پری اپیکال

[ 1400-01-30 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

مزایای روش پیوند مو ترکیبی

[ 1400-01-30 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

حل مشکلات جنسی بین زوجین با سکس تراپی

[ 1400-01-30 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

کاربرد رادیولوژی پانورکس

[ 1400-01-30 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

زمان مناسب جراحی آرتروپلاستی

[ 1400-01-30 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

بیماری ویتیلیگو چیست و چگونه درمان می‌شود؟

[ 1400-01-30 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

پاسخ به سؤالات رایج در مورد شیمی درمانی

[ 1400-01-30 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

نمونه برداری از پروستات چگونه انجام میشود؟

[ 1400-01-29 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

ارتباط کرونا ویروس با ریزش مو و آلوپسی

[ 1400-01-29 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

برخی از روشهای درمانی درمانی ریزش مو

[ 1400-01-29 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر بهرام اشراقی - فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم
دکتر بهرام اشراقی

فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم


www.dreshraghi.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر غلامرضا سیف - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی و سونوگرافی


www.drseif-radiology.ir
دکتر محمد اعظمی - متخصص رادیولوژِی
دکتر محمد اعظمی

متخصص رادیولوژِی


www.radiologymarkazi.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
دکتر پرستو خسروانی - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر پرستو خسروانی

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drkhosravani.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت