دکتر سید محسن هاشمی نیا - متخصص درمان ریشه

معالجه ریشه به زبان ساده

دکتر سید محسن هاشمی نیا [ متخصص درمان ریشه ]آدرس وب سایت : www.drhasheminia.ir
آدرس مطب : اصفهان خیابان شمس آبادی چهارراه قصر ساختمان قصر نور طبقه دوم واحد 212 تلفن مطب : 32240085 - 031

معالجه ریشه یا عصب کشی یکی از پیچیده ترین درمانهای دندانپزشکی به شمار می آید. به همین سبب اکثر دندانپزشکان ترجیح می دهند که جهت درمان ریشه دندان، بیماران خود را به متخصصین درمان ریشه (اندودونتیست Endodontist) ارجاع دهند. در این مقاله سعی می کنیم دلایل نیاز به درمان ریشه و مراحل مختلف آن را به زبان ساده شرح دهیم. اما پیش از آن ضروری است که توضیح مختصری در مورد ساختمان دندان بدهیم.

ساختمان دندان:يک دندان سالم از دو قسمت عمده تشکيل شده است: آنچه در ظاهر دیده می شود که تاج دندان است و آنچه در استخوان فک قرار دارد که همان ريشه دندان می باشد. اما از لحاظ بافت شناسی، دندان در واقع از چهارقسمت مجزا تشکيل شده است. این چهار قسمت عبارتند از: ۱ مينا (Enamel) که سخت ترين عضو بدن از لحاظ استحکام است و به صورت يک پوشش، کل تاج دندان را می پوشاند. به جز زیبایی دندان، کارکرد اصلی مینا محافظت از بافتهای زیرین آن است. پس از تولد و تکمیل رشد دندان، سلولهای تولید کننده مینا توانایی تولید خود را از دست می دهند. از این زمان به بعد، مینا بافتی غیر زنده محسوب می شود. به همین دلیل چناچه بافت مینا در در اثر پوسیدگی یا ضربه از بین برود، دیگر جایگزین نمی شود. ۲- عاج (Dentin) که حجم اصلی دندان را شامل می شود و از خارج با مینا پوشیده شده است. سختی عاج از مینا کمتر است. برخلاف مینا، عاج دندان بافتی زنده است و در داخل خود پالپ دندان را در بر می گیرد. عاج در مراحل مختلف رشد، قابلیت ترمیم خود را حفظ می کند. ۳- سیمان (Cementum) که سطح خارجی ریشه را می پوشاند. این بافت که از لحاظ سختی در مرتبه سوم (پس از عاج) قرار دارد، در اتصال دندان به استخوان فک نقش اساسی را بازی می کند. ۴ پالپ (Pulp) که در اصطلاح عاميانه عصب دندان ناميده می شود و بافت همبندی همراه با عروق و اعصاب و بافت لنفاوی از ضمائم آن هستند. وظیفه اصلی پالپ دندان، عصب دهی و خون رسانی به بافتهای زنده دندان است. پالپ دندان به تغیرات حرارتی، الکتریکی، مکانیکی و فشار بسیار حساس است.

چه هنگام یک دندان به درمان ریشه احتیاج پیدا می کند؟در اکثر موارد پوسیدگی دندان باعث می شود که دندان نیاز به درمان ریشه پیدا کند. چنانچه پوسیدگی دندان از سد مینا و عاج بگذرد و به پالپ دندان برسد، التهاب ناشی از حضور باکتری ها سبب ایجاد التهاب در پالپ می گردد. این التهاب به نوبه خود از چند مسیر مختلف سبب ایجاد درد در دندان می گردد. در این موارد برای برطرف کردن درد، خارج نمودن بافت عفونی و دارای التهاب و در نهایت جلوگیری از دست دادن دندان، درمان ریشه توصیه می شود. در موارد نادر مانند صدمات ناشی از ضربه به دندان یا بیماری های بسیار پیشرفته لثه، دندان بدون وجود پوسیدگی هم نیاز به درمان ریشه پیدا می کند.

مراحل درمان ریشه:اولین قدم در درمان ریشه دندان، بیحسی موضعی است. در فک بالا معمولا تنها یک دندان و بافت اطراف آن بیحس می گردد. اما در فک پایین برای بیحسی دندان مورد نظر، لازم است که کل فک در آن سمت بیحس شود. پس از آنکه ناحیه مورد نظر در لثه و دهان بیمار کاملا بیحس شد، دندانی که قرار است مورد درمان ریشه قرار گیرد، به وسیله یک ورقه از جنس لاستیک بسیار نازک موسوم به Rubber Dam از سایر دندانها و بافت دهان جدا (Isolate) می گردد. این جداسازی به منظور جلوگیری از ورود آب و شوینده های مورد استفاده در درمان ریشه به حلق بیمار و نیز جلوگیری از ورود بزاق و باکتریهای موجود در آن به داخل دندان مورد درمان انجام می گیرد. پس از آن تمام پوسیدگی ها، ترمیم های قدیمی و شکستگی ها به وسیله توربین و دستگاه فرز دندانپزشکی برداشته می شود. به این ترتیب دندانپزشک به ریشه و بافتهای داخل آن دسترسی پیدا می کند. در این مرحله تمام پالپ ملتهب به همراه باکتری ها و سایر محتویات کانال، از داخل کانال ریشه خارج می گردد. این کار توسط ابزار بسیار ظریفی به نام فایل انجام می گیرد. به این مرحله، پاکسازی و شکل دهی کانال گفته می شود. در این مرحله از محلولهایضد میکروبی برای از بین بردن میکروبها و بقایای سلولی آنها استفاده می گردد. سپس کلیه کانال های موجود در هر دندان با مواد مخصوصی که برای پرکردن ریشه استفاده می گردد پر و مسدود می شود. این ماده گاتا پرچا (Gutta Percha) نام دارد. منشا بخش اصلی اين مواد گیاهی است و با نسوج انسانی سازگاری کامل دارد. در مرحله بعد،مسیر دسترسی به کانال در تاج دندان پر (ترمیم) می شود و بالاخرهدر اکثر موارد، دندان مورد نظر روکش می گردد.

علت روکش کردن دندانی که مورد درمان ریشه قرار گرفته است:همان طور که گفته شد در بیشتر موارد، دندان ها به دلیل پوسیدگی یا ضربه، به درمان ریشه نیاز پیدا می کنند. هر دو این موارد سبب تغییر ماهیت بافتهای دندان مانند مینا و عاج می شوند. در جریان درمان ریشه، تقریبا تمام ساختار های آسیب دیده و خراب شده دندان خارج و با ماده پرکردنی مناسب پر می شوند. روکش کردن دندان، به منظوربازسازی و حفظ ساختار تخریب شده دندان انجام می پذیرد و عمر دندان هایی را که بنا بر تشخیص دندانپزشک به روکش نیاز دارند، افزایش می دهد.

آیا درمان ریشه با درد همراه است؟با شنیدن نام درمان ریشه (Root Canal Therapy)، باور نادرست عمومی بر این است که این درمان با درد شدید همراه است. حال آنکه درمان ریشه در اکثر موارد برای برطرف کردن درد و ناراحتی دندان بیماران انجام می گردد. همانگونه که ذکر شد دندانپزشک عمومی یا متخصص اندودونتیست، کلیه مراحل درمان ریشه را پس از اطمینان از بیحسی کامل موضعی در محل درمان انجام می دهد. البته در موارد خاص مانند آبسه های حاد و عفونت های نواحی اطراف دندان، بیحس کردن دهان و دندان با مشکلاتی همراه است. متخصصین درمان ریشه در این موارد از تکنینکهای جانبی برای بیحس کردن دندان استفاده می کنند. شایان ذکر است که در پاره ای از موارد پس از اتمام درمان ریشه و از بین رفتن بیحسی، ناحیه مورد درمان برای چند روز دچار آزردگی می باشد. این آزردگی به دلیل حجم کار انجام شده، خروج احتمالی ذرات ریز بافت دندانی به داخل بافت استخوانی، التهاب در بافت نگهدارنده اطراف دندان و مشکلاتی از این نوع است. دردهای پس ازاتمام درمان ریشه، در اکثر موارد با مسکن های معمولی کنترل می گردند. در صورت بالا بودن میزان درد، باید حتما با دندانپزشک متخصص درمان ریشه خود تماس بگیرید. در این موارد معاینه مجدد و بررسی علت درد ضروری است. در چنین شرایطی گاهی تجویز آنتی بیوتیک به همراه مسکن ضرورت پیدا می کند. اکیدا توصیه می شود از هرگونه درمان خودسرانه در این موارد اجتناب کنید


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

عوامل موثر در رشد زبان

لیلا رستم شیرازی[ آسیب شناسی گفتار و زبان ]تاریخ انتشار : 1393-12-07تاریخ بروز رسانی : 1399-01-29

لایه‌برداری یا پیلینگ پوست برای چه افرادی مناسب است؟

دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

لکه های رنگارنگ دور گردن و سر شانه

[ 1392-11-10 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

تخم مرغ چند عدد در هفته مجاز است ؟

[ 1392-06-27 ]پروانه کاظمی [ کارشناس ارشد تغذیه ]

قابل توجه بیماران لک ، تیرگی پشت کمر و استریا

[ 1393-02-10 ]دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]

پرسش های متداول لیزر فرکشنال

[ 1396-03-04 ]دکتر کاوه کریمی راد [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

کم خونی فقر آهن و تالاسمی مینور

[ 1392-12-02 ]دکتر ندا مقتدری اصفهانی [ متخصص زنان و زایمان ]

سیانوز ( کبودی ) در کودکان

[ 1394-05-31 ]دکتر فریدون آشنایی [ فوق تخصص بيماريهای قلب اطفال ]

نرمش های مفید در سرگیجه

[ 1395-05-06 ]دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]

نکاتی در مورد مصرف مغزها و سن شروع آن در کودکان

[ 1395-03-16 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

بوی ناخوشایند کشاله ران و راه های مقابله

[ 1390-11-17 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

آپاندیس چگونه تشخیص داده می‌شود؟

[ 1400-02-24 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

تزریق چربی بهتر است یا تزریق ژل؟

[ 1400-02-24 ]کلینیک پوست ارکیده [ پوست ، مو و زیبایی ]

علت افتادگی پوست چیست و چگونه می‌توان آن را درمان کرد؟

[ 1400-02-24 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

داروهای موضعی برای درمان طاسی

[ 1400-02-24 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

سونوگرافی بیوفیزیکال چگونه انجام می‌شود؟

[ 1400-02-24 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

قبل از جراحی زانو چه اقداماتی لازم است؟

[ 1400-02-24 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

کاربردها و مزایای مزوتراپی برای پوست چیست؟

[ 1400-02-24 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

ورزش های مخصوص لنف ادم و ورم دست بعد از سرطان پستان

[ 1400-02-24 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

درمان التصاق شرمگاهی با محلول استاندارد پرولوتراپی (پی آر پی)

[ 1400-02-24 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

کاربرد تزریق چربی به چانه در موارد مختلف

[ 1400-02-24 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

لیزر عروق عنکبوتی کنار بینی

[ 1400-02-24 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

هایفو و تزریق ژل

[ 1400-02-24 ]دکتر محمد شیزرپور [ متخصص پوست و مو ]

گرگرفتگی دوران یائسگی

[ 1400-02-23 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

لیفت آندوسکوپی ابرو و پیشانی چگونه انجام میشود؟

[ 1400-02-23 ]دکتر بهرام اشراقی [ فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم ]

مصرف مکملها در بارداری

[ 1400-02-22 ]دکتر عنایت الله ایزدی [ متخصص کلیه و مجاری ادراری ]

اختلالات مربوط به اضطراب غذایی

[ 1400-02-22 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

روش های لاغر شدن با سوپر فودها (قسمت سوم)

[ 1400-02-22 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

عمل زیبایی کاشت مو چیست؟

[ 1400-02-21 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

درمان های رایج انواع کیست

[ 1400-02-21 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

قبل از انجام سونوگرافی چه نکاتی را باید رعایت کرد ؟

[ 1400-02-21 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

نفخ چیست؟

[ 1400-02-21 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

جوانسازی پوست با تزریق ژل پروفایلو

[ 1400-02-21 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر پرستو خسروانی - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر پرستو خسروانی

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drkhosravani.ir
دکتر محمد اعظمی - متخصص رادیولوژِی
دکتر محمد اعظمی

متخصص رادیولوژِی


www.radiologymarkazi.ir
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر غلامرضا سیف - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی و سونوگرافی


www.drseif-radiology.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
دکتر بهرام اشراقی - فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم
دکتر بهرام اشراقی

فلوشیپ پلاستیک و ترمیمی چشم


www.dreshraghi.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت