شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین - پرتال اطلاع رساني

کنه دمودکس چیست؟

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

کنه یا مایت دمودکس Demodex folliculorum نوعی انگل است که بر روی بدن انسان زندگی می کند. در بیشتر اوقات این کنه ها مشکلی ایجاد نمی کنند. با این حال تراکم بالاتری از کنه های D. folliculorum می توانند علائم ناخواسته و مشکلات پوستی ایجاد کنند.
کنه های D. folliculorum در فولیکول های مو و غدد سباسه یا اطراف آن زندگی می کنند و از سلول های مرده پوست، روغن ها و هورمون های موجود در آن تغذیه می کنند. این انگل ها در فولیکول های مو و غدد چربی به خصوص پلک ها، بینی، گونه ها، قسمت های مجاور بینی و اطراف گوش یافت شده و از ترشحات زیر جلدی به خصوص سبوم تغذیه می کنند. این انگل بسیار کوچک بوده و اندازه آن 0.4-0.3 میلی متر و سیگاری شکل می باشد. امکان دیدن این انگل ها به صورت عادی وجود ندارد اما ندیدن آن ها دلیلی بر نبودن آن ها نیست.

آنچه در این مطلب میخوانید

طول عمر و چرخه زندگی دمودکس

ویژگی های مورفولوژی و طبقه بندی دمودکس

این مایت های میکروسکوپی، جاندارانی عنکبوتی با هشت پای کوچک و پرزدار در نزدیکی سرهایشان هستند و بدن آن ها نیمه شفاف است. اما بسیار شبیه به کرم هستند که در پوست هر انسان بالغ می توان آن ها را یافت. این حشرات کل عمر خود را روی پوست انسان سپری می کنند، آن جا متولد می شوند، زاد و ولد می کنند و پس از حدود یک الی سه ماه می میرند.
دو گونه از این جانداران میکروسکوپی روی پوست به ویژه در ناحیه سر و صورت انسان سکونت دارند: دمودکس فولیکولاروم و دمودکس برویس. این جانداران در دسته بندپایان قرار دارند که نزدیک ترین اقوام آن ها در میان حشرات عنکبوت ها و کنه ها هستند.
این جانداران در مناطق مختلفی از پوست انسان سکونت دارند. دمودکس فولیکولاروم (folliculorum) که به انگل فولیکول مو در انسان شهرت دارد و در فولیکول مو زندگی می کند و دیگری دمودکس بریویس (Demodex brevis) که به انگل غدد سباسه (غدد چربی) معروف می باشد و در غدد سباسه زندگی می کند. دلیل وفور این جانداران در پوست سر و صورت انسان، وجود حفره ها و غدد چربی بیشتر نسبت به دیگر نواحی بدن است.

کنه های دمودکس

شکل 1 کنه دمودکس

علائم وجود دمودکس

علائم کنه D. folliculorum ممکن است شامل خشکی، خارش، ضایعات آکنه مانند و قرمزی باشد.
این جانداران تمامی مواد زائدی که در طول زندگیشان در بدنشان تولید می شود درون بدن نگه می دارند تا زمانی که بمیرند و همین امر می تواند باعث تشدید موارد زیر شود:

  1. خارش
  2. گرگرفتگی
  3. ضایعات آکنه مانند
  4. قرمزی چشم
  5. قرمزی پوست
  6. بافت خشن پوستی همانند سمباده
  7. احساس سوزش در پوست

علائم ناشی از کنه D. folliculorum گاهی اوقات با آکنه یا خشکی شدید پوست اشتباه گرفته می شود. تعداد زیادی از کنه های D. folliculorum می توانند علائمی مانند روزاسه را در پوست صورت ایجاد کنند.
در ضمن این جانداران می توانند در تشدید دیگر مشکلات پوست و مو نیز موثر باشند. به عنوان مثال مطالعات علمی و تجربی دانشمندان نشان می دهند، جمعیت دمودکس ها در صورت افراد مبتلا به روزاسه بسیار بیشتر از صورت افرادی است که مشکل روزاسه ندارند. میانگین تراکم دمودکس مایت بر روی پوست بیماران روزاسه ۸-۱۰ انگل است، که این تعداد در افراد سالم صفر تا ۷ انگل در سانتی متر مربع می باشد.

آیا شست وشو دمودکس را از بین می برد؟

برخلاف تصور بسیاری از بیماران شست وشوی زیاد و مرتب راه مناسبی برای خلاصی از شر انگل دمودکس نیست.
با توجه به این که احتمال انتقال این انگل از طریق تماس مستقیم و استفاده از لوازم مشترک نظیر کلاه، شانه و روسری یا مقنعه های مشترک وجود دارد، لازم است ضمن پیگیری احتمال ابتلا سایر افراد خانواده و نیز درمان آن ها مورد توجه قرار گیرد

راه های انتقال انگل دمودکس

انگل های دمودکس مسری هستند و به راحتی از طریق وسایل شخصی مانند حوله، شانه، برس مو، روبالشی یا از طریق تماس پوستی مانند بوسیدن از یک میزبان به میزبان دیگر منتقل می شوند. البته اماکن عمومی و از همه مهم تر سالن های زیبایی و آرایشگاه ها نیز از جمله مهمترین مناطق برای انتقال انگل های دمودکس هستند.

راه‌های انتقال انگل دمودکس

شکل 2 راه های انتقال انگل دمودکس

عوارض دمودکوزیس

دمودکوزیس توسط انگل دمودکس برویس ایجاد می شود. علائم آن نیز می توانند شامل حساسیت پوستی همراه با خارش شوند. دمودکس برویس اغلب علائمی ایجاد نمی کند، اما تعداد زیاد انگل ها (بیش از ۵ عدد در هر سانتی متر مربع پوست) می تواند دمودکوزیس را ایجاد کند. دمودکوزیس یک بیماری التهابی است که علائم آن شامل موارد زیر می شوند:

شرایط انجام تست دمودکس

  1. به مدت ۴٨ ساعت قبل از انجام تست، سر و صورت با شوینده شسته نشود.
  2. با صلاح دید پزشک حدود ٧٢ ساعت تا یک هفته از استفاده آنتی بیوتیک های خوراکی و موضعی اجتناب شود.
  3. روز تست لوازم آرایش روی پوست استفاده نشود.
  4. حدود یک هفته تا ده روز از پاک سازی پوست گذشته باشد.

مراقبت خانگی دمودکس

چندین راه برای به حداقل رساندن تعداد انگل های دمودکس برویس و کاهش خطر ابتلا به عوارض بر روی پوست وجود دارد.

نکات مراقبت فردی شامل موارد زیر می شوند:

درمان پزشکی دمودکس

در صورتی که درمان های خانگی علائم را برطرف نکرده و تعداد انگل ها را کاهش ندهند، امکان دارد جهت کاهش سبوم اضافی بر روی پوست به دارو نیاز باشد.

عوامل خطر دمودکس

کنه D. folliculorum معمولا بی عارضه است اما می تواند در افرادی که سیستم ایمنی ضعیف مشکلاتی ایجاد کند.
بنابراین افرادی که در معرض خطر علائم دمودکس هستند شامل کسانی هستند که:

  1. از کورتیکواستروئیدها مانند پردنیزون استفاده می کنند.
  2. سابقه سرطان یا بیماری کبدی دارند.
  3. با HIV زندگی می کنند.
  4. برخی از افراد دیگر ممکن است از نظر ژنتیکی به D. folliculorum حساس باشند و در نتیجه به حضور کنه ها حساس تر هستند.

افرادی که در معرض خطر علائم دمودکس هستند

شکل 3 افرادی که در معرض خطر علائم دمودکس هستند.

همچنین کنه D. folliculorum گاهی اوقات در افراد با برخی بیماری های پوستی به تعداد بیشتری وجود دارد. نمونه هایی از این موارد عبارتند از:

روزاسه نوعی بیماری التهابی پوستی است که باعث برافروختگی صورت، قرمزی و ضایعات پوستی شبیه آکنه در صورت می شود.
برخی مطالعات نشان داده است که یک فرد مبتلا به روزاسه می تواند بعضی اوقات چهار برابر بیشتر از فرد بدون این بیماری، کنه های Demodex داشته باشد. در میان افراد مبتلا به روزاسه کسانی که دارای زیرگروه 1 هستند به احتمال زیاد تعداد زیادی از این مایت ها را روی پوست خود دارند.
کنه D. folliculorum نیز در مجاری اشک افراد مبتلا به روزاسه چشمی دیده شده است.

کنه دمودکس در مجاری اشک

شکل 4 کنه دمودکس در مجاری اشک

بلفاریت همان التهاب پلک ها است که می تواند باعث ایجاد پوسته پوسته شدن و قرمزی شود. افزایش تعداد کنه های دمودکس در افراد مبتلا به بلفاریت مشاهده شده است.

آلوپسی آندروژنتیک یک بیماری ارثی ریزش مو است که مردان و زنان را درگیر می کند.
دیده شده که یک ماده شیمیایی تولید شده توسط کنه ها ممکن است یک واکنش التهابی ایجاد کند که می تواند بر فولیکول های مو تاثیر بگذارد. اگرچه کنه های دمودکس آلوپسی آندروژنتیک ایجاد نمی کنند اما ممکن است وضعیت و شدت آن را بدتر کنند.

افزایش تعداد کنه های دمودکس نیز با علائم درماتیت غیراختصاصی در صورت همراه است. این علائم شامل خارش، لکه های آکنه مانند و لکه های اطراف لب است.

بیماری های پوستی و کنه D. folliculorum

شکل 5 بیماری های پوستی مستعد کنه دمودکس

تشخیص کنه های دمودکس

تا زمانی که فرد علائم یا عوارضی را تجربه نکرده است، نیازی به آزمایش بررسی ابتلا به انگل ندارد. پزشک تشخیص D. folliculorum را با گرفتن شرح حال پزشکی و معاینه پوست آغاز می کند. کنه ها با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند، بنابراین پزشک معمولا نمونه برداری از پوست را انجام می دهد. این فرایند شامل برداشت نمونه کوچکی از پوست و بررسی آن زیر میکروسکوپ می شود. تعیین مقدار کنه هایی که روی پوست زندگی می کنند مهم است چرا که اصولا تعداد اندک آکنه ها باعث ایجاد مشکلات پوستی فرد نمی شود.
در صورتی که مقدار انگل ها در فولیکول های مو بالا باشد، ابتلا به دمودکوزیس تشخیص داده می شود.

درمان کنه های دمودکس

پزشک ممکن است درمان با کرم هایی مانند کروتامیتون یا پرمترین را توصیه کند. این ها حشره کش های موضعی هستند که می توانند کنه ها را از بین ببرند و بنابراین تعداد آن ها را کاهش می دهند. پزشک همچنین ممکن است مترونیدازول موضعی یا خوراکی را تجویز کند که یک آنتی بیوتیک است.
فرد می تواند با استفاده از دستمال مرطوب صورت یا حوله های مخصوص دمودکس دور چشم خود را تمیز کند.
پزشکان همچنین ممکن است محلول الکل با غلظت بالا را به صورت فرد بمالند. این مایت های Demodex را به سطح پوست می آورد، سپس پزشک می تواند موادی را به پوست بمالد که مایت ها را از بین برده و بیماری را درمان می کند.
برای افرادی که سیستم ایمنی بدنشان بسیار ضعیف است، پزشک ممکن است ایورمکتین تجویز کند.

درمان  کنه‌های D. folliculorum

شکل 6 درمان کنه های دمودکس

درمان های خانگی کنه های دمودکس

برخی اقدامات پیشگیرانه نیز وجود دارد که فرد می تواند در خانه انجام دهد. این شامل:

سخن آخر

برای اکثر افراد وجود کنه D. folliculorum در صورت بی ضرر است. با این حال در تعداد بیشتری این کنه ها می توانند علائمی شبیه روزاسه ایجاد کنند. افرادی که بیماری پوستی خاصی دارند یا سیستم ایمنی ضعیف دارند بیشتر در معرض خطر ابتلا به این علائم هستند. یک پزشک می تواند با انجام بیوپسی از پوست مشخص کند آیا فردی با کنه ها به میزان غیرطبیعی بالا زندگی می کند یا خیر. درمان شامل تمیز کردن منظم صورت و استفاده از داروهای مختلف برای از بین بردن کنه ها است.
وفور این انگل پوستی که از جنبه های پاتوژنز، راه انتقال و پیچیدگی های درمانی که همچنان ناشناخته مانده است، دارای اهمیت کلینیکی بسیار می باشد. عموما حضور دمودکس همراه با بیماری های پوستی از قبیل آکنه، روزاسه، اریتما، پیتریازیس و بیماری های چشمی مانند بلفارایت، شناسائی و مورد تشخیص قرار می گیرد. در ارتباط با نقش بیولوژیک این موجود در موفقیت درمان و تاثیر حضور آن ها در طول دوره بیماری جای مطالعه فراوان دارد.

طراحی وب سایت پزشکی از جمله خدمات تخصصی گروه نرم افزاری پزشک آنلاین است. این مجموعه با کسب مهارت و تجربه سالها فعالیت در جهت سئوی سایت پزشکان، توانسته است موفق ترین پروژه ها را ارائه نماید. لطفا جهت هماهنگی و کسب اطلاعات بیشتر با شماره 09128883465 تماس حاصل فرمایید.


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

کاشت مو و هر آنچه باید درباره آن بدانید

دکتر پارسا نوایی [ پوست ، مو و زیبایی ]

شایعترین علت ناباروری در مردان

دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

بلوک عصبی ستون فقرات برای تشخیص و درمان درد

دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

روش تنظيم سمعك چگونه است؟

آقای امید ترکاشوند [ خدمات پزشکی در منزل ]

سیگما لیفت جدیدترین روش هایفوتراپی

دکتر هما فاتحی [ پوست و مو ]

رازهای موفقیت پیوند مو

دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

لیپوم یا غده چربی زیر پوست چیست؟

دکتر فاطمه عندلیب [ متخصص پوست و مو ]

آیا تاتو ایمن است؟

دکتر آناهیتا شاهین گوهر [ متخصص پوست و مو ]

کرایولیپولیز چیست و چگونه موجب لاغری میشود؟

دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آیا جلوگیری از سفید شدن مو ممکن است؟

دکتر هما فاتحی [ پوست و مو ]

ادامه درمان فتق

دکتر عباسعلی نصر اصفهانی [ متخصص جراحی عمومی ]

درمان فتق

دکتر عباسعلی نصر اصفهانی [ متخصص جراحی عمومی ]

فتق چیست

دکتر عباسعلی نصر اصفهانی [ متخصص جراحی عمومی ]

لیزر درمانی مؤثر برای رفع لک های صورت

دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

علت درد استخوان ساعد دست

دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

شناسایی و تشخیص انزال تاخیر یافته

دکتر میترا مولائی نژاد [ متخصص سلامت جنسی و باروری ]

آستین طبی لنف ادم چیست و چه کاربردی دارد؟

دکتر بیژن فروغ [ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ]

رادیولوژی مداخله ای یا اینترونشنال چیست و چه کاربردی دارد؟

آقای امید ترکاشوند [ خدمات پزشکی در منزل ]

درمان انواع اسکولیوز

دکتر علی فرخانی [ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ]

درباره تغییر و اصلاح سبک زندگی بیشتر بدانید

دکتر پونه دورودی [ کوچینک سلامت و زیبایی ]

درمان پیری و رفع چروک های دست با تزریق چربی

دکتر راضیه ایرجی [ متخصص پوست و مو ]

هماتوم یا شکستگی لاله گوش چیست ؟

دکتر علی رفسنجانی [ جراحی پلاستیک و زیبایی ]

برای خط اخم چند سی سی ژل لازم است؟

دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

سندرم خستگی مزمن (CSF) چیست و چگونه رفع میشود؟

دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

بوتاکس؛ کاربردها، نحوه تزریق، عوارض، مراقبتها، هزینه

دکتر پارسا نوایی [ پوست ، مو و زیبایی ]

چگونه زنان مبتلا به واژینیسموس و همسرانشان می توانند از نظر جنسی رشد کنند؟

دکتر میترا مولائی نژاد [ متخصص سلامت جنسی و باروری ]

فول بادی و توتال بادی در لیزر شامل چه قسمت هایی میشوند؟

کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

بعد از بیوپسی پستان به چه مراقبتهایی نیاز است؟

دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

کاتتر چیست و کاتتر گذاری چه کاربردی دارد؟

آقای امید ترکاشوند [ خدمات پزشکی در منزل ]

آیا کاشت ابرو برای آقایان خوب است؟

دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

رادیوگرافی برای تشخیص آبسه دندان

دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

روشهای درمان متخصصان طب فیزیکی برای ضعف رفتن دست

دکتر سلمان فلاح [ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ]
دکتر غلامرضا سیف - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی و سونوگرافی


www.drseif-radiology.ir
دکتر سلمان فلاح - متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
دکتر سلمان فلاح

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی


www.drsalmanfallah.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر رضا رباطی - متخصص پوست و مو
دکتر رضا رباطی

متخصص پوست و مو


www.drrobati.ir
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر شهریار لقمانی - فوق تخصص جراحی پلاستیک
دکتر شهریار لقمانی

فوق تخصص جراحی پلاستیک


www.drloghmani.ir
دکتر مجید حقیقت - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر مجید حقیقت

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.drhaghighat.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر محمد آذربایجانی - اعصاب ، روان و مشاوره
دکتر محمد آذربایجانی

اعصاب ، روان و مشاوره


www.drazarbayejani.ir
دکتر علی فرخانی - متخصص طب فیزیکی و توانبخشی
دکتر علی فرخانی

متخصص طب فیزیکی و توانبخشی


www.drfarkhani.com
دکتر محمد اعظمی - متخصص رادیولوژِی
دکتر محمد اعظمی

متخصص رادیولوژِی


www.radiologymarkazi.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت