عرق کردن مکانیسمی است برای کنترل درجه حرارت بدن . به طور طبیعی در مواقع بروز استرس ،فعالیتهای بدنی و افزایش دمای محیط تعریق افزایش پیدا میکند. اما گاهی تعریق بیش از اندازه علامتی از بعضی از بیماریها میباشد و یا بعضی مواقع بدون آنکه ارتباطی با بیماریهای دیگر داشته باشد خود به صورت یک مشکل آزار دهنده ظاهر میشود. مثلا باعث بروز مشكلاتي در ارتباطات اجتماعي مي شود زیرا تعريق زياد باعث بوي بد يا خيس شدن لباس مي گردد و در موارد شديد، كفش و لباس را خراب مي كند.

تقسیم بندی افزایش تعریق

افزایش تعریق منتشر

• افزایش تعریق منتشر در اکثر موارد علت مشخصی ندارد یا به اصطلاح از نوع اولیه است . در این موارد پرفعالی غدد عرق بر اثر عوامل ژنتیکی است که باعث افزایش تعریق میشود . در موارد کمتری افزایش تعریق منتشر ثانویه است یعنی بعضی از بیماریها باعث افزایش تعریق میشوند. از جمله: اختلالات اضطرابی، مصرف داروها، یائسگی ، پر کاری غده تیروئید ، بیماری هوچگین ، سکته مغزی ، آکرومگالی ،تومورها ،سندرم کارسینوئید و... تشخیص علت موارد ثانویه نیاز به معاینات ،بررسی ها و آزمایشات پزشکی دارد . و درمان آن نیز بر طرف نمودن بیماری اولیه ایجاد کننده تعریق است .

افزایش تعریق موضعی

• در این موارد فقط نواحی خاصی از بدن دچار افزایش تعریق آزار دهنده میشوند.این نوع نیز بندرت ممکن است ثانویه به بعضی بیماریها ،بخصوص بیماریهای سیستم عصبی باشد اما در اکثریت موارد اولیه و بدون علت شناخته شده خاصی است. افزایش تعریق موضعی اولیه غالبا نواحی کف دست و پا و زیر بغل را گرفتار میکند.دو طرفه بوده و ارتباطی با بیمار یهای داخلی و غدد ندارد. علت دقیق بوجود آمدن آن نامشخص است. احتمالا ژنتیک در بوجود آمدن آن نقش دارد. شدت این حالت ممکن است کم یا بسیار زیاد باشد . در موارد شدید آزار دهنده بوده و باعث اختلال در عملکرد روزانه شخص میشود. مثلا ممکن است خیس کردن ورقه های امتحانی و پاسخنامه کنکور مشکلات جدی برای مبتلایان بوجود اورد. معمولا از سنین کودکی و نوجوانی آغاز میشود اما با افزایش سن به تدریج کمتر میشود .

درمان افزایش تعریق

در موارد یکه افزایش تعریق ثانویه باشد درمان بیماری اولیه باعث کنترل تعریق نیز میشود .بدون توجه به نوع و علت افزایش تعریق ،اقدامات کلی مانند کنترل دمای محیط، ، کاهش استرس ، پوشیدن لباسها ی نخی ، استفاده از کفشها و صندلهای چرمی ، استحمام و خشک کردن مرتب کف دستها با استفاده از دستمال .....میتواند کمک کننده باشد . اما درمانهای احتصاصی برای رفع این مشکل نیز وجود دارد:

داروهای خوراکی

• بعضی از داروها با مکانیسمهای مختلف ممکن است در کاهش تعریق کمک کننده باشند. مثلا داروهای کاهش دهنده اضطراب در افرادیکه دچار اضطراب هستند ، یا داروهای ضد تیرویید در شخصی که مبتلا به پر کاری تیرویید است در کنترل تعریق نیز کمک کننده هستند. بعضی از دارو ها هم با اثر بر روی سیستم تعریق باعث کاهش تعریق میشوند. مصرف این داروها معمولا با مشکلاتی مانند بروز عوارض ، و عدم تاثیر بخشی کامل همراه است که مصرف آنها را محدود میکند.

داروهای ضد عرق موضعی

• ماده اصلی و مؤثر اینها اکثرا ملح آلومینیوم کلراید و بعضا سایر مواد دیگر هستند. این مواددر درمان افزایش تعریق موضعی تا حدی مؤثر ند. این داروها تا هنگامی که مصرف میشود موثر است. در مواردی که افزایش تعریق محدود و کم است مؤثر هستند. محلول ملح آلومینیوم معمولا شبها روی موضع مالیده میشود قبل از استفاده بایستی پوست کاملا خشک شود.

جراحی

• چند روش مختلف جراحی در درمان افزایش تعریق مورد استفاده قرار میگیرد. برای درمان افزایش تعریق زیر بغل میتوان از لیپوساکشن یا لیپولیز استفاده کرد. در این روش همزمان با کشیدن چربی زیر بغل غدد عرق زیر پوستی نیز تخریب و خارج میشوند.در روش دیگری با استفاده از روش جراحی باز و یا آندوسکوپی ا عصاب سمپاتیک یک ناحیه تحریب میشود . با توجه به مشکل بودن روش درمان و احتمال بروز عوارض این روش بندرت انجام میگیرد

تزریق بوتاکس یا دیسپورت

• یکی از راههای موثر درمان تعریق بیش از حد بحصوص در نواحی زیر بغل و کف دست و پا است.بوتاکس یا دیسپورت انتقال پیامهای عصبی از اعصاب به غده های عرق را مهار می کنند بدین ترتیب افزایش تعریق کف دست و پا و یا زیر بغل درمان می شود. مقادیر رقیق شده ای ازاین دارو با سوزن های بسیار نازک و مخصوص به پوست تزریق میشود. تزریق در نواحی زیر بغل با درد جزئی و در کف دست و پا با درد زیاد همراه است که ممکن است نیاز به انجام بیحسی با روشهای مختلف داشته باشد.بعداز اتمام اثر بوتاکس یا دیسپورت تزریق شده مجددا میتوان تزریق را تکرار کرد .

یونتو فورز

• از درمانهای موثر، راحت و کم عارضه تعریق کف دست و پا و زیر بغل است.دراین روش از جریان الکتریکی مستقیم استفاده می شود دست ها و یا پاهای بیمار درون دو محفظه حاوی آب شیر قرار میگیرد که یکی متصل به قطب مثبت و دیگری متصل به قطب منفی است.با برقراری جریان برق پایین یونهای هیدروژن تولید شده با اثر بر روی غددعرق باعث مهار تعریق میشوند. جلسات درمان در ابتدا یکروز درمیان است و سپس با کنترل تعریق تعداد جلسات کمتر میشود. برای انجام این روش یا باید دستگاه یونتوفورز را از بازار با قیمتهای بالاو چند میلیون تومانی خریداری کرد یا نیاز به مراجعات متعدد به مراکز درمانی دارای این دستگاه است که مستلزم صرف وقت و هزینه میباشد. در مقاله بعدی تحت عنوان( درمان افزایش تعریق کف دست و پا و زیر بغل ) روش ساخت و تهیه راحت و ارزان یک دستگاه یونتوفورز خانگی توضیح داده خواهد شد.

نوشته شده توسط: دکتر حسن زاده متخصص پوست مو و زیبایی

نسخه اصلی مطلب افزایش تعریق بدن یا هیپرهیدروز را در سایت دکتر جمال الدین حسن زاده بخوانید.

---