آناتومی سیستم باروری آقایان یکی از ارکان اساسی در درک سلامت جنسی و تولید مثل مردان است. دستگاه تناسلی مردانه شامل اندام هایی است که نقش کلیدی در تولید اسپرم و انتقال آن به داخل دستگاه تناسلی زنانه دارد. این سیستم از اعضای مختلفی مانند بیضه ها، پروستات، آلت تناسلی، مجرای ادراری و غدد دیگر تشکیل شده است که هر کدام وظیفه ای خاص دارند. شناخت دقیق ساختار و عملکرد این اعضا به مردان کمک می کند تا از سلامت باروری خود محافظت کنند و در صورت بروز مشکلات، به موقع برای درمان اقدام نمایند. در این مقاله، به بررسی اجزای سیستم باروری آقایان و عملکرد هر کدام خواهیم پرداخت.

ساختار و عملکرد دستگاه تناسلی مردانه

بیضه

• بیضه ها ارگانی بیضوی به ابعاد تقریبی 2×3×4 سانتی متر و حجم 15 تا 25 سی سی در یک فرد بالغ سالم هستند که در کیسه بیضه (اسکروتوم) قرار دارند. وظیفه اصلی آن ها تولید اسپرم و هورمون مردانه پس از بلوغ است که تحت تأثیر هورمون های مغزی انجام می شود. کیسه بیضه علاوه بر حفاظت از بیضه ها، نقش مهمی در تنظیم دمای آن ها دارد، زیرا تولید اسپرم در دمایی پایین تر از دمای بدن انجام می شود. به همین دلیل، در مواجهه با گرما کیسه بیضه شل و در سرما منقبض می شود.

اپیدیدیم

• اپیدیدیم یک لوله پیچ خورده به طول 3 تا 6 متر است که در پشت بیضه ها قرار دارد و وظیفه ذخیره، انتقال، بلوغ و تکامل اسپرم ها را بر عهده دارد. پس از تولید اسپرم در بیضه ها، اسپرم ها وارد اپیدیدیم می شوند و پس از تکامل، از آنجا به لوله واز دفران منتقل می شوند.

لوله واز دفران

• این مجرا به طول 30 تا 35 سانتی متر از اپیدیدیم آغاز شده و به مجرای انزالی داخل پروستات ختم می شود. وظیفه این لوله ها ذخیره و انتقال اسپرم ها است که در زمان انزال، اسپرم ها را به مجرای پیشابراه هدایت می کند. در عمل وازکتومی ، این لوله ها پس از جداسازی از بیضه و اپیدیدیم بسته می شوند.

کیسه های منی

• کیسه های منی یا سمینال وزیکل ها دو ارگان کیسه ای شکل به ابعاد 5×1.5 سانتی متر هستند که در پشت مثانه قرار دارند و بیشتر مایع منی هنگام انزال از آن ها ترشح می شود. این مایع به تغذیه و تأمین انرژی اسپرم ها کمک می کند، اما محل ذخیره اسپرم نیست. اسپرم ها در انتهای اپیدیدیم و در طول لوله واز ذخیره می شوند.

پروستات

• پروستات غده ای به حجم حدود 20 سی سی است که در زیر مثانه قرار دارد. این غده حدود 0.5 سی سی از ترشحات مایع منی را تولید می کند. از حدود سنین 40 تا 50 سالگی، پروستات ممکن است به تدریج رشد کند و مشکلاتی در روند ادرار ایجاد نماید.

مجرا

• مجرا از گردن مثانه آغاز شده و تا نوک آلت تناسلی ادامه دارد. این مجرا به کنترل ادرار کمک می کند و در هنگام انزال گردن مثانه باید بسته شود تا مایع منی به سمت بیرون هدایت گردد. قسمت انتهایی مجرا شامل مجرای بولبر و مجرای داخل آلت است که وظیفه هدایت ادرار و مایع منی را بر عهده دارند.

آلت تناسلی مردانه

• آلت تناسلی مردانه از تنه اصلی و کلاهک تشکیل شده است. تنه شامل دو لوله استوانه ای (اجسام غاری) است و کلاهک (جسم اسفنجی) در نوک آلت قرار دارد. این اجسام دارای بافت عروقی فراوان هستند که در زمان تحریک جنسی پرخون شده و باعث نعوظ می شوند.

محل ذخیره اسپرم

اسپرم ها در اپیدیدیم ذخیره می شوند. اپیدیدیم یک لوله پیچیده است که در پشت هر بیضه قرار دارد و وظیفه ذخیره و بلوغ اسپرم ها را بر عهده دارد. پس از تولید اسپرم در بیضه ها، آن ها به اپیدیدیم منتقل شده و در آنجا برای مدتی ذخیره می شوند و آماده انزال می شوند. زمانی که اسپرم ها به بلوغ رسیدند، از اپیدیدیم به سایر بخش های سیستم تناسلی مانند وازدفرنس منتقل می شوند تا در نهایت در مایع منی هنگام انزال قرار گیرند.

اندام تناسلی تا چه سنی رشد می کند؟

اندام تناسلی مردان معمولاً تا پایان دوران بلوغ و در حدود سن 18 تا 21 سالگی به رشد کامل می رسد. در این دوران، تغییرات هورمونی و فیزیکی مختلفی در بدن رخ می دهد که باعث رشد بیضه ها، آلت تناسلی و تغییرات دیگر در سیستم تناسلی می شود. پس از این سن، اندام تناسلی معمولاً به اندازه و شکل نهایی خود می رسد، اگرچه در برخی موارد ممکن است تغییرات کوچکی تا سنین بالاتر ادامه یابد.

آیا اسپرم در کمر ذخیره می شود؟

اسپرم ها در کمر ذخیره نمی شوند. ذخیره و تولید اسپرم در بیضه ها صورت می گیرد. بیضه ها مسئول تولید اسپرم و هورمون تستوسترون هستند. هنگامی که اسپرم ها تولید می شوند، به کانال های مختلف در دستگاه تناسلی مردان منتقل می شوند و از طریق مایع منی به هنگام انزال از بدن خارج می شوند. کمر هیچ نقشی در ذخیره سازی اسپرم ندارد.

اسپرم در کجای کمر قرار دارد؟

اسپرم هیچ گاه در کمر قرار نمی گیرد. تولید اسپرم در بیضه ها رخ می دهد، که در داخل کیسه بیضه در قسمت تحتانی شکم قرار دارند. پس از تولید، اسپرم ها به لوله های مختلف تناسلی مانند اپیدیدیم منتقل می شوند، جایی که برای مدت کوتاهی ذخیره می شوند و سپس از طریق مجاری مختلف به هنگام انزال از بدن خارج می شوند.

نسخه اصلی مطلب آناتومی سیستم باروری آقایان را در سایت دکتر پیمان صالحی بخوانید.

---