چگونه از زانوهای خود مراقبت کنیم؟

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

بدترين روش برخورد با زانوها این است که فرد منتظر بماند تا زانوها شروع به درد کنند و سپس به درمان آن بپردازند، زیرا دلیل این درد وجود یک مشکل در سلامتی خواهدبود. گاهی علت دردهای زانو می تواند آرتروز باشد که در اثر افزایش سن ایجاد می شود. گاهی نیز علت درد موارد ژنتیکی هستند که معمولا غیر قابل اجتناب هستند.

کارکرد و آسیب های مفصل زانو

مفصل زانو یکی از مهم ترین مفاصل بدن است که فرد را قادر به راه رفتن می کند. ایستادن و دویدن و بسیاری از حرکات پا تنها با وجود زانو ممکن هستند و این مفصل که بزرگترین مفصل بدن شناخته می شود بخش عمده ای از وزن بدن را را حمل می کند. برخی افراد در طول زندگی خود مشکلات مربوط به زانو را تجربه می کنند که گاهی این مشکلات قابل پیشگیری هستند. اصلی ترین آسیب مربوط به آسیب غضروف ها است. در نتیجه ی از بین رفتن غضروف زانو و پارگی آن ها، استخوان ها به همدیگر سابیده می شوند و مایع لغزنده بین مفاصل نیز کاهش می یابد.

راهکارهای عملی برای حفظ سلامت زانو

• کاهش وزن: در افرادی که دچار چاقی و اضافه وزن هستند فشار اضافی به مفاصل زانو وارد می شود. هنگام راه رفتن فشاری که به زانوها وارد می شود ۵ برابر نیروی وزن بدن است در نتیجه اگر فردی دچار اضافه وزن باشد این نیرو مقدار قابل توجهی خواهدبود که می تواند سرعت از بین رفتن غضروف و مفاصل زانو را را افزایش دهد.
• حفظ شکل مناسب بدن: شکل نامناسب بدن در طول فعالیت های روزانه یکی از دلایل اصلی برای درد زانو است. اسکلت بدن یک ساختار منظم و تراز است. متاسفانه بسیاری از افراد در حفظ شکل مناسب بدن غفلت می کنند که در نهایت منجر به درد در ستون فقرات و مفاصل زانو و سایر قسمت های بدن می شود. ایستادن نامناسب، لم دادن بر روی میز در هنگام کار، شانه ها و سر جلوآمده هنگام قدم زدن و ... منجر به به ایجاد شکل نامناسب در ستون فقرات و ضعیف شدن عضلات کمر می شوند بنابراین لازم است تا افراد شکل مناسب بدن را با حفظ سر به سمت بالا، شانه ها به سمت عقب و ستون فقرات صاف ایجاد کنند.
• ورزش کردن: مفاصل زانو به وسیله عضلات تثبیت می شود. همچنین رباط ها و تاندون ها نقش حمایتی و پایدارسازی ساختار زانو را بر عهده دارند. برخی ورزش ها و تمرینات حرکتی می توانند به نیرومندسازی این عضلات کمک کنند.
• لندکردن مواد سنگین به روش مناسب: اغلب، افراد زمانی که می خواهند جعبه ها، کودکان و یا سایر مواد سنگین را بلند کنند از روش نامناسبی استفاده می کنند. گاهی نیز افراد خود را وادار می کنند تا اجسامی را بلند کنند که سنگین تر از توان و نیروی آنها است. همه ی این رفتارها باعث ایجاد فشار اضافی به غضروف ها، درد مفاصل زانو و عضلات پشت بدن و پا می شوند. باید توجه داشت که هنگام بلندکردن اجسام سنگین بدن در حالت پیچیده قرار نداشته باشد و در یک راستای صاف قرار گرفته باشد.
• پوشیدن کفش مناسب: کفش های پاشنه بلند باعث انحراف ستون فقرات از راستای درست شده و فشار زیادی را به مچ پا و مفاصل زانو وارد می کنند. با پوشیدن کفش نامناسب، درد زانو پیشرفت کرده و آسیب هایی بیشتری را به دنبال خواهدداشت.

جلوگیری از آسیب زانو و دوری از جراحی های زانو

زانو ممکن است در معرض آسیب های مختلفی مانند شکستگی استخوان های اطراف زانو ، در رفتگی و پارگی بافت های نرم و جراحت قرار بگیرد. آسیب زانو ممکن است هنگامی ایجادشود که فرد با زانو بر روی یک سطح سفت می نشیند یا برخورد می کند. پیشگیری از آسیب های زانو هنگام ورزش ، دویدن، و صخره نوردی می تواند موجب کاهش بروز آسیب و در نهایت راحتی افراد شود.

مراقبت از زانو و جلوگیری از آسیب های آن

• جلوگیری از ایجاد فشار زیاد بر زانو و پیچ خوردن مفصل زانو: برخی از فعالیت ها مانند دویدن و ورزش های هوازی نیروی زیادی را بر روی زانو اعمال می کنند. می توان به جای این نوع ورزش ها از پیاده روی، شنا یا ابزارهای ورزشی که شرایط چنین ورزش هایی را شبیه سازی می کنند استفاده کرد. در صورتیکه فرد تمایل ندارد تا از این ورزش ها دوری کند بهتر است راه های مراقبت از زانو هنگام این چنین ورزش هایی را به خوبی یاد بگیرد و از کفش مناسب در حین چنین فعالیت هایی استفاده کند.
• تقویت عضلات: ایستادن به مدت زمان طولانی، ورزش های سنگین و حمل نیروی وزن بالا عواملی هستند که می توانند منجر به آسیب زانو شوند. با تقویت عضلات می توان از میزان نیروی وارد بر زانو کاست.
• گرم کردن و ورزش های کششی: زمانی که فرد نیاز به انجام فعالیت هایی دارد که زانو را درگیر می کند بهتر است ابتدا عضلات پای خود را گرم کرده و سپس به فعالیت بپردازد. ورزش های کششی نیز باعث کاهش تنش بر روی تاندون ها شده و از فشار وارد بر زانو می کاهند.
• استفاده از ابزار محافظتی زانو: ابزارهای حفاظتی از زانو مانند کش های الاستیک، کفش های بالشتک دار یا کفی کفش ژله ای می توانند به محافظت از زانو کمک کنند. زمانی که فرد در ورزش های پر برخورد حضور دارد و یا دچار آرتروز زانو شده است، استفاده از ابزارهای حمایتی می تواند از آسیب بیشتر زانو جلوگیری کند.
• بهبود سبک زندگی: جلوگیری از آسیب زانو می تواند از درد زانو جلوگیری کند اما در نهایت ممکن است شاهد این باشیم که به دلیل فرآیند طبیعی افزایش سن، زانو دچار آسیب می شود. برای کاهش اثرات این آسیب زانو استفاده از مواد غذایی سالم، داشتن ورزش منظم، داشتن وزن مناسب، داشتن خواب کافی و همچنین حفظ روحیه بالا و نشاط خود می تواند این آسیب ها را به تأخیر بیاندازد و به حداقل برساند.