دکتر عباسعلی نصر اصفهانی - متخصص جراحی و لاپاروسکوپی

پانکراس

دکتر عباسعلی نصر اصفهانی [ متخصص جراحی و لاپاروسکوپی ]آدرس وب سایت : www.drnasresfahani.ir
آدرس مطب : اصفهان خیابان آمادگاه جنب قنادی بابک تلفن مطب : 32225166 - 031

پانکراس (لوزالمعده)
عضوی است به وزن حدود 75-100 گرم و طول 15-20 سانتیمتر، که در خلف شکم از قسمت دوم اثنی عشر تا ناف طحال کشیده شده است. به لحاظ بیماری هایی که این عضو را درگیر می کنند و همچنین موقعیت و مجاورت با اعضای مهم دیگر و عوارض پیچیده و شدیدی که در اثر بیماریهای آن بروز می کند، آنرا شیر خفته شکم هم می نامند. پانکراس با مزو کولون ، ورید اجوف تحتانی، ورید باب(پورت)، آئورت شکمی، عروق مزانتریک فوقانی ، ورید مزانتریک تحتانی، عروق کلیه ، مهره های کمری اول ودوم، معده ، اثنی عشر، دیستال مجرای صفراوی مشترک، ناف طحال و کلیه چپ مجاورت دارد.

هشتاد درصد وزن پانکراس را غدد اگزو کرین تشکیل میدهند که روزانه بین 500-2500 میلی لیتر ترشح بی رنگ و بو و قلیایی دارند. این ترشح شامل آب و املاح و آنزیمها است. آب و املاح که شامل بیکربنات هم می شود، بیشتر تحت تاثیرتحریک عصب واگ وترشح سکرتین است که خود با اسیدی شدن اثنی عشر تحریک می شود و افزایش می یابد، در حالی که آنزیمها تحت تاثیر کله سیستوکینین ( CCK ) افزایش می یابند که خود تحت تاثیر چربی ها و پروتئین های وارد شده به اثنی عشر تحریک می شود. آنزیمها عبارتند از آمیلاز (که به صورت فعال ترشح می شود) و لیپازها (که بصورت فعال ترشح می شوند ولی برای فعالیت کافی خود نیاز به صفرا دارند) و پروتئازها (که تحت تاثیر آنتروکیناز اثنی عشر فعال می شوند).آنزیمها نقش اساسی درهضم وجذب مواد غذایی دارند. آنزیم فسفولیپاز A2 نیز در پانکراس ترشح می شود که تحت تاثیر تریپسین در اثنی عشر فعال میشود.

این ترشحات از آسینی ها در پانکراس جمع شده به مجرای ویرسونگ و سانتورینی (فرعی) هدایت می شوند و مجرای ویرسونگ بیشترین قسمت این ترشحات را به پاپی، که در آمپول واتر در اثنی عشر قرار دارد تخلیه میکند و مجرای سانتورینی نیز به پاپی کوچک دربالاتر از آمپول واتر دراثنی عشر تخلیه میشود. البته این دومجرا داخل پانکراس به هم متصل می باشند (بجز در10% افراد که به این حالت Pancreatic Divisum گفته می شود که از عوامل مستعد کننده پانکراتیت است).

مجرای صفراوی مشترک در انتهای مسیرش پس از گذشتن از پشت اثنی عشر، در شیاری که در پشت سر پانکراس قرار دارد امتداد می یابد و معمولا سرانجام به مجرای ویرسونگ پیوسته، کانال مشترک( Common Channel ) را تشکیل میدهند و با واسطه پاپی به آمپول واتر که در قسمت دوم اثنی عشر قرار دارد منتهی می شود.دانستن این قسمت از آناتومی مجرا در تفسیر اثر بیماریهای پانکراس بر سیستم صفراوی و اثر سنگهای صفراوی و رفلاکس صفرا بر پانکراس مهم است.

حدود یک میلیون جزیره لانگرهانس در لوزالمعده وجود دارد که هر کدام قطری حدود 40-900 میکرومتر دارند و کلا حدود 2% وزن لوزالمعده را تشکیل میدهند. متابولیسم سلولهای این جزایر خیلی بالا است و حدود 20-30 درصد خون لوزالمعده را به خود اختصاص می دهند. 5 نوع سلول آندوکرین مهم در این جزایر شناخته شده است، که خلاصه کار آنها به این صورت است:

- سلولهای آلفا: ترشح گلوکاگون که نقش اصلی آن افزایش قند خون است و در ضمن شل کننده قوی اسفنکتر اودی است.

- سلولهای بتا: ترشح انسولین که نقش اصلی آن انتقال گلوکز به داخل سلولها و کمک به مصرف آن درسوخت وساز و ساختن گلیکوژن و پروتئین است، ترشح آمیلین که متضاد انسولین است و پانکراستاتین که کلا ترشح اگزوکرین و انسولین را کم می کند و ترشح گلوکاگون را افزایش میدهد.

- سلولهای دلتا: ترشح سوماتوستاتین که ترشحات دستگاه گوارش و رشد سلولی را مهار می کند.

- سلولهای اپسیلون: ترشح گرلین( Ghrelin ) که اثر ضد انسولین دارد.

- سلولهای PP: ماده Pancreatic Polypeptide ترشح می کنند که ترشح اگزو کرین پانکراس و انسولین را کاهش می دهد.

آنچه در این مطلب ارائه شد مختصری از آناتومی و فعالیت های پیچیده جاری در پانکراس است که برای آشنایی و آمادگی برای شناخت بیماریهای آن لازم است.ترشحات اگزوکرین، مکانیسمهای پیچیده ای برای تنظیم دارند و هرکدام از هورمونهای ذکر شده نیز طیف وسیعی از اثرات تنظیمی در متابولیسم سلولها دارند که پرداختن به جزئیات بیشتر آن خارج از حوصله این بحث است. درادامه بحث در شماره های بعدی به خلاصه ای از بیماریهای پانکراس بخصوص پانکراتیت و تومورهای آن پرداخته خواهد شد.


کاهش تمایلات جنسی در خانم ها

دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

لکه های رنگارنگ دور گردن و سر شانه

[ 1392-11-10 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

نکاتی در مورد مصرف مغزها و سن شروع آن در کودکان

[ 1395-03-16 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

رمز ازدواج سالم و موفق چيست ؟

[ 1396-08-14 ]دکتر مطهره میردامادی [ متخصص اعصاب و روان ]

بحثی در مورد عملکرد لوب فرونتال مغز

[ 1395-01-29 ]دکتر سید سلمان فاطمی [ متخصص داخلی مغز و اعصاب ]

پرسش های متداول لیزر فرکشنال

[ 1396-03-04 ]دکتر کاوه کریمی راد [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

کم خونی فقر آهن و تالاسمی مینور

[ 1392-12-02 ]دکتر ندا مقتدری اصفهانی [ متخصص زنان و زایمان ]

قرص ال آرژنين چيست ؟

[ 1396-03-23 ]دکتر اکرم صالحی [ طب سنتی ]

در مورد سركه انگبين

[ 1395-12-30 ]دکتر اکرم صالحی [ طب سنتی ]

تخم مرغ چند عدد در هفته مجاز است ؟

[ 1392-06-27 ]پروانه کاظمی [ کارشناس ارشد تغذیه ]

پاپول پیزوژنیک پاشنه پا

[ 1400-01-29 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

میکرونیدلینگ و آر اف نیدلینگ چه تاثیر روی پوست دارند؟

[ 1400-01-28 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

3 دلیل مهم برای مصرف آب هنگام کاهش وزن (قسمت اول)

[ 1400-01-28 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

ورزش و ماه مبارک رمضان

[ 1400-01-28 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

تغذیه ماه مبارک رمضان

[ 1400-01-28 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

سیاتیک چه علائمی دارد

[ 1400-01-28 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

انواع عفونت های زنان

[ 1400-01-26 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

دستاورد جدید محققان در درمان وزوز گوش

[ 1400-01-26 ]دکتر سعید ملایری [ شنوایی شناسی ]

روش تزریق فیلر خط خنده

[ 1400-01-25 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

فیلر مو چیست و چه مزایایی دارد؟

[ 1400-01-25 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

عمل جراحی تغییر پستان در افراد ترنس

[ 1400-01-25 ]دکتر سید محمد رضا حکیمیان [ بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان ]

کاشت مو به روش FIT چه معایب و مزایایی دارد؟

[ 1400-01-25 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

سونوگرافی‌های دوران بارداری

[ 1400-01-25 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

کاهش تمایلات جنسی در خانم ها

[ 1400-01-25 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

چه افرادی در معرض درد زانو قرار دارند؟

[ 1400-01-25 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

اقدامات لازم پس از کاشت مو به روش ترکیبی

[ 1400-01-25 ]دکتر محسن سلیمانی [ پوست و مو ]

آشنایی با متد تزریق ژل لب طبیعی

[ 1400-01-25 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

تبخال تناسلی چیست و چگونه درمان میشود؟

[ 1400-01-25 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

تغذیه در ماه رمضان؛ چه خوراکی‌هایی برای سحر و افطار باید خورد؟(قسمت دوم)

[ 1400-01-25 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

مامو گرافی و گرافی دیجیتال از پستان چیست؟

[ 1400-01-25 ]دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]

ویتامین ث و بارداری

[ 1400-01-24 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

راه‌های درمان لک بارداری

[ 1400-01-23 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر کاملیا فرمند - دندانپزشک عمومی
دکتر کاملیا فرمند

دندانپزشک عمومی


www.drfarmand.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر محمد اعظمی - متخصص رادیولوژِی
دکتر محمد اعظمی

متخصص رادیولوژِی


www.radiologymarkazi.ir
دکتر غلامرضا سیف - متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
دکتر غلامرضا سیف

متخصص رادیولوژی و سونوگرافی


www.drseif-radiology.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر سید محمد رضا حکیمیان - بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان
دکتر سید محمد رضا حکیمیان

بورد جراحی و فلوشیپ جراحی سرطان


www.drhakimian.com
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت