دکتر محمد علی نیلفروش زاده - متخصص پوست و مو

احتمال شیوع سالک در مناطق سیل زده

دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]آدرس وب سایت : www.drnilforoushzadeh.ir
آدرس مطب : تهران ، بلوار آفریقا ، نرسیده به تقاطع میرداماد ، پلاک 67 ، کلینیک جردن تلفن مطب : 88886501 - 021

پس از چند هفته تا چند ماه از گزش پشه خاكي آلوده، برجستگي كوچك قرمز رنگي ظاهر شده كه به تدريج بزرگ و بزرگتر شده و مركز آن زخم ميشود. تعداد ضايعات معمولا يكي است اما ممكن است متعدد نيز باشد

در روزهای اخیر و با فروکش کردن سیل در مناطق جنوبی و غربی کشور اکنون هشدارهایی درباره شیوع سالک در این مناطق شنیده می شود و شما باید بدانید این بیماری چگونه بروز می یابد و چگونه می توان با ان مبارزه کرد ؟

سالك يك بيماري پوستي است كه بوسيله گزش پشه خاكي آلوده به نوعي انگل، منتقل ميشود. سالانه حدود دو ميليون مورد اين بيماري در سراسر دنيا و از جمله ايران اتفاق ميافتد. اين بيماري در بيش از 80 كشور جهان رخ مي دهد. ايران يكي از 7 كانون مهم ليشمانيوز است .سالك در ايران در بسياري از نقاط وجود داشته است؛ بطوري كه در استانهاي گلستان، سمنان، اصفهان، يزد، كرمان، فارس، هرمزگان، بوشهر، اهواز، ايلام و سيستان و بلوچستان شيوع بالايي دارد و سالانه بالغ بر 20 هزار مورد مبتلا به سالك در كشور ثبت و گزارش ميشود.

سالك توسط گزش برخي گونه هاي پشه خاكي آلوده منتقل ميشود. پشه خاكي بسيار كوچك است و اندازه آن حدود يك سوم پشههاي معمولي است و به سختي ديده ميشود. فعاليت پشه در نواحي معتدل در فصول گرم است و از خرداد تا شهريور ماه حداكثر فعاليت را دارد. پشه هاي خاكي معمولا روزها بي حركت بوده و در نقاط تاريك مخفي مي شوند و معمولا هنگام اول شب فعال شده و در اواخر شب به تدريج از فعاليت آنها كاسته مي شود. فقط پشه ماده جهت تخم ريزي احتياج به خون دارد و جنس نر از شيره گياهان استفاده ميكند. نيش اين حشرات دردناك است و متعاقب گزش خارش بروز مي كند ولي بعد از گزشهاي متعدد و متوالي فرد به آن عادت كرده و چندان احساس خارش نمي كند.اين پشه در موقع نشستن بالهاي خود را به شكل عدد 7 نگه مي دارد و به صورت جهشي پرواز مي كند.

در ايران دو نوع سالك شهري (نوع خشك) و روستايي (نوع مرطوب) وجود دارد. در سالك نوع شهري (خشك) مخزن بيماري عمدتا بيماران مبتلا و به طور تصادفي سگها هستند. به اين ترتيب پشه خاكي ماده پس از خونخواري از اطراف زخم سالك، آلوده شده و در خونخواري مجدد در فرد سالم باعث انتقال بيماري ميشود. سالك خشك يا شهري كه توسط گونه انگل ليشمانيا تروپيكا ايجاد مي شود. در اين نوع پس از يك دوره كمون بيش از دو ماه، ندول كوچكي درمحل گزش به رنگ قرمز قهوه اي ظاهر مي شود و بتدريج طي 6 ماه بزرگتر مي شود و معمولا در مركز آنها زخم سطحي ايجاد مي شود و دلمه مي بندد. در صورت عدم درمان معمولا طي 12-8 ماه ضايعه روبه بهبودي مي رود و از خود جوشگاه به جاي مي گذارد دوره زماني اين نوع سالك از نوع مرطوب طولاني تر است.

در سالك نوع روستايي (مرطوب) موشهاي صحرايي مخزن بيماري هستند و پشه خاكي ماده پس از خونخواري از موش صحرايي مبتلا، آلوده شده و در خونخواري مجدد در فرد سالم باعث انتقال بيماري ميشود.

سالك مرطوب يا روستايي توسط گونه ليشمانيا ماژور ايجاد مي شود. در اين بيماري پس از دوره كمون كمتر از دو ماه در محل گزش دانه جوش مانندي ايجاد مي شود. طي 3-2 ماه زخم بزرگتر شده و گاهي اطراف آن ندول هاي كوچك و متعدد ظاهر مي شود كه از عوارض اين بيماري محسوب مي شود. گاهي ممكن است انگل از طريق مسير لنفاتيك گسترش پيدا كند. بهبود معمولا طي 6-2 ماه ديده مي شود و جوشگاهي از آن باقي مي ماند.

ليشمانيوز جلدي ناشي از ليشمانيا اتيوپيكا و ليشمانيا اينفانتوم، ليشمانيا برازيلينسيس هم وجود دارد كه بيشتر با درگيري احشاء بوده و در ايران يافت نمي شود و بيشتر در آمريكاي لاتين ديده مي شود. ممكن است ليشمانيوز به صورت مزمن در آيد كه يكي از نادرترين اشكال كلينيكي آن است. در اين شكل ضايعه بيشتر از 2 سال باقي مي ماند. در نوع عود كننده (recidvans) ضايعه بهبود يافته و بعد از چند ماه يا چند سال فعاليت دوباره ضايعه ديده مي شود.

تشخيص اين بيماري با گرفتن نمونه از مواد موجود در زخم سالك انجام مي شود و سپس با رنگ آميزي مخصوص، انگل ليشمن بر روي لام مشاهده مي شود. در صورت مشاهده هر زخمي كه بيشتر از يك هفته طول بكشد، بايد به پزشك مراجعه كرد.

علائم سالك
پس از چند هفته تا چند ماه از گزش پشه خاكي آلوده، برجستگي كوچك قرمز رنگي ظاهر شده كه به تدريج بزرگ و بزرگتر شده و مركز آن زخم ميشود. تعداد ضايعات معمولا يكي است اما ممكن است متعدد نيز باشد. در سالك نوع روستايي ترشحات چركي بر روي زخم وجود دارد و اطراف آن قرمز و برجسته است كه به همين دليل به آن نوع مرطوب گفته ميشود.

در سالك نوع شهري ضايعه معمولا بدون ترشح و چرك است؛ بنابراين به آن نوع خشك نيز ميگويند. احتمال عفونت ثانويه با باكتريها نيز وجود دارد. ضايعات معمولا بدون درد و خارش است.

چرا سالك يك بيماري جدي است ؟
ضايعه سالك به شكل يك زخم بد شكل ممكن است براي بيشتر از يكسال باقي بماند. اين موضوع ممكن است اثرات رواني در بيمار حتي پس از بهبودي را به دنبال داشته باشد. در برخي موارد با تهاجم به پلك و بيني ممكن است موجب ايجاد ضايعه ماندگار در چهره و يا تغيير شكل شديد در بيمار شود. همچنين ايجاد عفونت ثانويه با باكتريها، ممكن است عوارض شديدي را ايجاد كند.

آيا پيشگيري از ابتلا به سالك ممكن است ؟
بنابر اعلام مركز مديريت بيماريهاي وزارت بهداشت، با رعايت موارد ذيل ميتوان احتمال ابتلا به سالك را بسيار كاهش داد و يا اصلا به آن مبتلا نشد:
- در مناطقي كه اين بيماري وجود دارد حتيالامكان در هنگام غروب آفتاب و شب از خانه خارج نشويد، چرا كه در اين زمان پشه خاكي حداكثر فعاليت را دارد.
- روي پنجرهها توري مناسب نصب و پشت درها پرده مناسب آويزان كنيد تا امكان ورود پشه خاكي به داخل خانه به حداقل برسد.
- هنگام غروب آفتاب و در طول شب از پشه بند آغشته به حشره كش استفاده كنيد.
- براي از بين بردن پشهها در داخل اطاقها از اسپري حشرهكش استفاده كنيد.
- در صورت بروز سالك درمان خود را جدي بگيريد؛ چرا كه در نوع شهري امكان انتقال بيماري به افراد سالم وجود دارد.
- خانه خود را با فاصله مناسب از اصطبل دامها بسازيد.
- در جمع آوري و دفع مناسب زباله، نخالههاي ساختماني و تسطيح مخروبهها كه مكانهاي مناسبي براي تكثير پشه خاكي هستند، دقت كنيد و با مسئولان مربوطه همكاري كنيد.
- جهت معدوم كردن جوندگان در نوع روستايي با مسوولان ذيربط همكاري كنيد.
- در كنترل بيماري در سگها و نگهداري بهداشتي سگها در نوع شهري با مسئولان همكاري كنيد.

آيا بيماري سالك نياز به درمان دارد ؟
در سالك نوع شهري از آنجا كه بيماران مخزن بيماري هستند، لازم است بيماران تحت درمان قرار گيرند؛ چرا كه با درمان و بهبود، حالت مخزن بودن آنها از بين ميرود. به اين ترتيب خطر آلوده شدن پشههاي خاكي و انتقال بيماري وجود نخواهد داشت.
شايد كمتر بيماري را بتوان نام برد كه به اندازه سالك درمان هاي مختلفي براي آن پيشنهاد شده باشد. روشهاي درمان معمول در درمان سالك، درمانهاي موضعي، فيزيكي و سيستميك هستند كه بر حسب نوع ضايعه، محل درگيري، عوارض بيماري و .. براي بيمار انتخاب مي شود. مراجعات مرتب بيمار، پزشك را در دستيابي به بهترين نتيجه كمك مي كند.

تركيبات آنتيموان به عنوان دارو در اين بيماري به كار گرفته مي شود كه گلوكانتيم دارويي است كه در ايران مورد استفاده قرار مي گيرد. اين تركيب روش اصلي درمان ليشمانيوز تا كنون بوده است ولي شكست درمان در بسياري از مناطق رو به افزايش است. ساير داروها مثل آمفوتريسين B، كتوكونازول، آلوپورينول، پارامومايسين، مترونيدازول نيز مورد استفاده قرار مي گيرد كه بيشتر به صورت تركيبي از آنها استفاده مي شود.

روند رو به افزايش مقاومت نسبت به گلوكانتيم باعث شده كه امروزه بيشتر از درمانهاي تركيبي استفاده شود.
در سالك نوع روستايي در مواردی حتما باید تحت درمان قرار گیرد. اين موارد شامل ضايعات بيشتر از 3 سانتيمتر، ضايعات موجود در صورت، تعداد بيشتر از 3 ضايعه، ايجاد ضايعه منتشر سالكي و وجود ضايعه در روي مفاصل است.
درمان سالك به دو صورت موضعي و عضلاني انجام ميشود. درمان موضعي بصورت تزريق دارو به اطراف زخم هفتهاي يكبار و درمان عضلاني نيز به صورت تزريق روزانه دارو به مدت 14 روز (در نوع روستايي) و 21 روز (در نوع شهري) است.

با وجوديكه اسكار به جاي مانده از سالك قابل درمان صددرصد نيست ولي در زمينه درمان اين مشكل نيز راه حلهاي متعددي ارائه شده از جمله كاربرد سلولهاي بنيادي كه در ايران در مركز تحقيقات پوست وسلولهای بنیادی در حال انجام است.


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

سالک چیست؟

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1390-11-05تاریخ بروز رسانی : 1399-07-15

سالک چیست ؟ قسمت دوم

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1390-11-10تاریخ بروز رسانی : 1399-07-13

بیماری های پوستی شایع در سفر

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1397-02-18تاریخ بروز رسانی : 1398-10-07

بیماری سالک

دکتر مریم ملکی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1397-02-14تاریخ بروز رسانی : 1398-10-07

بیماری سالک را بیشتر بشناسیم

دکتر گیتا فقیهی[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1397-05-15تاریخ بروز رسانی : 1397-05-15

اختلال تکاملی زبان از کودکی تا بزرگسالی

لیلا رستم شیرازی [ آسیب شناسی گفتار و زبان ]

سونوگرافی تعیین جنسیت جنین

[ 1395-09-08 ]دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]

اضافه کاری و اثرات بد آن بر وضعیت روانی انسان

[ 1388-02-04 ]دکتر محمد والی پور [ متخصص روانپزشکی ]

شانس بارداری خود را از دست ندهید

[ 1393-03-28 ]دکتر نرگس علیان [ متخصص زنان و زایمان ]

رژیم غذایی بیماران مبتلا به دیابت به زبان ساده

[ 1391-06-07 ]دکتر منصور سیاوش [ فوق تخصص غدد و متابولیسم بالغین ]

پوست سالم وشاداب

[ 1389-07-18 ]دکتر گیتا فقیهی [ متخصص پوست و مو ]

مصرف قرص ضدبارداری در ماه رمضان خطر دارد

[ 1393-04-07 ]دکتر صدیقه آذری [ متخصص زنان و زایمان ]

علائم صافی کف پا

[ 1396-04-31 ]دکتر علی فرخانی [ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ]

سوالات متداول درباره لیزیک قسمت هفتم

[ 1395-09-20 ]دکتر سیروس بخت آور [ متخصص چشم پزشکی ]

تزریق ژل در لب

[ 1399-07-28 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

راه های رفع و از بین بردن غبغب

[ 1399-07-27 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

اختلال تکاملی زبان از کودکی تا بزرگسالی

[ 1399-07-27 ]لیلا رستم شیرازی [ آسیب شناسی گفتار و زبان ]

ملاتونین قسمت دوم

[ 1399-07-27 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

اضافه وزن و افزایش خطر ابتلا و مرگ و میر کرونا (قسمت اول)

[ 1399-07-26 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

از اختلال تکاملی زبان چه می دانید؟

[ 1399-07-26 ]لیلا رستم شیرازی [ آسیب شناسی گفتار و زبان ]

روشهای لابیاپلاستی

[ 1399-07-24 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

تزریق ژل برای فرم دهی بینی بدون جراحی

[ 1399-07-24 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

رژیم غذایی و آلزایمر (قسمت چهارم)

[ 1399-07-23 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

جوانسازی با الکترونیدلینگ

[ 1399-07-22 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

مراقبت ها بعد از تزریق بوتاکس جهت افزایش ماندگاری

[ 1399-07-21 ]دکتر گیتا فقیهی [ متخصص پوست و مو ]

کنترل چربی خون با تغذیه

[ 1399-07-21 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

هماتوم چیست؟

[ 1399-07-20 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

علائم پوستی سرطان سینه

[ 1399-07-18 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

6 حرکت برای کاهش درد و التهاب زانو

[ 1399-07-18 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

لیزر اربیوم چیست و در چه مواردی کاربرد دارد؟

[ 1399-07-18 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

ورزش در بارداری

[ 1399-07-17 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

کندروتین در ورزشکاران

[ 1399-07-16 ]شهزاد محمدیان [ کارشناس ارشد تغذیه ]

رژیم غذایی و آلزایمر (قسمت دوم)

[ 1399-07-16 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

اندولیفت

[ 1399-07-15 ]دکتر پرستو خسروانی [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

درمان خطوط پیشانی با تزریق بوتاکس

[ 1399-07-13 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

رژیم غذایی و آلزایمر (قسمت اول)

[ 1399-07-12 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
لیلا رستم شیرازی - آسیب شناسی گفتار و زبان
لیلا رستم شیرازی

آسیب شناسی گفتار و زبان


www.goftardarmani.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر زهرا سعادتی - متخصص جراحی عمومی
دکتر زهرا سعادتی

متخصص جراحی عمومی


www.Hemorrhoid-laser.com
شهزاد محمدیان - کارشناس ارشد تغذیه
شهزاد محمدیان

کارشناس ارشد تغذیه


www.armitaclinic.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر سید سلمان فاطمی - متخصص داخلی مغز و اعصاب
دکتر سید سلمان فاطمی

متخصص داخلی مغز و اعصاب


www.dr-salmanfatemi.ir
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر پرستو خسروانی - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر پرستو خسروانی

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drkhosravani.ir
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت