سونوگرافی داپلر تیروئید چه کاربردی دارد؟

دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]آدرس وب سایت : www.radiologymarkazi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا تلفن مطب : 32202762 - 031

غده تیروئید بزرگترین غده‌ در گردن است. این غده در بخش قدامی گردن و در زیر لایه‌های پوست و عضلات گردن واقع شده است. غده تیروئید به شکل یک پروانه است که بال‌های آن (لوب چپ و راست تیروئید) در اطراف نای جای گرفته است. عملکرد اختصاصی تیروئید این است که هورمون تیروئید را تولید کند. حوزه تأثیر این هورمون تقریباً در تمام بافت‌های بدن است؛ زیرا این هورمون فعالیت سلولی آنها را افزایش می‌دهد. زمانی که پزشک، متوجه آثاری از بیماری‌های مربوط به غدد تیروئید در بیمار شود درخواست انجام سونوگرافی را می‌کند. سونوگرافی داپلر تیروئید ابزاری برای شناسایی بدخیمی‌های موجود در غده تیروئید می باشد. این سونوگرافی پیشرفته به پزشکان کمک می نماید تا پیش از وقوع بیماری جدی مانند سرطان و بدخیم شدن غدد بدن، با کشف عارضه از وقوع آن پیشگیری نمایند. سونوگرافی رنگی تیروئید یکی از حساس ترین و دقیق ترین سونوگرافی ها بوده و به کشف انواع بیماری های غده تیروئید کمک می کند.

بیماری های تیروئید

بیماری‌ها و اختلالات بسیاری با تیروئید در ارتباط است. بروز این عوارض می‌تواند در هر سنی و ناشی از انواع علت‌ها مانند آسیب، بیماری و یا سوء تغذیه (کمبود مواد مغذی در رژیم غذایی) باشد؛ اما در اغلب موارد، می‌توان آنها را با مشکلات زیر توصیف کرد:

• تولید بیش از حد زیاد یا بسیار کم هورمون تیروئید (پرکاری تیروئید و کم کاری تیروئید)
• رشد غیر طبیعی تیروئید (گواتر)
• ندول یا توده در تیروئید
• سرطان تیروئید
• تیروئیدیت: بیماری‌ التهاب یا تورم تیروئید است.

کاربرد سونوگرافی داپلر تیروئید

سونوگرافی تیروئید اطلاعات ارزشمندی در مورد غده تیروئید ارائه می‌دهد. این اطلاعات عبارتند از:

• مکان دقیق ندول‌ ها
• تعداد گره‌ های لنفاوی بزرگ ‌شده
• نمایش جریان خون در ندول‌ های رشد یافته
• نمایش مرز‌ بین غده تیروئید و ندول‌ های بزرگ ‌شده
• نمایش ماهیت بزرگ‌ شدگی غده تیروئید (مواد جامد یا مایع)
• همچنین سونوگرافی تیروئید می‌توان تورم و بیمار گواتر را مشخص کند.
• سونوگرافی امکان تشخیص تمام جزئیات حتی ندول های خوش خیم و بدخیمی که با لمس مشخص نیستند را دارد.

مزایای سونوگرافی داپلر تیروئید

• ارائه یک تصویر کلی از جریان خون در قلب و یا عروق
• تشخیص سریع دریچه‌ها، رگ‌ها و جریان آشفته
• بررسی مسیر و جریان خون
• ترکیب حجم و درصد عروق در حالت سه بعدی
• اندازه گیری جریان خون با کمک پالس موج

نحوه آمادگی برای سونوگرافی تیروئید

• بیمار باید قبل از انجام این روش تصویربرداری تمام جواهرات و فلزات را از نواحی سر و گردن خود دور کند.
• دو ساعت قبل از انجام آزمایش از کشیدن سیگار و دیگر موادی که حاوی نیکوتین هستند، خودداری کنید. نیکوتین باعث می‌شود عروق خونی باریک شود که می‌تواند بر نتیجه آزمایش شما اثر بگذارد.

نحوه انجام سونوگرافی تیروئید

در طی انجام این روش تشخیصی، بیمار بر روی یک تخت که می‌تواند کج یا متحرک باشد رو به پشت دراز می‌کشد. ممکن است یک بالش در پشت شانه‌ها قرار داده شود تا ناحیه مورد بررسی برای سونوگرافی تیروئید گسترش یابد. پزشک رادیولوژیست یا سونوگرافیست ناحیه تیروئید که قرار است از آن سونوگرافی انجام ‌شود را با یک ژل با پایه آب پوشش می‌دهد. این ژل به برقراری ارتباط امن مبدل با پوست و از بین بردن حباب‌های هوا بین مبدل و پوست کمک می‌کند و از عبور امواج صوتی به بدن جلوگیری می‌کند. سپس مبدل بر روی ناحیه مورد نظر قرار گرفته و در آن ناحیه به عقب و جلو حرکت داده می‌شود تا تصاویر مورد نظر گرفته شوند. حرکت سلول‌های خونی باعث تغییر در سطح امواج صوتی می‌شود. امواج ضبط شده توسط دستگاه به تصاویر یا نمودارهایی روی مانیتور تبدیل می‌شوند.

هزینه سونوگرافی داپلر تیروئید

هزینه سونوگرافی داپلر بر اساس مصوبات وزارت بهداشت می باشد؛ اما به دلیل ارائه خدمت متعدد در مراکز گوناگون هزینه سونوگرافی داپلر به صورت دقیق مشخص نمی باشد و در مراکز درمان، هزینه سونوگرافی داپلر متغیر است.

عوارض جانبی سونوگرافی داپلر تیروئید

در سونوگرافی تیروئید از امواج صوتی استفاده می‌شود که برای بدن ضرری ندارد. سونوگرافی تشخیصی در حالت استاندارد، هیچ خطری برای انسان ندارد.