عمل ماستکتومی (تخلیه سینه) یکی از جراحی های اصلی برای درمان سرطان سینه است که در آن بافت سرطانی از سینه برداشته می شود. این جراحی می تواند زندگی بسیاری از بیماران را نجات دهد، اما مانند هر جراحی دیگری، عوارضی دارد که ممکن است در فرآیند بهبودی به وجود آید. عوارض ماستکتومی می توانند از مشکلات جسمی مانند درد، عفونت، خونریزی و لخته شدن خون تا مشکلات روانی نظیر اضطراب و افسردگی متغیر باشند. همچنین عوارض بعد از عمل ماستکتومی در هر بیمار ممکن است متفاوت باشد و تحت تأثیر عواملی چون نوع عمل، وضعیت سلامت بیمار و روش های درمانی بعد از جراحی قرار گیرد. این مشکلات می توانند شامل خطرات ماستکتومی مانند تورم، محدودیت حرکتی در شانه و درد عصبی باشند. آگاهی از این عوارض و مدیریت آنها به بیمار کمک می کند تا سریع تر به روند بهبودی بازگردد و کیفیت زندگی پس از جراحی را حفظ کند. در این مقاله به بررسی عوارض مختلف ماستکتومی، علل ایجاد آن ها و روش های پیشگیری از این عوارض خواهیم پرداخت.

عوارض ماستکتومی

ماستکتومی، همانطور که یک جراحی پیچیده است، ممکن است عوارض مختلفی به دنبال داشته باشد. برخی از این عوارض به دلیل نوع عمل جراحی و برخی دیگر به علت فرآیند درمان های تکمیلی یا تخلیه غدد لنفاوی زیر بغل بوجود می آید. در ادامه به توضیح برخی از رایج ترین عوارض ماستکتومی پرداخته شده است:

لخته خون بعد از ماستکتومی

لخته خون یکی از عوارض رایج جراحی است که در محل عمل به وجود می آید. لخته ها ممکن است در رگ های خونی تشکیل شوند و مانع از جریان طبیعی خون شوند. این حالت می تواند منجر به تورم، درد و قرمزی در ناحیه جراحی شود. در موارد شدیدتر، لخته ها ممکن است وارد ریه ها شده و به آمبولی ریه تبدیل شوند که می تواند کشنده باشد. برای پیشگیری از لخته خون، بیماران معمولاً توصیه می شوند که از داروهای رقیق کننده خون یا استفاده از جوراب های فشاری و تمرینات حرکتی روزانه استفاده کنند.

احساس خستگی و ضعف

احساس خستگی و ضعف یکی از علائم شایع پس از عمل ماستکتومی است. این خستگی می تواند ناشی از استرس جسمی و روانی بعد از جراحی باشد و ممکن است به دلیل کمبود خواب، تغییرات هورمونی و کاهش سطح فعالیت بدنی پس از جراحی ایجاد شود. بیماران معمولاً برای بهبود این احساس باید زمان کافی برای استراحت داشته باشند، به تدریج فعالیت های بدنی خود را افزایش دهند و تغذیه مناسبی داشته باشند.

خونریزی از زخم بعد از جراحی

خونریزی از محل جراحی یکی از عوارض محتمل است که می تواند در روزهای اولیه بعد از عمل رخ دهد. اگر خونریزی بیش از حد باشد یا ادامه پیدا کند، نیاز به مداخله پزشکی فوری دارد. در برخی موارد، خونریزی ممکن است ناشی از عدم بسته شدن صحیح رگ های خونی در ناحیه عمل باشد و نیاز به پانسمان یا حتی جراحی مجدد داشته باشد.

عفونت زخم ماستکتومی

عفونت یکی از خطرات اصلی جراحی است که ممکن است به دلیل ورود باکتری ها به محل زخم در طول یا بعد از عمل کارسینوم درجا رخ دهد. علائم عفونت شامل تورم، قرمزی، درد شدید و ترشح از زخم است. درمان عفونت شامل مصرف آنتی بیوتیک ها و گاهی نیاز به تخلیه مایع عفونی است. برای پیشگیری از عفونت، بیمار باید دستورالعمل های مراقبتی پزشک را به دقت دنبال کند و محل جراحی را تمیز و خشک نگه دارد.

سروما یا تجمع مایع در اطراف محل عمل جراحی

سروما زمانی اتفاق می افتد که مایعی در فضای خالی محل عمل تجمع می یابد. این مایع می تواند باعث تورم، درد و فشار اضافی در ناحیه جراحی شود. برای درمان سروما، معمولاً نیاز به تخلیه مایع از طریق سوزن است. در برخی موارد، ممکن است نیاز به قرار دادن لوله تخلیه مایع در محل جراحی برای چند روز باشد.

درد عصبی از عوارض ماستکتومی

درد عصبی یکی از عوارض طولانی مدت است که ممکن است به دلیل آسیب به اعصاب حین جراحی ایجاد شود. این درد می تواند به صورت سوزش، گزگز یا درد تیز در ناحیه عمل بروز کند و به صورت مزمن ادامه یابد. درد عصبی ممکن است نیاز به درمان های خاص مانند داروهای ضد درد عصبی یا درمان های فیزیکی داشته باشد.

لنف ادم یا متورم شدن دست و بازو

لنف ادم به تورم غیرطبیعی دست یا بازو اطلاق می شود که به دلیل انسداد جریان لنف در بدن بعد از برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل رخ می دهد. این وضعیت می تواند باعث ایجاد احساس سنگینی و ناراحتی در بازو شود. درمان لنف ادم شامل استفاده از جوراب فشاری، ماساژ درمانی و تمرینات فیزیکی برای بهبود جریان لنف است.

هماتوم یا جمع شدن خون در اطراف عمل

هماتوم زمانی ایجاد می شود که خون در زیر پوست و در اطراف محل جراحی جمع می شود. این حالت ممکن است باعث ایجاد تورم و درد شود. درمان هماتوم معمولاً شامل تخلیه خون از طریق سوزن یا جراحی است. در صورت عدم درمان، هماتوم می تواند منجر به عفونت یا مشکلات دیگر شود.

درد یا بی حسی عصبی بعد از ماستکتومی

درد یا بی حسی عصبی می تواند به دلیل آسیب به اعصاب حین جراحی به وجود آید. این درد معمولاً در ناحیه بازو یا شانه احساس می شود و ممکن است به صورت یک حالت سوزشی یا درد عصبی باشد. برخی بیماران ممکن است پس از جراحی بی حسی در دست یا بازو را تجربه کنند که می تواند موقتی باشد. درمان این درد شامل داروهای ضد درد عصبی و فیزیوتراپی است.

محدودیت حرکتی در شانه

پس از جراحی ماستکتومی ، بیماران ممکن است با محدودیت حرکتی در ناحیه شانه و بازو روبرو شوند. این محدودیت می تواند ناشی از جراحی غدد لنفاوی یا زخمی شدن بافت ها در طول عمل باشد. درمان این مشکل شامل تمرینات فیزیوتراپی و استفاده از حرکت های کششی برای بازیابی دامنه حرکتی است.

اسکار بعد از ماستکتومی

اسکار یا زخم باقی مانده از عمل جراحی یکی از نتایج طبیعی ماستکتومی است. اندازه و ظاهر اسکار به نوع عمل و روش جراحی بستگی دارد. در بیشتر موارد، اسکار به مرور زمان کم رنگ تر می شود، اما در برخی بیماران ممکن است دائمی باقی بماند. برای کاهش اندازه اسکار، برخی از بیماران از درمان های موضعی مانند کرم ها یا لیزر درمانی استفاده می کنند.

عدم تعادل وزن بعد از ماستکتومی

بعد از برداشتن سینه ها، بسیاری از بیماران ممکن است احساس عدم تعادل یا تغییر در ظاهر بدن خود کنند. این تغییرات ممکن است به دلیل کاهش حجم سینه ها و احساس عدم تناسب در بدن ایجاد شود. برای بهبود این وضعیت، برخی از بیماران از پروتزهای سینه یا جراحی بازسازی سینه استفاده می کنند تا ظاهر بدن خود را به حالت طبیعی تری بازگردانند.

عوارض روحی و روانی ماستکتومی

عمل ماستکتومی، علاوه بر عوارض فیزیکی که ممکن است به دنبال داشته باشد، عوارض روحی و روانی قابل توجهی را نیز به همراه دارد. بسیاری از بیماران پس از عمل، احساس از دست دادن هویت زنانه، کاهش اعتماد به نفس، و اضطراب شدید تجربه می کنند. این مشکلات روانی ممکن است به دلیل جراحی، شیمی درمانی سرطان سینه یا سایر درمان های تکمیلی مانند پرتو درمانی سینه ایجاد شوند. علاوه بر این، افسردگی و استرس نیز از مشکلات شایع در میان افرادی است که تحت این جراحی قرار گرفته اند. تاثیرات روحی جراحی بر کیفیت زندگی فرد می تواند طولانی مدت باشد و در برخی موارد نیاز به درمان روانشناسی و مشاوره های تخصصی برای مدیریت این مسائل وجود دارد.

عوارض بعد از عمل ماستکتومی در انواع ماستکتومی

در انواع مختلف ماستکتومی، عوارض می توانند متفاوت باشند. در این بخش، به بررسی عوارض احتمالی در هر نوع جراحی تخلیه سینه پرداخته شده است:

نوع عمل ماستکتومی	عوارض معمول
ماستکتومی ساده (تمامی بافت سینه برداشته می شود)	- خونریزی از محل جراحی - عفونت زخم - درد و تورم در ناحیه سینه - درد عصبی
ماستکتومی رادیکال (برداشتن کامل سینه و بافت اطراف آن)	- خطر لخته خون و هماتوم - درد و محدودیت حرکتی در شانه - لنف ادم (تورم دست و بازو) - نیاز به بازسازی سینه
ماستکتومی با بازسازی سینه	- عفونت و التهاب در محل بازسازی - مشکل در بازسازی کامل ظاهر پستان - درد و تورم اضافی بعد از عمل - مشکلات روانی ناشی از تغییرات ظاهری

روش های جلوگیری از عوارض عمل تخلیه سینه

برای کاهش عوارض بعد از عمل ماستکتومی، می توان از روش های زیر استفاده کرد:

• مراقبت های بعد از عمل ماستکتومی : تمیز نگه داشتن محل جراحی و استفاده از پانسمان مناسب برای جلوگیری از عفونت.
• ورزش های فیزیوتراپی: انجام تمرینات ویژه به منظور حفظ تحرک شانه و جلوگیری از محدودیت حرکتی.
• مراقبت از سیستم لنفاوی: به منظور جلوگیری از لنف ادم، مراقبت های خاص در مورد بازوها و دست ها ضروری است.
• درمان های روانی: استفاده از مشاوره روانشناسی و درمان های حمایتی برای مقابله با اثرات روحی ماستکتومی.
• استفاده از داروهای ضد درد: برای مدیریت درد و جلوگیری از عوارض جانبی آن.

قبل از عمل نگرانی های خود در مورد عوارض ماستکتومی را با پزشک در میان بگذارید

قبل از اقدام به عمل ماستکتومی پیشگیرانه ، بسیار مهم است که نگرانی ها و سوالات خود در مورد عوارض احتمالی این جراحی را با پزشک خود در میان بگذارید. پزشک می تواند شما را در مورد خطرات احتمالی عمل، نحوه کاهش این خطرات، و مراقبت های پس از جراحی راهنمایی کند. با آگاهی کامل از عوارض و راه های پیشگیری از آن ها، شما می توانید برای روند درمان خود آماده تر شوید و تصمیمات بهتری بگیرید.

نسخه اصلی مطلب عوارض بعد از عمل ماستکتومی که بهتر است بدانید را در سایت دکتر سید محمد رضا حکیمیان بخوانید.

---