ماستکتومی پیشگیرانه، یکی از انواع جراحی ماستکتومی برای پیشگیری از سرطان سینه است . طبق آمار این نوع از جراحی تا ۹۰ درصد ، خطر ابتلا به سرطان را کاهش داده به نحوی که به عنوان ماستکتومی «کاهش خطر» نیز شناخته شده است . ماستکتومی پیشگیرانه همچنین در زنانی که سابقه سرطان سینه را در گذشته داشته اند و احتمال عود مجدد بیماری در پستان زیاد است انجام می شود و خطر ابتلا به سرطان پستان را در آینده به طور چشمگیری کاهش می دهد. ماستکتومی پیشگیرانه تصمیمی است که بیمار می بایست پس از مشورت با جراح پستان خود و کسب اطلاعات کامل درمورد میزان خطر و تاثیر و عوارض و پیامد جراحی بگیرد . در این مطلب به بررسی دقیق تر جراحی ماستکتومی پیشگیرانه می پردازیم.

عمل ماستکتومی پیشگیرانه چیست؟

ماستکتومی پیشگیرانه، که به عنوان عمل برداشتن سینه نیز شناخته می شود، برای افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پستان قرار دارند، انجام می شود. در مواردی که ژن های مرتبط با سرطان پستان در خانواده وجود دارد، بررسی های ژنتیکی می توانند نشان دهند که افراد سالم نیز ممکن است این ژن ها را داشته باشند و در معرض ابتلا به سرطان پستان قرار گیرند. این وضعیت، به ویژه در مواردی که چند نفر از اعضای خانواده به سرطان پستان مبتلا شده اند، اهمیت پیدا می کند.
افرادی که ممکن است ژن های مرتبط با سرطان پستان را داشته باشند، پس از مشاوره و بررسی های دقیق، ممکن است گزینه هایی همچون عمل ماستکتومی پیشگیرانه برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان را دریافت کنند. در این مواقع، بیمار و تیم درمانی پس از مشاوره های روان شناسی و بررسی شرایط سنی و بارداری، تصمیم می گیرند که این عمل پیشگیرانه انجام شود یا خیر. این روش به ویژه زمانی پیشنهاد می شود که بیمار در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان پستان باشد و نیاز به تصمیم گیری سریع دارد.
یکی از نمونه های معروف که این نوع جراحی را انجام داد، آنجلینا جولی است. ایشان به دلیل وجود سرطان پستان در خانواده خود و همچنین شواهد ژنتیکی که نشان می دادند او نیز ممکن است به سرطان مبتلا شود، تصمیم به انجام ماستکتومی پیشگیرانه گرفت. این اقدام، که شامل برداشتن هر دو سینه و بازسازی همزمان آن ها بود، یکی از نمونه های جراحی پیشگیرانه شناخته شده در دنیا است.
در صورتی که فردی قبلاً به سرطان پستان مبتلا شده باشد و به دلیل نگرانی از احتمال ابتلا به سرطان در سمت مقابل سینه، قصد برداشتن سینه سالم را داشته باشد، این عمل معمولاً توصیه نمی شود. برای افرادی که در حال حاضر به سرطان پستان مبتلا هستند، انجام ماستکتومی پیشگیرانه (برداشتن سینه سالم) از نظر علمی معمولاً الزامی نیست و این کار فقط در موارد خاص و به درخواست خود بیمار انجام می شود.

انواع ماستکتومی پیشگیرانه

انواع ماستکتومی پیشگیرانه شامل موارد زیر است:

ماستکتومی دو طرفه پیشگیرانه

این نوع جراحی شامل برداشتن هر دو سینه است، حتی اگر سرطان در هیچ یک از سینه ها وجود نداشته باشد. این عمل برای افرادی انجام می شود که در معرض خطر بسیار بالای ابتلا به سرطان سینه هستند، به ویژه افرادی که جهش های ژنتیکی دارند.

ماستکتومی یک طرفه پیشگیرانه

در این نوع جراحی، فقط یک سینه برداشته می شود. این جراحی ممکن است در افرادی انجام شود که در یکی از سینه ها تغییرات ژنتیکی یا سابقه خانوادگی سرطان سینه دارند، اما در سینه دیگر هیچ نشانه ای از سرطان وجود ندارد.

ماستکتومی پیشگیرانه همراه با بازسازی سینه

این نوع جراحی مشابه به ماستکتومی پیشگیرانه است، با این تفاوت که پس از برداشتن سینه ها، فرآیند بازسازی سینه انجام می شود. بازسازی می تواند از طریق پروتز یا استفاده از بافت بدن فرد انجام شود.

ماستکتومی پیشگیرانه جزئی

در این نوع جراحی، تنها بخش هایی از بافت سینه که ممکن است به طور بالقوه در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار داشته باشند برداشته می شود. این نوع جراحی نادر است و بیشتر در افرادی انجام می شود که فقط بخشی از بافت سینه شان در معرض خطر است.
هر یک از این انواع ماستکتومی پیشگیرانه می تواند بسته به وضعیت پزشکی و ژنتیکی فرد، خطر ابتلا به سرطان سینه را کاهش دهد، اما تصمیم گیری در مورد این عمل ها باید با مشاوره پزشک متخصص و در نظر گرفتن عوامل مختلف صورت گیرد.

در چه افرادی ماستکتومی پیشگیرانه انجام می شود؟

ماستکتومی پیشگیرانه معمولاً برای افرادی که در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه قرار دارند، انجام می شود. این جراحی به ویژه در موارد زیر توصیه می شود:

وجود جهش های ژنتیکی (BRCA1، BRCA2 و سایر ژن ها):
آزمایش ژنتیک برای تشخیص جهش های ژنی که خطر ابتلا به سرطان سینه را افزایش می دهند، می تواند نشان دهد که فرد در معرض خطر ژنتیکی بالایی است. در چنین مواردی، حتی افرادی که علائمی از سرطان ندارند، ممکن است نیاز به ماستکتومی پیشگیرانه داشته باشند.

سابقه خانوادگی سرطان سینه:
افرادی که چند نفر از بستگان نزدیکشان به سرطان سینه مبتلا شده اند یا یکی از آن ها در سنین جوانی به این بیماری دچار شده است، در معرض خطر بالایی هستند.

سابقه کارسینوم لوبولار در محل (LCIS):
افرادی که به کارسینوم لوبولار در محل (LCIS) مبتلا شده اند، ریسک بالاتری برای ابتلا به سرطان سینه دارند و ممکن است ماستکتومی پیشگیرانه به آن ها توصیه شود.

سابقه پرتو درمانی قفسه سینه قبل از ۳۰ سالگی:
افرادی که قبل از ۳۰ سالگی تحت پرتودرمانی در ناحیه قفسه سینه قرار گرفته اند، ممکن است در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان سینه قرار داشته باشند.

سابقه سرطان در یک پستان:
در صورتی که فرد سابقه سرطان سینه در یک پستان داشته باشد، به ویژه اگر سابقه قوی خانوادگی وجود داشته باشد، ممکن است ماستکتومی پیشگیرانه برای کاهش ریسک ابتلا به سرطان در پستان دیگر توصیه شود.
به طور کلی، این جراحی برای افرادی که ریسک متوسط یا کم ابتلا به سرطان سینه دارند، توصیه نمی شود. همچنین، تصمیم گیری برای انجام این جراحی نیاز به مشاوره دقیق با پزشک متخصص دارد و باید با توجه به شرایط سنی، بارداری و شیردهی، و سایر عوامل انجام شود.

خطرات و عوارض ماستکتومی پیشگیرانه

خطرات پس از جراحی ماستکتومی در اصفهان به صورت پیشگیرانه به شرح زیر است :

• خونریزی یا عفونت
• تجمع مایعات در زیر اسکار
• تاخیر در بهبود زخم
• تشکیل بافت اسکار

خطرات بلند مدت :

• این جراحی باعث از دست دادن قابل توجه حس در پستان می شود که می تواند بر روی مسائل جنسی تأثیر بگذارد .
• زنانی که تحت ماستکتومی پروفیلاکتیک قرار می گیرند ، دیگر توانایی شیردهی از سینه (های) آسیب دیده را نخواهند داشت .
• پس از ماستکتومی پیشگیرانه ، برخی از زنان در مورد تصویر بدن خود دچار اضطراب یا افسردگی می شوند .
• اگرچه ماستکتومی پروفیلاکتیک ممکن است خطر ابتلا به سرطان سینه را تا حدود 90 درصد کاهش دهد ، اما این تضمین نمی کند که سرطان سینه هرگز رخ نخواهد داد . بافت پستان گاهی می تواند به استخوان ترقوه و زیر بغل کشیده شود و جراح نمی تواند تا آخرین ذره سلول را بردارد . سرطان سینه حتی در مقدار کمی از بافت باقی مانده نیز می تواند ایجاد شود .

مزایای عمل ماستکتومی پیشگیرانه

عمل ماستکتومی پیشگیرانه برای کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان در افرادی که ژن های مرتبط با سرطان پستان دارند یا سابقه خانوادگی این بیماری را دارند، انجام می شود. این عمل مزایای زیادی دارد:

• کاهش خطر ابتلا به سرطان پستان: با برداشتن سینه ها، احتمال ابتلا به سرطان به طور چشمگیری کاهش می یابد.
• کاهش اضطراب و نگرانی ها: این عمل از نگرانی های دائمی در مورد ابتلا به سرطان جلوگیری می کند.
• حفظ سلامت طولانی مدت: ماستکتومی پیشگیرانه به ویژه در افراد با سابقه خانوادگی، خطر ابتلا به سرطان را کاهش داده و سلامت فرد را تضمین می کند.
• بازسازی همزمان سینه: در بسیاری از موارد، بازسازی سینه همزمان با عمل ماستکتومی انجام می شود که ظاهر طبیعی سینه ها را حفظ می کند.
• جلوگیری از درمان های طولانی مدت: با پیشگیری از سرطان، نیاز به درمان های پیچیده و پرهزینه مانند شیمی درمانی و رادیوتراپی کاهش می یابد.
• افزایش امید به زندگی: با کاهش خطر ابتلا به سرطان، امید به زندگی طولانی تر می شود.

این عمل، به ویژه برای کسانی که در خطر بالای ابتلا به سرطان هستند، یک گزینه مؤثر و آرامش بخش محسوب می شود.

نحوه انجام ماستکتومی پیشگیرانه

در این عمل، تمام یا بخشی از بافت پستان برداشته می شود. نحوه انجام این عمل به شرح زیر است:

1. مشاوره و ارزیابی: پیش از انجام جراحی، بیمار باید تحت مشاوره دقیق پزشکی قرار گیرد. در این مرحله، پزشک تاریخچه پزشکی فرد را بررسی کرده و تست های ژنتیکی انجام می دهد تا مشخص شود که آیا فرد در معرض خطر ابتلا به سرطان پستان است یا خیر.
2. انتخاب نوع عمل: ماستکتومی کامل: در این روش، تمام بافت پستان برداشته می شود. / ماستکتومی جزئی: در این روش، فقط بخشی از پستان که در معرض خطر است، برداشته می شود.
3. عمل جراحی: عمل ماستکتومی پیشگیرانه معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. جراح برش هایی در ناحیه پستان ایجاد کرده و بافت پستان را برمی دارد.در برخی موارد، غدد لنفاوی زیر بغل نیز به منظور بررسی وضعیت سرطان برداشته می شود.
4. بازسازی همزمان پستان:در بسیاری از موارد، بازسازی سینه به صورت همزمان با ماستکتومی انجام می شود. این بازسازی می تواند شامل استفاده از پروتز سینه یا پیوند بافت های خود بیمار باشد.هدف از بازسازی سینه، حفظ ظاهر طبیعی پستان ها است.
5. پیگیری های پس از جراحی: بیمار باید به طور منظم برای پیگیری های پزشکی مراجعه کند. این پیگیری ها شامل بررسی وضعیت بازسازی پستان و انجام آزمایش های لازم برای اطمینان از بهبود وضعیت است.

مراقبت های بعد از ماستکتومی پیشگیرانه

مراقبت های بعد از عمل ماستکتومی شامل موارد زیر می شود:

کنترل درد:
در روزهای اول پس از جراحی، بیمار ممکن است درد یا ناراحتی داشته باشد. پزشک معمولاً داروهای مسکن تجویز می کند تا این درد کاهش یابد. داروهای ضد درد باید طبق دستور پزشک مصرف شوند.

مراقبت از محل جراحی:
زخم های عمل باید تمیز و خشک نگه داشته شوند تا از عفونت جلوگیری شود. پزشک ممکن است به شما آموزش دهد که چگونه محل جراحی را تمیز کنید و مراقبت های خاصی را در این زمینه انجام دهید. در صورت مشاهده هرگونه ترشح، قرمزی شدید یا تب، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.

استراحت و فعالیت های بدنی:
در روزهای اول باید استراحت کافی داشته باشید و از انجام فعالیت های سنگین خودداری کنید. ورزش های سبک و حرکات کششی ممکن است پس از مشاوره با پزشک انجام شوند تا کمک به بازسازی قدرت و تحرک شما کند.

مراقبت از بازسازی سینه (در صورت انجام):
اگر بازسازی سینه همزمان با ماستکتومی انجام شده باشد، ممکن است نیاز به مراقبت های ویژه تری برای ناحیه بازسازی شده باشد. پزشک به شما راهنمایی می کند که چگونه از ناحیه پروتز یا بافت بازسازی شده مراقبت کنید. در صورت استفاده از پروتز، ممکن است نیاز به تنظیم یا تعویض آن در آینده باشد.

کنترل لخته خون و تورم:
در صورتی که دچار تورم یا لخته خون در ناحیه جراحی شوید، باید به پزشک اطلاع دهید. استفاده از جوراب های فشاری یا انجام تمرینات خاص برای کاهش تورم ممکن است لازم باشد.

بازگشت به فعالیت های روزمره:
بیشتر بیماران بعد از چند هفته می توانند به تدریج به فعالیت های روزمره خود بازگردند، اما باید از فعالیت های سنگین، به ویژه آنهایی که فشار زیادی به ناحیه عمل وارد می کنند، خودداری کنند.

پشتیبانی روانی:
ماستکتومی پیشگیرانه می تواند تأثیرات روانی زیادی داشته باشد. پیشنهاد می شود که در صورت نیاز، از مشاوره روانشناسی برای مدیریت استرس و اضطراب استفاده کنید.

برای تصمیم درباره ماستکتومی پیشگیرانه به پزشک متخصص مراجعه کنید

قبل از اقدام به ماستکتومی پیشگیرانه، مشاوره با یک پزشک متخصص ضروری است. پزشک می تواند بر اساس سابقه خانوادگی، نتایج آزمایش های ژنتیکی و ارزیابی های دیگر، تصمیم به انجام عمل را بررسی کند. مشاوره تخصصی به شما کمک می کند تا تمامی جوانب عمل را درک کرده و تصمیم بهتری برای سلامت خود بگیرید.

نسخه اصلی مطلب ماستکتومی پیشگیرانه برای کاهش خطر سرطان سینه را در سایت دکتر سید محمد رضا حکیمیان بخوانید.

---