داروهای موضعی چه تفاوتی دارند ؟

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

کرمها، پمادها، خمیرها، لوسیونها و ژلها از انواع داروهای موضعی هستند. علاوه بر اینها، قطرههای چشمی و گوشی را هم میتوان جزو داروهای موضعی محسوب کرد. داروهای زیادی ساخته شده است که باید آنها را روی سطح بدن (مانند پوست) استفاده کنیم و بعد از مدتی میتوانیم شاهد آثار درمانی آنها باشیم.این داروها بعد از قرارگرفتن روی پوست، جذب بدن میشوند. البته انواع مواد آرایشی نیز موضعی محسوب میشوند ولی ما فعلا به انواع دارویی بسنده میکنیم. اگر داروها به مقدار کافی و در محل مناسب مصرف شوند، آثار درمانی خوبی دارند.

کرمها
در کرمها، ذرات ریز یک مایع (روغن) در مایع دیگر (آب) پراکنده شدهاند و میتوان آنها را امولسیون (مخلوط روغن در آب) نامید. البته از آنجا که روغن در آب حل نمیشود، در کرمها باید از یک ماده حلکننده استفاده شود تا محصول یکنواختی به دست آید. معمولا نسبت آب و روغن در کرمها با هم برابر است (50/50) و رطوبت نسبتا زیادی دارند و در بسیاری موارد برای مرطوب کردن پوست به کار میروند. علاوه بر این، مانع خروج رطوبت از پوست میشوند و به حفظ رطوبت آن کمک میکنند. از انواع کرمهای دارویی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

کرمهای ضدقارچ (مانند کلوتریمازول)
کرمهای کاهشدهنده آثار زخم و جوش (مانند رژودرم)
کرمهای آنتیبیوتیک (مانند سولفانامید)
کرمهای مسکن (مانند دیکلوفناک)
کرمهای کورتونی (مانند هیدروکورتیزون)
کرمهای ضدخارش (مانند کالامین)

پمادها
پمادها 80 درصد روغن و 20 درصد آب دارند و مخلوطی نیمهجامد و چرباند. چنین مخلوطی، سدی مقاوم در برابر از دست دادن رطوبت میسازد و نسبت به کرمها اثر بهتری دارد. به همین دلیل برای پوستهای خشک مناسباند، خیلی از آنها استفاده دارویی دارند و داروی فعال موجود در آنها، در پوست نفوذ و اثر خود را اعمال میکند. از انواع پمادهای موجود به موارد زیر میتوان اشاره کرد:

پمادهای آنتیبیوتیک (مانند تتراسایکلین)
پمادهای کورتونی (مانند بتامتازون)
پمادهای ضدویروس (مانند آسیکلوویر)
پمادهای سوختگی (مانند پماد آلفا)

تفاوت کرمها و پمادها
کرمها آب بیشتری دارند. درنتیجه سریعتر از پمادها جذب پوست میشوند اما پمادها زمان بیشتری روی پوست باقی میمانند. به همین دلیل معمولا پمادها را برای پوستهای خشک تجویز میکنند و کرمها را برای پوستهای چرب.

پمادها، چربتر و غلیظتر هستند. به همین علت استفاده از آنها در مناطق وسیع و مودار بدن دشوار است. در این موارد، بهتر است از کرمها استفاده شود که راحتتر روی چنین مناطقی پخش میشوند. از آنجا که میزان آب موجود در پمادها، خیلی کم است، دچار آلودگیهای میکروبی نمیشوند و در نتیجه نیازی به مواد نگهدارنده ندارند اما در کرمها، به دلیل داشتن آب زیادتر، از مواد نگهدارنده استفاده میشود که ممکن است همین مواد باعث بروز حساسیت پوستی شوند. با این حال، برخی متخصصان پوست ترجیح میدهند کرمها را تجویز کنند چون اجزای کمتری دارند و برای افرادی که پوستهای حساس دارند مناسبتر است.

لوسیونها
ویژگی مهم لوسیونها، رقیقبودن آنها نسبت به کرمهاست. لوسیون هم مانند کرم، امولسیون روغن در آب است اما مقدار آب آن بیشتر از کرم است. لوسیونها به دلیل رقیق بودن، به راحتی روی سطوح بزرگی از پوست پخش میشوند و به همین دلیل برای مناطق مودار بدن مناسب هستند. از جمله لوسیونهای موجود در بازار میتوان به لوسیون بتامتازون اشاره کرد.

خمیرها
با اضافه کردن پودر به پماد، خمیر درست میشود. یک مثال شناخته شده، خمیر اکسیددوزنگ است که در درمان سوختگیها (مانند ادرار سوختگی) به کار میرود. خمیرها خشک هستند و کمتر از پمادها چربی دارند و سختتر از روی پوست پاک میشوند. همین خاصیت آنها را برای برخی مشکلات پوستی مناسب میکند چون مدت طولانیتری روی پوست باقی میمانند.

ژلها
ژلها نیز شکل دیگری از داروهای موضعی هستند که تفاوتشان با سایر اشکال، شفاف بودن آنهاست. ژلها حاوی مقادیری الکل هستند و بعد از خشک شدن روی پوست، لایه نازکی از دارو را بر جا میگذارند. این شکل دارویی هم برای مناطق مودار پوست مناسب است و از آن در زمینه آرایشی بهداشتی هم استفاده میشود. از میان ژلهای دارویی، میتوان پیروکسیکام و ژل لیدوکایین را نام برد.

منبع:WEB MD