دکتر محمد علی نیلفروش زاده - متخصص پوست و مو

پشه گزیدگی و تاثیر آن بر پوست

دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]آدرس وب سایت : www.drnilforoushzadeh.ir
آدرس مطب : تهران ، بلوار آفریقا ، نرسیده به تقاطع میرداماد ، پلاک 67 ، کلینیک جردن تلفن مطب : 88886501 - 021

هار و تابستان زمان زاد و ولد و تکثیر پشههاست و معمولا با گرمتر شدن هوا معضل پشه و گزش حشرات هم بیشتر میشود. گزیدگی برای تمام افراد و به خصوص کودکان آزاردهنده است.

چرا پوستمان بعد از پشه گزیدگی خارش و سوزش دارد ؟
وقتی حشرهای روی پوست مینشیند و خون انسان را میمکد، همراه با ترشحات بزاقش پروتئینی وارد بدن میشود که همان زهر است و طبیعی است که بدن به این پروتئین بیگانه واکنش نشان دهد.
واکنش معمولا به صورت آماسی یا التهابی بروز میکند. در این شرایط بدن آنتیبادیهایی را که از قبل آماده دارد(چون قبلا هم نیش خورده) ترشح میکند و این آنتیبادیها به آنتیژنهای بیگانه وصل میشوند. در ناحیه تجمعی از آنتیبادی و آنتیژن به وجود میآید و به مرور بیگانهخوارها آنتیژنها را از بین میبرند و ورم ناحیه میخوابد.

گاهی آنتیبادیها به سلولهای ماستوسیت میچسبند که درون آنها گرانولهای هیستامین و سروتونین است. در این شرایط کانالهایی روی سلول ایجاد و این مواد به بیرون ترشح میشود. یکی از آثار واضح هیستامین در بدن، خارش است که هرچه میزان ترشح و حساسیت بدن به آن بیشتر باشد، میزان خارش ناشی از آن نیز شدیدتر و ناحیه وسیعتری درگیر میشود.
سروتونین در عین حال میتواند سبب گشادی رگهای محیطی و کاهش فشارخون شود. اگر شدت کاهش فشار کم باشد، فرد دچار بیحالی مختصر و سرگیجه میشود، اما در موارد شدید ممکن است دچار شوک آنافیلاکسی شود و احتمال مرگ هم وجود دارد.
هیستامین و سروتونین در مغز هم گیرندههایی دارند که به دنبال ترشح ممکن است در خونرسانی به بافتهای مغزی اختلال ایجاد کنند و علائمی مانند سردرد، سرگیجه و کاهش هوشیاری به دنبال داشته باشند.

گاهی پروتئینهایی که از خارج وارد بدن میشوند میتوانند سبب تاثیر منفی بر هیپوتالاموس و تغییر در کنترل درجه حرارت بدن شوند که در این شرایط بعد از گزش فرد دچار تب مختصری میشود.
تمامی علائم ذکرشده با توجه به میزان سم واردشده به بدن و میزان حساسیت بدن فرد تا زمانی که پروتئین بیگانه در بدن حضور داشته باشد، پایدار است و با دفع آن بهتدریج کم میشود. بعد از گزش برای درمان در صورتی که حساسیت فرد بالاست باید تا جای ممکن از شدت پاسخهای بدن کم کنیم تا علائم ایجادشده آزاردهنده و گاهی خطرناک نشوند. برای خنثی کردن آثار هیستامین و سروتونین بهترین راه تجویز آنتیهیستامین است. رایتیدین و هیدرکسیزین از این گروه هستند که البته باید زیرنظر متخصص تجویز شوند.

گاهی تنها با تجویز آنتیهیستامین برخی علائم مانند افت فشارخون درمان نمیشود و لازم است از اپینفرین کمک بگیریم که با انقباض مویرگها به افزایش فشارخون کمک میکند. گاهی نیز لازم است کورتون تجویز شود تا با ضعیف کردن سیستم ایمنی میزان واکنش بدن به پروتئین بیگانه کم شود.
در حالت عادی برای تسکین خارش میتوان از آنتیهیستامینهای خوراکی و موضعی یا لوسیون کالامین استفاده کرد. پمادهای تسکیندهنده بعد از گزش که در داروخانهها فروخته میشود نیز مفید است. این پمادها حاوی ترکیبات التیامبخش هستند و به ترمیم سریع پوست کمک میکنند. بیشتر ترکیبات التیامبخش این پمادها هم گیاهی است و مثلا از ژل آلوئهورا در آن استفاده شده است. از دیگر ترکیبات میتوان به مواد ضدعفونیکننده و ترکیبات اکسیدوزنک اشاره کرد. پماد سیلورسولفات هم میتواند کمککننده باشد.

برای پیشگیری از پشهگزیدگی کودکان چه کار کنیم ؟
گزیدگی در کودکان مسالهای بسیار رایج است و طبیعی است که سبب ناآرامی کودک شود و اختلالات خواب ایجاد کند. گزش پشه بیشتر در فصل گرم سال و در نواحی باز بدن مثل صورت و دست و پاها یا خط کمر رخ میدهد و چون کودکان حساسترند واکنش بدنشان نیز به گزش حشرات بیشتر است.
ضایعات گزیدگی معمولا به شکل برآمدگی قرمزرنگ به شکل کهیری یا پاپولی و در برخی شرایط به شکل تاول است که اگر در برخی نقاط مثل مخاط دهان، چشم، سرانگشتان و ناحیه تناسلی باشد، متورمتر میشود. در برخی کوکان حساستر حتی شاهد کهیر منتشر و ورم کلی بدن هستیم که ممکن است با علائم شدیدتری مثل تنگینفس، خسخس، خستگی و گاهی شوک آنافلاکسی همراه شود.

برای درمان در درجه اول توصیه میشود محل را با آب و صابون شستشو دهید تا احتمال عفونت کاهش یابد. کمپرس سرد، ورم را کم میکند و پماد کالامین برای تسکین خارش موثر است. اگر خارش شدید باشد میتوان از کورتونهای موضعی هم استفاده کرد.
در مواردی که علائم شدید است میتوان از آنتیهیستامینهای خوراکی کمک گرفت. در مورد گزیدگیهای خطرناکتر مثلا در مورد زنبور باید نیش را بیرون کشید اما مراقب بود کیسه زهر که به آن متصل است، پاره نشود و بعد در صورتی که علائمی مثل تنگینفس یا تهوع و تب وجود داشت، کودک را فورا به مراکز درمانی رساند. برای پیشگیری، بهترین کار، خنک نگهداشتن محیط است چون در فضای خنک پشه وارد نمیشود. میتوان برای در و پنجرهها از توری استفاده کرد و برای شیرخواران پشهبند زد. نظافت و گردگیری هم مهم است چون لارو این حشرات در گرد و خاک تکثیر میشود. بهتر است کودک را بهویژه اگر به گزش حساس است، در ساعاتی که پشهها زیاد هستند مثل صبح و عصر بیرون نبرید و کلا به مناطق گرمسیری سفر نکنید. برخی بوها مثل بوی عطر یا خوردن مواد غذایی شیرین یا پوشیدن لباسهای روشن پشه را به سمت کودک جذب میکند و برعکس برخی دیگر از بوها مثل لیمو، ریحان، اسطوخدوس و اکالیپتوس حشرات را فراری میدهد اما این بوها میتوانند برای کودک ایجاد حساسیت کنند.

استفاده از حشرهکشها به شکل اسپری یا قرص مضر است. لوسیونهای دافع حشرات هم حاوی مواد شیمیاییاند و میتوانند به سیستم عصبی مرکزی آسیب بزنند. سایر لوسیونها که به افتربایت معروفاند هم در صورت استفاده مکرر حساسیتزا هستند. تنها وسایل ایمن حشرهکشهای برقی یا ماورای صوت هستند.
در مورد سایر گزیدگیها از جمله مارگزیدگی بهتر است در درجه نخست کودک را آرام کنید زیرا با تحرک بیشتر و افزایش ضربان قلب سم سریعتر در بدن پخش میشود. کمپرس سرد روی موضع نگذارید، مکیدن و بریدن محل هم جایز نیست. لازم نیست بالا و پایین محل گزش را ببندید چون باعث قانقاریا میشود و کافی است که اندام بیتحرک و پایینتر از قلب بماند و بعد فرد را به مرکز درمانی برسانید تا سرم و پادزهر تزریق شود.

پشه ها چه کسانی را بیشتر نیش میزنند ؟
باورهایی میان عموم مردم وجود دارد مثل اینکه پشهها خون شیرین را دوست دارند یا کسانی که بیشتر شیرینی میخورند، پشهها بیشتر جذب خونشان میشوند.
از نظر علمی تحقیقاتی انجام گرفته و نشان میدهد برخی ترکیبات و بوها پشهها را به سمت انسان جذب میکند. هر چه میزان چربیخون بالاتر باشد، پشه کمتر به سمت فرد گرایش دارد اما در رابطه با میزان قند خون چنین موضوعی صادق نیست و این شاخص سبب جذب بیشتر پشهها نمیشود. آنچه در جذب پشه دخیل است، میزان دیاکسیدکربنی است که از بدن ساطع میشود و به همین دلیل پشهها شبها بیشتر به سمت انسانها جذب میشوند. ترکیبات عرق نیز در این موضوع دخالت دارد. به طور کلی، پشهها میتوانند ترکیبات شیمیایی خون و نوع پوست فرد را تشخیص دهند و مسلما به سمت افراد و نواحیای از بدن جلب میشوند که پوست نازکتر و مویرگهای خونی دردسترستر است اما در خصوص سایر موارد مثل اینکه کدام ترکیبات عرق یا خون پشه را به سمت افراد جلب میکند، هنوز تحقیقات قابلاستنادی وجود ندارد.

هفته نامه سلامت شماره 619


درباره این موضوع مطالب دیگر را هم مطالعه نمایید

نقش کلاژن در سلامت پوست

دکتر رامین مدرسی[ پوست ، مو و زیبایی ]تاریخ انتشار : 1399-05-13تاریخ بروز رسانی : 1399-10-24

مراقبتهای پوست چرب

دکتر جمال الدین حسن زاده[ متخصص پوست و مو ]تاریخ انتشار : 1392-12-12تاریخ بروز رسانی : 1399-10-16

علت ترک پوست

دکتر لادن ناظمی[ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]تاریخ انتشار : 1396-07-13تاریخ بروز رسانی : 1399-10-14

زائده پوستی

دکتر لادن ناظمی[ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]تاریخ انتشار : 1397-09-11تاریخ بروز رسانی : 1399-10-13

سلولیت چیست

دکتر لادن ناظمی[ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]تاریخ انتشار : 1396-09-22تاریخ بروز رسانی : 1399-10-13

آیا تزریق چربی زیر چشم دائمی است؟

دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

چه بخوریم تا زودتر باردار شویم ؟

[ 1396-10-12 ]دکتر نرگس علیان [ متخصص زنان و زایمان ]

اخم نکن چروک میشی

[ 1393-07-28 ]دکتر محمد علی نیلفروش زاده [ متخصص پوست و مو ]

تغذیه و رژیم غذایی در افزایش چربی های خون و بیماریهای قلبی عروقی

[ 1394-06-24 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

فواید و عوارض ماینوکسیدیل

[ 1397-07-07 ]دکتر مهین عباسپور [ پوست ، مو و زیبایی ]

بزرگی خوش خیم پروستات

[ 1392-08-13 ]دکتر داریوش منصوری [ فلوشیپ تخصصی پیوند کلیه ]

لیکن پلان مویی یا لیکن پلانوپیلاریس

[ 1399-09-03 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

قرص ال آرژنين چيست ؟

[ 1396-03-23 ]دکتر اکرم صالحی [ طب سنتی ]

مشخصات پوست چرب و مراقبت از آن

[ 1393-06-12 ]دکتر مریم ملکی [ متخصص پوست و مو ]

اصول غذایی در بیماران مبتلا به آلزایمر

[ 1393-09-20 ]شهزاد محمدیان [ متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا ]

رژیم مبتلایان به زخم معده - دلایل، علائم و درمان ها (قسمت دوم)

[ 1399-10-27 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

هایفوتراپی بهترین روش غیرجراحی از بین بردن غبغب

[ 1399-10-26 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

معرفی لیزرهای تخریبی و کاربرد آنها

[ 1399-10-26 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

لیزر اربیوم چیست و چه مزایا و کاربردهایی دارد؟

[ 1399-10-26 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

چه مواردی موجب کاهش یا فقدان میل جنسی مردان می‌شود؟

[ 1399-10-26 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

رواندرمانگر خوب چه ویژگیهایی دارد

[ 1399-10-26 ]دکتر مطهره میردامادی [ متخصص اعصاب و روان ]

ضایعات رنگی پوست چه هستند و چگونه درمان می‌شوند؟

[ 1399-10-26 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

اقدامات پس از جراحی لیفت پلک یا بلفاروپلاستی

[ 1399-10-26 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

شایعترین آسیبهای ورزشی زانو چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

ناباروری آقایان و علل آن

[ 1399-10-25 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

کیست تارلو یا کیست ستون فقرات چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

انواع جراحی زیبایی واژن

[ 1399-10-25 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

ترک‌های پوستی چگونه درمان میشوند؟

[ 1399-10-25 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آیا رفع ضایعات رنگی پوست امکان پذیر است؟

[ 1399-10-25 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

مزونیدلینگ چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

چگونه منافذ باز پوست را درمان کنیم؟

[ 1399-10-25 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

وزوز گوش ضربانی چیست؟

[ 1399-10-24 ]دکتر سعید ملایری [ شنوایی شناسی ]

آشنایی با بیماری های شایع پوستی

[ 1399-10-23 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

در کلینیک پوست مو و لیزر چه کارهایی انجام میشود؟

[ 1399-10-23 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

مروري بر روش هاي تشخيصي- درماني آزوسپرمي

[ 1399-10-23 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

نکاتی درباره عمل جراحی بلفاروپلاستی

[ 1399-10-23 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

آیا با ورزش کردن می توان انکیلوز ستون فقرات را رفع کرد؟

[ 1399-10-23 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
شهزاد محمدیان - متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا
شهزاد محمدیان

متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا


www.armitaclinic.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر رضا رباطی - متخصص پوست و مو
دکتر رضا رباطی

متخصص پوست و مو


www.drrobati.ir
دکتر زهرا سعادتی - متخصص جراحی عمومی
دکتر زهرا سعادتی

متخصص جراحی عمومی


www.Hemorrhoid-laser.com
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت