عوامل مختلفی ممکن است یک فرد را مستعد جوش زدن کند. به طور کلی کسانی که پوست چرب تری دارند بیشتر جوش می زنند؛ چرا که محیط مناسبی برای رشد پاتوژن ها روی پوست خود دارند. عوامل ژنتیکی، اختلالات هورمونی، استرس، تغذیه و کشیدن سیگار و … نیز می تواند در بروز آکنه تأثیر بسزایی داشته باشد. علت ایجاد جوش های بزرگسالی با آکنه ی دوران بلوغ متفاوت است. آکنه در دوران بزرگسالی به علت عدم تعادل در هورمون ها ایجاد می شود. در واقع دراین حالت میزان هورمون های مردانه یعنی آندروژن ها نسبت به هورمون زنانه یعنی استروژن افزایش پیدا می کند. آندروژن ها باعث افزایش ترشحات غدد سباسه که از عوامل اصلی ایجاد جوش هستند می شود. غدد سباسه روی صورت به فراوانی یافت می شوند. یکی از داروهایی که برای درمان جوش استفاده می شود، اسپیرونولاکتون است. اسپیرونولاکتون آنتاگونیست گیرنده های آلدوسترونی بوده و می تواند در تنظیم هورمون ها مؤثر واقع شده و در نتیجه جوش زدن را مهار کند.

دوز مناسب مصرف اسپیرونولاکتون

این میزان کاملاً بسته به شدت آکنه و نظر پزشک دارد؛ اما دوز معمول مصرف بین 50 تا 100 میلی گرم 1 تا 2 بار در روز است.

درمان آکنه با اسپیرونولاکتون

تجویز و تعیین دوز مصرفی این دارو به عهده پزشک است. معمولاً قرص های اسپیرونولاکتون در دوزهای ۵۰ میلی گرم و ۱۰۰ میلی گرم وجود دارند که بنا به تشخیص پزشک، یک یا دو قرص در روز تجویز می شود. برخی از تحقیقات نشان داده اند در صورتی که همراه با مصرف اسپیرونولاکتون از قرص های ضد بارداری نیز استفاده شود، احتمال تأثیر دارو بیشتر شده و عوارض جانبی آن نیز کاهش می یابد. معمولاً پزشک این دارو را ابتدا در یک بازه یک ماهه برای بیمار تجویز می کند و در نوبت مراجعه بعدی با بررسی شدت کاهش جوش ها تصمیم به ادامه یا افزایش دوز می کند. اغلب در نوبت اول دوز مصرفی ۵۰ میلی گرم در نظر گرفته می شود و در دوره های بعدی دوز مصرفی دو تا چهار برابر افزایش داده می شود. اگر دارو در دوز صحیح و مورد نیاز مصرف شود، بیمار پس از گذشت یک ماه متوجه خواهد شد که شدت جوش ها کاهش یافته و حدود ده درصد بهبودی را می تواند تخمین بزند، برای بهبودی کامل به حدود ده الی دوازده هفته زمان نیاز است تا دوره مصرف دارو کامل شود.

نتایج مصرف اسپیرونولاکتون

به طور معمول حداقل ۶ تا ۸ هفته طول می کشد تا بهبود پوست قابل توجه باشد؛ اما چون جوش های هورمونی مزمن هستند، پیشبینی اینکه چه زمانی جوش های پوستی بهبود پیدا می کنند دشوار است. در اغلب موارد نتایج ناشی از اسپیرونولاکتون طی دو ماه مشخص می شود؛ اما ممکن است برای دیدن نتایج کامل به مدت زمان طولانی تری نیاز باشد.

موارد منع مصرف اسپیرونولاکتون

مردان نباید اسپیرونولاکتون مصرف کنند؛ زیرا می تواند عوارض جانبی مربوط به اثرات ضد آندروژنی آن را ایجاد کند. این موارد شامل ناتوانی جنسی، بزرگ شدن سینه ها و از دست دادن میل جنسی است. زنانی که باردار هستند یا ممکن است باردار شوند نباید از اسپیرونولاکتون استفاده کنند؛ زیرا می تواند باعث نقایص مادرزادی، به ویژه زنانه شدن جنین نر شود. این یکی از دلایلی است که اسپیرونولاکتون اغلب OCP تجویز می شود. مصرف اسپیرونولاکتون در دوران شیر دهی ممنوع نیست؛ ولی بلامانع نیست. متابولیت های اسپیرونولاکتون (ماده ای که در اثر تجزیه دارو حاصل می شود) می توانند به شیر مادر منتقل شوند؛ ولی بعید است به نوزاد شیرخوار آسیب برساند. اگر به کودک خود شیر می دهید، با پزشک خود مشورت کنید. شاید لازم باشد در مورد قطع شیردهی یا قطع مصرف دارو تصمیم بگیرید.

ملاحظات مصرف اسپیرونولاکتون

در صورتی که به اسپیرونولاکتون آلرژی دارید، از مصرف این دارو خودداری کنید. قبل از استفاده از داروی آلداکتون سابقه پزشکی خود را به پزشک خود اطلاع دهید، مخصوصاً اگر موارد زیر را شامل می شود:

• سابقه مشکلات کبدی و کلیوی
• اختلالات الکترولیتی مانند پتاسیم بالا، سدیم پایین
• کاهش عملکرد غده فوق کلیه (بیماری آدیسون)
• سابقه بیماری های قلبی عروقی

به نکات زیر توجه کنید:

• اسپیرونولاکتون ممکن است سطح پتاسیم شما را افزایش دهد. پس در هنگام مصرف اسپیرونولاکتون استفاده از مکمل های پتاسیمی و غذاهای پر پتاسیم مانند موز، گوجه فرنگی و سیب زمینی را محدود کنید.
• اسپیرونولاکتون ممکن است باعث خواب آلودگی و گیجی شود یا دید شما را تار کند. در هنگام مصرف دارو رانندگی نکنید و کارهایی که نیاز به هوشیاری و دید واضح دارد را انجام ندهید.
• اسپیرونولاکتون نباید در کودکان زیر ۱۸ سال استفاده شود.

اسپیرونولاکتون

این دارو کم عارضه ترین داروی ضد هورمون مردانه است. عوارض شامل بزرگ شدن پستان (شایعترین عارضه است و در 13 درصد موارد رخ می دهد. این عارضه با قطع مصرف دارو برطرف می شود)، درد پستان، نامنظمی عادات ماهیانه، لکه بینی، عدم خونریزی ماهیانه، ایجاد خونریزی بعد از یائسگی، سردرد، احساس سبکی سر، احساس خستگی، گیجی، خواب آلودگی، تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکمی، کرامپ عضلانی و خارش و افزایش پتاسیم خون است. عوارض اکثراً در مدت چند روز تا چند هفته برطرف می شوند و اکثر افراد دارو را به راحتی تحمل می کنند. اگر عوارض شدید بود و برطرف نشد، دارو را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید. عوارض جدی ولی نادر شامل واکنش های آلرژیک (بثورات پوستی، کهیر پوستی و آنژیوادم، تب)، اختلال آب و الکترولیت (خشکی دهان، تشنگی شدید، ضعف و خستگی شدید، ضعف عضلات، سوزن سوزن شدن و بی حسی دست و پا و کاهش ضربان قلب) می باشد که باید دارو را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.

نسخه اصلی مطلب اسپیرونولاکتون در درمان جوش را در سایت کلینیک پوست صدف بخوانید.

---