نقش چربی ها در بروز بیماری های قلبی

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

نام اسيدهاي چرب را با عناويني مثل زنجيره بلند يا كوتاه، اسيد چرب ترانس يا اسيد چرب امگا3 بارها در مقالات مختلف مي خوانيد. اسيدهاي چرب با انواع نام هاي بلند و كوتاهشان تشكيل دهنده همين روغن هستند كه ما هر روز مي خوريم.

همين اسيدهاي چرب هستند كه گاهي اوقات مشكلات عروقي ايجاد مي كنند و بعضي از انواع آن گاهي هم كلسترول را كم مي كنند، از رشد تومورها جلوگيري مي كنند و يا بر عليه بيماريهاي مثل پاركينسون وارد عمل مي شوند. براي مثال يك بررسي بر روي حيوانات توسط دانشگاه كاليفرنيا به صورت مقايسه اي بر روي دو نوع روغن يعني روغن نارگيل و روغن هسته انگور انجام شد.

بعد از 12 هفته ميزان كلسترول گروهي كه با روغن هسته انگور تغذيه شده بودند، كاهش پيدا كرد كه علت آن را فلاونوئيدهاي موجود در آن دانستند. مواد پلي فنوليك موجود در هسته انگور راديكال هاي آ‍زاد را خنثي مي كند و خاصيت
آنتي اكسيدان دارد. دانه ها و مغزهاي گياهي حاوي اسيدهاي چرب هستند كه اغلب براي سلامت مفيدند. اغلب مغزها و دانه ها مثل بادام، تخمه آفتاب گردان، زيتون منابع طبيعي ويتامين E را دارند كه از مكمل هاي ويتامين E اثر بخشي بيشتري دارند.

تحقيقات دانشگاه ونكور كانادا نشان داد كه افرادي كه به طور مستمر غذاهايي سرشار از ويتامين E مصرف كرده اند، كمتر مبتلا به پاركينسون مي شوند در حالي كه مكمل ويتامين E چنان اثري نداشته است. امگا3 كه با نام آن آشنا هستيد، خود يك اسيد چرب است كه خطر ابتلا به بيماريهاي قلبي و عروقي را كم مي كند.

اين اسيد چرب چنان در عرصه سلامت مشهور شده كه اغلب صنايع غذايي مايلند غذاهايشان را با آن غني كنند و تحت نام غني شده با امگا3 بازار بيشتري به دست بياورند. همين اسيد چرب با ارزش در تخم و دانه بعضي از گياهان به وفور يافت مي شود. عده اي تخم كتان را سرشار از امگا3 مي دانند ولي تخم كتان ايراني امگا3 زيادي ندارد و در عوض تخم برزك ايران منبع خوبي از اين اسيد چرب است.

خرفه و تخم خرفه هم حاوي امگا3 است. در حقيقت در طبيعت بكر در گذشته اي نه چندان دور كه صنعت دخالت زيادي در تغذيه انسان نداشته است واغلب غذاها از منابع طبيعي تهيه مي شده اند، تعادل مناسبي از امگا3 و امگا6 در منابع غذايي ما مانند انواع گوشت، شير و تخم مرغ وجود داشته است ولي زماني كه تغذيه دام و طيور صنعتي شد و ما اين حيوانات بيچاره را مجبور به خوردن غذاي كرديم كه خودشان نقشي در انتخاب آن نداشتند، اين تعادل به ضرر امگا3 به هم خورد كه ابتلا به بيماري هاي زيادي را در جهان، به بهم خوردن اين تعادل نسبت مي دهند.

البته اين اسيدهاي چرب امگا3 و امگا6 اسيدهاي چرب ضروري هستند و نمي توانند توسط بدن ساخته شوند و بايد از طريق مواد غذايي به بدن برسند. اسيدهاي چرب امگا3 و امگا6 به مواد هورمون مانندي به نام ايكوزانوئيد تبديل مي شوند كه مي توانند اثرات عميقي بر روي سلامت داشته باشند. ايكوزانوئيدهايي كه از اسيد ها چرب امگا3 و امگا6 ساخته مي شوند، اثرات متضاد دارند به همين دليل انتخاب يك نوع روغن نباتي يا روغن ديگر مي تواند اثرات عميقي بر سلامت داشته باشد.

بسياري از بيماريهاي مزمن از توليد ايكوزانوئيدهاي ساخته شده از اسيدهاي چرب امگا6 ناشي مي شوند. هنگامي كه در دريافت اسيدهاي چرب امگا6 و امگا3 تعادل وجود داشته باشد، خطر بيماريهاي التهابي يا بيماريهاي ديگر بسيار كمتر خواهد بود. روغن تخم بزرك- كانولا و روغن گردو ويژگي خاصي دارند كه مهمترين آن اين است كه نسبت امگا6 و امگا3 در آنها مطلوب است. روغن زيتون مزاياي ديگري نيز دارد.

اين روغن غني از آنتي اكسيدان و موادي به نام اسكوالين است كه به دليل خواص ضد التهابي، لخته شدن خون را كند مي كند و سطح كلسترول خون را پايين مي آورد و مقدار اسيدهاي چرب امگا3 را كه توسط سلولها جذب مي شوند بالا مي برد در حالي كه مصرف روغن هاي امگا6 نظير روغن ذرت و روغن گلرنگ اين مقدار را پايين مي آورد. روغن هسته انگور هم از نظر خواص تغذيه اي با روغن زيتون قابل مقايسه است.

روغن زيتون داراي مقادير بالاي اسيدهاي چرب غير اشباع مي باشد. همچنين باعث كاهش كلسترول بد (LDL) بدون اثر بر كلسترول خوب (HDL) مي گردد. تحقيقات نشان داده است كه اسيد لينوئيك روغن هسته انگور نيز باعث كاهش LDL و افزايش HDL مي گردد ضمن اينكه طعم آن براي افرادي كه طعم روغن زيتون برايشان مطلوب نيست قابل قبول تر است.

از نقطه نظر شيميايي مي توان به وجود اسيدهاي چرب ضروري و ويتامين هاي محلول در چربي به ميزان قابل توجه در اين روغن اشاره كرد. اين روغن فاقد سديم و كلسترول بوده و ميزان اسيدهاي چرب غير اشباع آن تا 90 درصد مي رسد.

نقل از هفته نامه سپيد