سونوگرافی بارداری یکی از مهم ترین روش های تصویربرداری در دوران حاملگی است که به کمک آن سلامت جنین، رشد طبیعی، محل جفت و حتی زمان دقیق زایمان بررسی می شود. در مراکز تخصصی مانند کلینیک سونوگرافی دکتر غلامرضا سیف در تهران، سونوگرافی حاملگی با جدیدترین دستگاه ها و توسط رادیولوژیست مجرب انجام می شود تا تصویری دقیق از رحم و جنین به دست آید. در ادامه، با انواع سونوگرافی بارداری، زمان مناسب انجام هرکدام و هزینه سونوگرافی بارداری آشنا می شوید.

انواع روش های انجام سونوگرافی بارداری

سونوگرافی بارداری از نظر نحوه انجام به دو روش اصلی تقسیم می شود: سونوگرافی شکمی (ابدومینال) و سونوگرافی واژینال. پزشک با توجه به سن بارداری و هدف بررسی، مناسب ترین روش را انتخاب می کند.

سونوگرافی شکمی یا ابدومینال در بارداری

سونوگرافی شکمی رایج ترین روش تصویربرداری در دوران بارداری است که با حرکت پروب روی سطح شکم انجام می شود. این روش برای بررسی رشد جنین، ضربان قلب، وضعیت جفت، مایع آمنیوتیک و سلامت کلی بارداری کاربرد دارد. در هفته های ابتدایی بارداری معمولاً لازم است مثانه پر باشد تا تصاویر واضح تری از رحم و ساک بارداری به دست آید.

سونوگرافی واژینال در بارداری

سونوگرافی واژینال بارداری در هفته های نخست بارداری دقت بیشتری دارد و می تواند ساک بارداری، جنین و ضربان قلب را زودتر از سونوگرافی شکمی نشان دهد. این روش برای تشخیص بارداری، بررسی بارداری خارج از رحم و ارزیابی وضعیت دهانه رحم نیز کاربرد دارد و معمولاً با مثانه خالی انجام می شود.

انواع سونوگرافی های مهم بارداری و زمان آنها

در طول بارداری، سونوگرافی های مختلفی در زمان های مشخص انجام می شوند تا رشد جنین، سلامت مادر و روند بارداری به طور دقیق ارزیابی شود. مهم ترین سونوگرافی های بارداری عبارت اند از:

سونوگرافی تشخیص بارداری (هفته 5 تا 7 بارداری)

این سونوگرافی برای تأیید بارداری، بررسی محل لانه گزینی جنین، تشخیص بارداری خارج از رحم و مشاهده ساک بارداری انجام می شود. در هفته های ابتدایی، سونوگرافی واژینال معمولاً دقت بیشتری دارد.

سونوگرافی NT (هفته 11 تا 13 بارداری)

سونوگرافی NT یکی از مهم ترین بررسی های سه ماهه اول بارداری است. در این سونوگرافی ضخامت پشت گردن جنین و استخوان بینی ارزیابی می شود تا احتمال برخی ناهنجاری های کروموزومی بررسی گردد.

سونوگرافی آنومالی (هفته 18 تا 22 بارداری)

سونوگرافی آنومالی یا اسکن آنومالی برای بررسی دقیق اندام های جنین انجام می شود. در این مرحله که به آن سونوگرافی غربالگری دوم می گویندمغز، قلب، ستون فقرات، کلیه ها، اندام ها، جفت و مایع آمنیوتیک به طور کامل ارزیابی می شوند.

سونوگرافی داپلر (معمولاً هفته 28 تا 36 بارداری)

سونوگرافی داپلر در بارداری برای بررسی جریان خون در بند ناف، جفت و عروق جنین انجام می شود. این سونوگرافی به ویژه در بارداری های پرخطر، محدودیت رشد جنین یا مشکلات جفت کاربرد دارد.

سونوگرافی رشد جنین و بیومتری (هفته 28 تا 32 بارداری)

در سونوگرافی بیومتری ، ابعاد مختلف بدن جنین اندازه گیری می شود تا وزن تقریبی، سن بارداری و روند رشد جنین ارزیابی گردد. این بررسی به تشخیص اختلالات رشد جنین نیز کمک می کند.

سونوگرافی بیوفیزیکال (هفته 32 بارداری تا زمان زایمان)

سونوگرافی بیوفیزیکال برای ارزیابی سلامت جنین در اواخر بارداری انجام می شود. در این بررسی، حرکات بدن، حرکات تنفسی، تون عضلانی، ضربان قلب و میزان مایع آمنیوتیک ارزیابی می شوند.

سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی (هفته 24 تا 32 بارداری)

این سونوگرافی ها تصاویر واضح تری از چهره و اندام های جنین ارائه می دهد. بهترین زمان انجام آنها معمولاً بین هفته های 24 تا 32 بارداری است، زیرا در این بازه جزئیات صورت و حرکات جنین بهتر قابل مشاهده هستند.

این سونوگرافی ها هسته اصلی مراقبت های تصویربرداری دوران بارداری را تشکیل می دهند و ممکن است با توجه به شرایط مادر و جنین، برخی از آن ها تکرار یا سونوگرافی های تکمیلی دیگری نیز درخواست شود.

جدول سونوگرافی بارداری

در دوران حاملگی، بسته به شرایط مادر و جنین، چند مرحله سونوگرافی انجام می شود:

نوع سونوگرافی	زمان انجام	هدف اصلی
سونوگرافی اولیه (تایید بارداری)	هفته ۵ تا ۷	بررسی ساک حاملگی و ضربان قلب
سونوگرافی NT (غربالگری اول)	هفته ۱۱ تا ۱۳	بررسی ضخامت پشت گردن جنین
سونوگرافی آنومالی (غربالگری دوم)	هفته ۱۸ تا ۲۲	بررسی اندام ها و ناهنجاری های احتمالی
سونوگرافی تعیین جنسیت	هفته ۱۶ تا ۲۰	تعیین جنسیت جنین با دقت بالا
سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی	هفته ۲۴ تا ۳۲	مشاهده جزئیات چهره و اندام های جنین و بررسی برخی ناهنجاری های ظاهری
سونوگرافی رشد و بیومتری جنین	هفته ۲۸ تا ۳۲	بررسی رشد جنین، تخمین وزن و اندازه گیری شاخص های بیومتری
سونوگرافی داپلر بارداری	هفته ۲۸ تا ۳۶	بررسی جریان خون جفت، بند ناف و عروق جنین
سونوگرافی AFI (مایع آمنیوتیک)	معمولاً از هفته ۲۸ به بعد	ارزیابی حجم مایع آمنیوتیک و سلامت محیط جنین
سونوگرافی بیوفیزیکال (BPP)	هفته ۳۲ تا زمان زایمان	بررسی سلامت جنین، حرکات، تنفس، ضربان قلب و مایع آمنیوتیک
آخرین سونوگرافی بارداری	هفته ۳۶ به بعد	بررسی وضعیت قرارگیری جنین پیش از زایمان

آیا سونوگرافی در بارداری ضرر دارد؟

خیر. تعدادی از پزشکان نسبت به معاینه سونوگرافی غیرضروری و زیاد از حد هشدار می دهند با این حال تا کنون گزارشی مبنی بر ضرر رساندن سونوگرافی به جنین ثبت نشده است. مخصوصا اگر سونوگرافر تمامی موارد استفاده از دستگاه را رعایت کند، هیچ مسئله ای برای مادر و جنین بوجود نمی آید.

زمان سونوگرافی بارداری

در طول دوران بارداری حداقل 2 سونوگرافی برای همه زنان باردار تجویز می شود که عبارتند از:

1. نوبت اول در هفته 8 تا 14 بارداری: این سونوگرافی براساس اندازه نوزاد، زمان تولدش را تخمین می زند.
2. نوبت دوم که برای تمام زنان باردار انجام می شود، معمولاً بین هفته های 18 تا 21 بارداری انجام می شود.

کاربرد سونوگرافی در بارداری

کاربرد سونوگرافی در طول سه ماهه اول بارداری

در سه ماهه اول بارداری (هفته های اول تا 12)، سونوگرافی ممکن است برای موارد زیر انجام شود:

• تایید بارداری
• بررسی ضربان قلب جنین
• تعیین تعداد جنین و چندقلوزایی
• ارزیابی جفت ، رحم، تخمدان ها و دهانه رحم
• تعیین ناهنجاری های احتمالی در رشد جنین
• تعیین سن حاملگی نوزاد و تاریخ احتمال زایمان
• تشخیص حاملگی خارج رحمی یا احتمال سقط جنین

کاربرد سونوگرافی در سه ماهه دوم و سوم بارداری

در سه ماهه دوم (12 تا 24 هفته) و سه ماهه سوم (24 تا 40 هفته یا تولد)، احتمال دارد سونوگرافی برای موارد زیر انجام شود:

• تعیین جنسیت کودک
• تایید مرگ داخل رحمی
• تایید بارداری های متعدد
• اندازه گیری طول دهانه رحم
• بررسی وضعیت تنفسی جنین
• ارزیابی میزان مایع آمنیوتیک (AFI) "برای آشنایی بیشتر با مفهوم آن، پیشنهاد می شود مقاله ی afi در سونوگرافی را مطالعه کنید."
• کنترل رشد و وضعیت جنین (بریک، عرضی، سفالیک یا بهینه)
• تشخیص مشکلات تخمدان ها یا رحم مانند تومورهای حاملگی
• برای غربال گری نقایص هنگام تولد، مانند اسپینا بیفیدا یا نقایص قلب
• بررسی خصوصیات سندرم داون (معمولاً بین 13 تا 14 هفته انجام می شود).
• برای بررسی مشکلات، مانند جفت پرویا (وقتی جفت دهانه رحم را پوشانده است) و کندگی جفت (وقتی جفت قبل از زایمان از رحم جدا می شود).
• غربال گری، ارزیابی جنین از نظر سلامتی و احتمال ابتلا جنین به بیماری

پس از سونوگرافی، پزشک احتمال دارد آزمایش های بیشتری به نام تست های تشخیصی را برای بررسی نقص تولد جنین شما توصیه کند. نقص هنگام تولد، ناهنجاری و یا بیماری است که کودک هنگام تولد و به طور مادرزادی دارد. نقص هنگام تولد شکل یا عملکرد یک یا چند قسمت از بدن را تغییر می دهد. علاوه برآن،نقص ها می توانند باعث ایجاد مشکلاتی در سلامت عمومی و نحوه عملکرد بدن شوند.

سونوگرافی جانبی در دوران بارداری

• اگر مادر یا جنین در معرض خطر قرار داشته باشند احتمال دارد، سونوگرافی های بیشتری انجام گیرند.
• اگر در دوران بارداری هرگونه لکه بینی وجود داشته باشد، پزشک معمولاً سونوگرافی های متعدد را تا بهبودی وضعیت ادامه می دهد.
• در صورت داشتن جنین چند قلو، برای نظارت بر رشد آن ها سونوگرافی مکرر خواهید داشت.

اگر پزشک تشخیص دهد امکان دارد شما در معرض زایمان زودرس قرار بگیرید، می تواند سونوگرافی بیشتری را برای بررسی تغییرات دهانه رحم (نازک شدن، باز شدن یا کوتاه شدن آن) توصیه کند.
علاوه بر این، سونوگرافی شکم زن باردار برای چندین آزمایش دیگر مانند نمونه برداری از ویلای کوریونی (جفت)، آمنیوسنتز (نمونه گیری از مایع آمنیوتیک) و غربالگری جنین انجام می گیرد.

نحوه آمادگی برای سونوگرافی بارداری

برای انجام سونوگرافی در اوایل بارداری در بهترین مرکز سونوگرافی در تهران ، ممکن است شما نیاز به یک مثانه پر داشته باشید. چون جنین و اندام های تولید مثل شما به وضوح دیده شوند. شما باید یک ساعت قبل از سونوگرافی خود دو تا هشت لیوان آب بنوشید.

هزینه سونوگرافی بارداری و عوامل مؤثر بر آن

هزینه سونوگرافی بارداری در سال ۱۴۰۵ به عواملی مانند نوع سونوگرافی، تجهیزات مرکز تصویربرداری، تخصص پزشک و پوشش بیمه بستگی دارد. به طور معمول، سونوگرافی های تخصصی بارداری مانند سونوگرافی NT، آنومالی، داپلر، بیوفیزیکال و سه بعدی یا چهار بعدی هزینه بیشتری نسبت به سونوگرافی های معمول دارند.

برای مثال، در صورتی که پزشک برای بررسی خون رسانی جفت و جنین یا ارزیابی بارداری پرخطر، سونوگرافی کالر داپلر را تجویز کند، هزینه سونوگرافی کالر داپلر معمولاً بیشتر از سونوگرافی های روتین بارداری خواهد بود. همچنین نوع بیمه و میزان پوشش آن می تواند بر هزینه نهایی سونوگرافی تأثیرگذار باشد.

برای اطلاع از تعرفه به روز سونوگرافی بارداری و دریافت مشاوره، می توانید با مرکز رادیولوژی و سونوگرافی دکتر سیف تماس بگیرید.

بهترین مرکز سونوگرافی بارداری در تهران

مرکز تخصصی سونوگرافی دکتر غلامرضا سیف با بهره گیری از دستگاه های پیشرفته و تیم رادیولوژیست باتجربه، انواع سونوگرافی های بارداریرا با دقت بالا انجام می دهد. برای اطمینان از سلامت جنین و مشاهده ی رشد او در هر مرحله، می توانید با این مرکز تماس بگیرید.

نسخه اصلی مطلب جدول سونوگرافی بارداری + هزینه سونوگرافی بارداری 1405 را در سایت دکتر غلامرضا سیف بخوانید.

---