رادیوگرافی شکستگی استخوان چگونه انجام میشود؟

دکتر غلامرضا سیف [ متخصص رادیولوژی و سونوگرافی ]آدرس وب سایت : www.drseif-radiology.ir
آدرس مطب : تهران ، یوسف آباد ، خیابان فتحی شقاقی ، بین چهلستون و بیستون ، راديولوژي و سونوگرافي شقایق تلفن مطب : 88553155 - 021

تکنیک‌ های تصویربرداری تشخیصی به محدود کردن دلایل مشکوک برای آسیب یا بیماری کمک می‌کند و از صحت تشخیص اطمینان می‌دهد. انواع تصویربرداری در ارتوپدی شامل عکس‌برداری رادیوگرافی با اشعه ایکس، اسکن توموگرافی کامپیوتری (سی تی اسکن) و تصویربرداری با رزونانس مغناطیسی (ام آر آی) است. این ابزارهای تصویربرداری به پزشک اجازه می‌دهند که درون بدن شما را ببیند تا تصویری از استخوان‌ ها، اندام‌ ها، ماهیچه‌ ها، تاندون‌ ها، اعصاب و غضروف‌ های شما داشته باشد. این راهی است که پزشک می‌ تواند تشخیص دهد که آیا ناهنجاری‌ هایی وجود دارد یا خیر

علائم شکستگی استخوان

اگر دچار شکستگی پا شده‌ باشید، ممکن است بعضی از علائم زیر را تجربه کنید:

• درد فوری
• دردی که با فعالیت شدیدتر می‌شود و با استراحت کاهش می‌یابد.
• تورم
• کبودی
• حساس‌ شدگی
• از ر‌یخت ‌افتادگی
• بروز دشواری در راه رفتن یا حمل اجسام

نکات قابل توجه در تهیه و بررسی تصاویر رادیوگرافی

• در بررسی هر استخوان باید تمام مفاصل اطراف استخوان مذکور در فیلم رادیولوژی تهیه شده دیده شوند. به‌طور مثال اگر از ناحیه ساعد رادیوگرافی انجام می‌شود باید مفاصل زانو و مچ پا هم در تصویر رادیولوژی دیده شوند. بسیاری از آسیب‌ها در این مکان‌ها ممکن است در هنگام معاینه علامت خاصی نداشته باشند و اگر از محل رادیوگرافی به عمل نیاید امکان پنهان ماندن و تشخیص ندادن آنها وجود دارد.
• اگر در تصاویر رادیولوژی شکستگی یک استخوان پاشنه دیده می‌شود باید از استخوان پاشنه دیگر و از ستون مهره هم رادیوگرافی به عمل آید چون احتمال شکستگی در این مکان‌ها بالا است.
• اگر در تصویر رادیولوژی تهیه شده، شکستگی استخوان کشکک دیده شود باید برای کشف دررفتگی احتمالی مفصل ران از ناحیه لگن هم عکس برداری انجام شود. برعکس این مطلب هم صادق است.

نحوه انجام رادیوگرافی شکستگی استخوان

• بخشی از بدن شما که قرار است رادیوگرافی روی آن انجام شود، بین دستگاه اشعه ایکس و فیلم عکاسی یا سنسور دیجیتال اشعه ایکس قرار می‌گیرد. در حینی که ماشین به طور مختصر امواج الکترومغناطیسی (پرتو) را به بدنتان می‌فرستد که فیلم را در مقابل انعکاس ساختار داخلی بدنتان قرار می‌دهد، باید آرام و بی‌حرکت بمانید. میزان پرتودهی ناشی از عکس‌برداری رادیولوژی مضر نیست، البته پزشک درصورتی‌که باردار هستید، احتیاط‌های ویژه‌ای را در نظر خواهد گرفت.
• در رادیوگرافی، استخوان‌ها، کلسیفیکاسیون (انباشته شدن توده‌های کلسیم در بافت‌های بدن)، برخی از تومورها و مواد متراکم دیگر به رنگ سفید یا روشن دیده می‌شوند؛ زیرا آن‌ها پرتوی نور را جذب می‌کنند. بافت‌های نرم و با تراکم کمتر و شکستگی‌های ایجاد شده در استخوان‌ها باعث عبور پرتوها در بدن می‌شوند و از این رو این قسمت‌ها در تصویر رادیوگرافی تیره‌تر به نظر می‌رسند.
• در بیشتر مواقع عکس رادیولوژی از جهات مختلف گرفته می‌شود. اگر در یک اندام دچار شکستگی هستید، ممکن است پزشک معالج یک رادیوگرافی مقایسه‌ای را از اندام آسیب ندیده‌ ی شما بخواهد. مدت زمان انجام عکس‌برداری رادیولوژی در حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. این تصاویر به‌سرعت آماده می‌شوند. در برخی شرایط، ممکن است در هنگام گرفتن عکس رادیولوژی، یک ماده حاجب یا ماده کنتراست به مفصل تزریق شود. این روش که «آرتروگرام» نامیده می‌شود، به ایجاد تصویری بهتر از ساختارهای بافت نرم در مفصل کمک می‌کند. عکس‌برداری رادیولوژی همچنین ممکن است در هنگام خارج کردن مایع از مفصل یا تزریق دارو به مفصل، به دقت قرارگیری سوزن در مفصل کمک کند.
• تصاویر رادیولوژی ممکن است به اندازه تصویری که با تکنیک‌های پیچیده‌تری تولید می‌شوند، جزئیات کاملی را نشان ندهند. بااین‌حال، آن‌ها رایج‌ترین ابزار تصویربرداری هستند که برای ارزیابی یک مشکل ارتوپدی مورد استفاده قرار می‌گیرند و در اکثر مطب‌ها و کلینیک‌های پزشکی به‌راحتی در دسترس هستند.

مزایای رادیوگرافی

با استفاده از رادیوگرافی می‌توان به وجود یا عدم وجود بیماری یا جراحت پی برد. هر چند که برای تشخیص یک شرایط پزشکی به چیزی بیشتر از نتیجه یک آزمایش یا معاینه نیاز است و عکس‌برداری رادیولوژی همواره باید در کنار گرفتن تاریخچه و معاینه توسط پزشک نقش کمکی را داشته باشد و به‌ هیچ‌ وجه جایگزین آنها نمی‌شود.

منافع و مزایای رادیوگرافی در مقایسه با دیگر روش‌های عکس‌برداری عبارتند از:

• سریع است. نتیجه عکس رادیولوژی همان روز ارائه می‌شود و در موارد ساده‌تر درست همان موقع عکس و جواب آماده است.
• بدون درد و غیر تهاجمی است. این روش به آماده‌سازی قبلی نیازی ندارد (به جز وقتی که عکس رنگی نیاز باشد).
• نیاز به طول درمان و زمان بهبود ندارد. می‌توانید بلافاصله بعد از عکس‌برداری به مدرسه یا محل کار بروید.

عوارض رادیوگرافی شکستگی استخوان

ایجاد عوارض رادیوگرافی به 2 عامل عمده بستگی دارد:

• سن حاملگی در هنگام مواجهه و دوز تشعشع اشعه
• از سوی دیگر میزان تابش اشعه در بررسی‌های رادیوگرافی معمول حدود 2 الی 700 میلی راد می‌باشد که بسیار کمتر از حد آستانه بوده و بنابراین شانس وقوع عوارض جنینی بسیار اندک می‌باشد.