چه کسانی به تعویض مفصل زانو نیاز دارند؟

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

زانوها بعنوان بزرگترین مفاصل بدن نقش مهمی در انجام فعالیت های روزانه ی ما دارند. ساختار مفصل از بخش های مختلفی شامل غضروف ها، تاندون ها، رباط ها، استخوان ها و منیسک زانو تشکیل شده است که آسیب هر یک از این بخش ها می تواند در نهایت به ناتوانی فرد در انجام فعالیت های روزانه منجر شود. معمول ترین آسیب زانو که با افزایش سن بروز می کند آسیب غضروف زانو است. زمانی که آسیب به غضروف زانو وارد شود و راهکارهای درمانی اولیه و غیرتهاجمی موثر نباشند در این حالت از جراحی تعویض مفصل زانو استفاده می شود. این جراحی معمولا در سنین بین 60 تا 80 سالگی انجام می گیرند؛ با این حال ممکن است در افرادی در سنین پایین تر و بنابه نیاز و ضرورت انجام این نوع جراحی توصیه گردد.

جراحی تعویض مفصل زانو چه زمانی توصیه می گردد؟

به طور کلی زمانی این جراحی توصیه می شود که غضروف زانو تخریب شده و فرد به همین علت از انجام فعالیت های روزانه ی خود ناتوان است. در این حالت درد و ناراحتی در هنگام استراحت نیز موجب آزار فرد می شود. معمول ترین دلیلی که تعویض مفصل زانو توصیه می شود استئوآرتریت یا آرتروز زانو است. سایر مشکلاتی که ممکن است به آسیب زانو منجر شوند شامل موارد زیر هستند:

• روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید
• هموفیلی (haemophilia)
• نقرس
• اختلال مرتبط با رشد غیرطبیعی استخوان ها
• مرگ سلول های استخوانی زانو به دلیل مشکل در خون رسانی
• آسیب فیزیکی زانو
• تغییرشکل زانو همراه با درد و آسیب غضروف ها

جراحی تعویض مفصل زانو شامل برداشتن تمام یا قسمتی از مفصل زانو و جایگزینی قسمت های آسیب دیده با مفصل مصنوعی یا ایمپلنت است. ایمپلنت ها ساختارهایی مصنوعی هستند که از فلزات و پلاستیک ساخته شده اند. پس از جراحی تعویض مفصل زانو بهبود کامل ماهها طول می کشد، اما نتایج مثبت این روش درمانی می تواند چندین سال یا حتی یک عمر طول بکشد.

چه کسانی به جراحی تعویض مفصل زانو نیاز دارند؟

همانگونه که اشاره گردید ممکن است جراحی تعویض مفصل زانو برای انواع آسیب های زانو توصیه شود. از جمله شرایطی که منجر به نیاز به جراحی تعویض مفصل زانو می شوند شامل موارد زیر هستند:

• وجود انواع آرتریت شدید زانو: انواع آرتریت زانو شامل استئوآرتریت (آرتروز) ، روماتیسم و آرتریت پس از سانحه موجب آسیب و پارگی غضروف زانو می شوند. این آسیب ها غیرقابل ترمیم هستند و زمانی که درد و از کارافتادگی به دلیل این آسیب ها ایجاد شوند لازم است تا برای درمان آنها جایگزینی بافتی صورت بگیرد. این جایگزینی با ایمپلنت های مصنوعی صورت می گیرد.

• زمانی که روش های درمانی غیرجراحی کارکرد خود را از دست می دهند: در مراحل اولیه ی آسیب زانو از روش هایی مانند دارو-درمانی، تزریق استروئیدها و فیزیوتراپی استفاده می گردد. زمانی که این روش ها نتوانند عملکرد زانو را بازگردانند و درد آن را از بین ببرند از روش جراحی استفاده می شود.
• درد زانو فرد را از فعالیت روزانه باز می دارد: در صورتی که روش های کاهش درد بکاررفته مانند داروها نتوانند میزان درد را کاهش دهند و این درد منجر به اختلال در فعالیت روزانه ی فرد می شود جراحی تعویض مفصل زانو توصیه می گردد.
• درد شدید ایجادشده در زانو حتی در هنگام استراحت نیز وجود دارد: درد شدید زمانی که علاوه بر اختلال در فعالیت روزانه، در استراحت و خواب فرد نیز اختلال ایجاد کند نیاز به جراحی دارد.
• زانو همواره دارای ورم است: در صورتی که با وجود مصرف داروهای ضد التهاب و فیزیوتراپی، زانو دارای ورم و التهاب است می توان نتیجه گرفت که غضروف های زانو از بین رفته است. این مسئله را می توان با تصاویر اشعه ی ایکس تایید کرد. در این حالت نیز جراحی تعویض مفصل زانو توصیه می شود.
• تغییر شکل و فرم زانو ایجاد شده باشد: در صورتی که آرتروز زانو منجر به تغییر شکل در زانو شده باشد اختلالی در راه رفتن فرد ایجاد می کند. این اختلال به نوبه ی خود منجر به مشکلات دیگری در سایر نقاط بدن مانند ستون فقرات می شود بنابراین با جراحی تعویض مفصل زانو می توان از مشکلات ثانویه نیز پیشگیری کرد. مشکلات زانو ممکن است منجر شوند تا فرد نتواند زانوی خود را بصورت کامل باز کند یا ببندد.

سن مناسب انجام جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو معمولا در افراد جوان تر توصیه نمی شود. علت این مسئله این است که در این افراد به دلیل وجود فعالیت بالا احتمال آسیب ایمپلنت های به کاررفته وجود دارد. باید توجه داشت که پس از جراحی تعویض مفصل زانو فرد از انجام برخی فعالیت های فیزیکی منع می شود بنابراین لازم است تا قبل از انجام جراحی نسبت به این موضوع توجه ویژه ای داشت.

عوارض جراحی تعویض مفصل زانو

همچنین جراحی تعویض مفصل زانو به عوارضی نیز همراه است. اگرچه احتمال بروز این عوارض پایین است اما در صورت بروز می توانند تهدید جدی برای سلامت فرد باشند. از جمله عوارض این جراحی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1. ایجاد عفونت
2. ایجاد لخته ی خون پس از جراحی
3. سفتی زانو
4. ایجاد عفونت به دلیل پاسخ ایمنی بدن در مقابل ایمپلنت های مصنوعی
5. خون ریزی
6. آسیب به رباط ها ، تاندون ها و اعصاب اطراف زانو
7. ترومبوز (DVT)
8. درد پایدار زانو
9. شکستگی استخوان زانو

بتابراین بهتر است قبل از انجام این نوع جراحی جنیه های مثبت و منفی این جراحی را سنجید و با نظر پزشک مجرب و متخصص در مورد این جراحی تصمیم گرفت.