شستشوی دست ها

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

مهمترین راه انتشار میكروبها، دستهای ما هستند. هر سانتی متر مربع از پوست دست، حدود 1500 باكتری دارد. تحقیقات اخیر نشان داده كه برای پیشگیری ازانتشار عفونتهای تنفسی، شستن دست، حتی از دارو هم مؤثرتر است.

هميشه دستهاي خود را پس از اين موارد بشوييد: به دنبال رفتن به توالت، پس از تعويض پوشک بچه، پس از تماس با حيوانات يا فضولات آنها، پيش و پس از آمادهکردن غذا به خصوص وقتي با گوشت، مرغ يا ماهي خام سر و کار داريد، پس از هر وعده غذاخوردن، پس از هر بار پاککردن بيني، به دنبال عطسهکردن يا سرفهکردن به داخل دستها، پيش و پس از مراقبت از زخمها و بريدگيها، پيش و پس از تماس با فردي بيمار يا مجروح، پس از حمل زبالهدان يا کيسه زباله، پيش از گذاشتن يا برداشتن لنزهاي تماسي چشم، به دنبال استفاده از مکانهاي عمومي مانند فرودگاه، ايستگاههاي اتوبوس يا مترو يا رستورانها.

بهترين روش براي شستشوي دست و صورت، استفاده از آب روان و صابون معمولي است. دماي آب بهتر است ولرم تا مايل به گرم باشد که قدرت پاککنندگي بيشتري داشته باشد و صابون مصرفي نيز بهتر است که صابون گليسرينه، صابون کرمدار يا صابون بچه باشد، به خصوص درباره کساني که بارها مجبورند دستهاي خود را شستشو دهند. مصرف صابونهاي معمولي و به خصوص صابونهاي مايع به دفعات زياد در طول روز به پوست دستها آسيب رسانده و موجب خشکي و آغازشدن فرآيند اگزماي تماسي تحريکي خواهد شد.

در مکانهاي عمومي مانند ادارهها، مدارس، رستورانها و... روش مناسبتر از شستشو با اين صابونها وجود ندارد، چرا که استفاده از صابونهاي قالبي در اين مکانها خود ميتواند به انتشار آلودگي کمک کند اما به هر حال بايد دانست که قابليت صابونهاي مايع براي آسيبرساندن به پوست دستها زياد است و بنابراين بهتر است از انواع استاندارد و ملايمتر آن استفاده شود تا کمترين خشککنندگي و آسيب پوست را موجب شوند. توصيه ميکنم افراد به دنبال شستشوي دستها به خصوص با صابون مايع، حتما کرم مرطوبکنندهاي مانند وازلين معمولي مصرف کنند تا از خشکي دستها جلوگيري شود.

درباره دماي آب بايد به اين مساله توجه کرد که آب گرم توانايي زدودن آلودگي و چربي بيشتري دارد بنابراين افرادي که پوست چرب دارند، بهتر است ابتدا با آب گرم صورت خود را بشويند و بعد ميتوانند به دنبال آن از آب سرد استفاده کنند تا موجب نشاط و جمعشدن منافذ پوست خود شوند. نکته مهم ديگر اين است که اگر در جايي صابون يافت نشد، با آب خالي دستهاي خود را بشوييد و يادتان باشد که شستشوي دستها با آب روان نيز ميتواند بسياري از ميکروبها را از دستها بزدايد.

بهتر است براي شستشوي معمولي دست و صورت، از صابونهاي آنتيباکتريال استفاده نشود، چرا که امکان مقاومشدن ميکروبها به اين مواد آنتيباکتريال و جود دارد. بهترين صابون، صابونهاي معمولي با PH مناسب هستند که ملايمترين آنها، صابونهاي بچه يا صابون گليسرينه يا کرمدار است.
اگر فردي در شغل خاصي مانند دندانپزشکي، جراحي، مکانيکي، آشپزي يا شيرينيپزي اشتغال داشته باشد و مجبور باشد به دفعات در طول روز دستهاي خود را بشويد، بهتر است از صابونهاي ملايم و گاهي از پنها که شوينده هايي هستند که پاک ميکنند اما خاصيت دترژان نداشته و چربي سطح پوست را از بين نميبرند، استفاده کرده و پس از هر بار شستشوي دست، استعمال يک مرطوبکننده را مدنظر داشته باشند.