دکتر اکرم صالحی - طب سنتی

چگونه طبع خود را بشناسیم ؟ ( قسمت سوم )

دکتر اکرم صالحی [ طب سنتی ]آدرس وب سایت : www.drakramsalehi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خيابان بزرگمهر ، ابتدای هشت بهشت غربی ، كوی شهيد شمندی ، مجتمع غدير ، طبقه زيرزمين تلفن مطب : 32664342 - 031

مزاجهای چندگانه افراد
طبق نظر رازی اگر مقداری خون را در ظرفی شیشهای بریزیم و آن را به حال خود بگذاریم، بعد از مدتی چهار لایه در آن قابل تشخیص است:
الف - لایه اول (پایین ظرف) تیرهترین بخش است و از گلبولهای قرمز رسوب یافته تشکیل شده است.
ب - لایه دوم حالتی شبیه به سفیده تخم مرغ دارد و از تجمع گلبولهای سفید و پلاکتها حاصل شده است.
ج - لایه سوم رنگ قرمز دارد و محل تجمع هموگلوبین است.
د - لایه آخر (بالای ظرف) به رنگ زرد بوده و حالت کف دارد.

حکمای قدیم لایه اول (سنگینترین) را سودا، لایه دوم را بلغم و سومی را خون و لایه آخر را صفرا نامیده اند.نظر مشترک همه دانشمندان طب قدیم بر این بوده است که هر یک از این لایه ها با یکی از چهار عنصر اصلی موجود در طبیعت همخوانی داشته و خاصیت آن را دارا میباشد.

چنانچه میتوان آنها را به صورت زیر دسته بندی کرد :
آتش ~ صفرا. خصوصیات: گرم و خشک
هوا ~ خون. خصوصیات: گرم و تر
آب ~ بلغم. خصوصیات: سرد و تر
خاک ~ سودا. خصوصیات: سرد و خشک

اهمیت گرمی و سردی غذاها
در واقع اخلاط چهارگانه شامل سودا، بلغم، خون و صفرا هستند و خصوصیات آنها مزاج افراد را میسازد. چهار مزاج مرکب داریم که دو صفت گرمی و سردی در آنها غالب و دو صفت دیگر یعنی خشکی و تری مغلوب است، اما در کل 9 نوع مزاج داریم ( 4 مزاج ساده شامل گرمی، سردی، خشکی، تری، و 4 مزاج مرکب که ذکر شد). اگر اخلاط چهارگانه به تعادل در بدن وجود داشته باشد و هیچکدام بر دیگری غلبه نکند مزاج نهم یعنی مزاج معتدل حاصل خواهد شد.

اهمیت گرمی و سردی غذا در اینجا مشخص میشود که میتوان با هماهنگ نمودن گرمی و سردی غذا به طور معکوس با مزاج افراد، تعادل را برای رسیدن به مزاج معتدل برقرار نمود.اکثریت افراد از طبع سرد برخوردار هستند. اغلب آنها سفید هستند و در هوای سرد به راحتی گرم نمیشوند و سرما تا مدت زیادی در بدن آنها باقی میماند. میل زیادی به خواب داشته و عموماً سُست هستند

سعدی در بیتی این مطلب را به صورتی زیبا بیان نموده است :
چهار طبع مخالف سرکش چند روزی بودند با هم خوش
چون یکی از این چهار شد غالب جان شیرین برآید از قالب
دو خلط اصلی یعنی بلغم و سودا خاصیت اسیدی داشته و افرادی که این دو خلط در آنها غالب باشد طبع سرد دارند، ولی دوتای دیگر یعنی خون و صفرا حالت قلیایی داشته و در اثر وجود آنها طبع گرم حاصل میشود.

طبع سرد
اکثریت افراد از طبع سرد برخوردار هستند. اغلب آنها سفید هستند و در هوای سرد به راحتی گرم نمیشوند و سرما تا مدت زیادی در بدن آنها باقی میماند. میل زیادی به خواب داشته و عموماً سُست هستند. افراد خونسردی بوده و معمولاً عصبی نمیشوند. درونگرا هستند و احساسات خود را کمتر بروز میدهند. موی سر آنها تمایل به ریزش داشته و زود سفید میشود. چون سیستم سردی در آنها فعال است، اسیدیته خون آنها بیشتر میباشد، در نتیجه ابتلا به بیماریهای اتوایمیون نظیر MS و پارکینسون در آنها شایعتر است. سستی، ناتوانی، کمبود انرژی و ضعف در این افراد شایع است. نبض آنها آرام بوده و رگها باریک است.

طبع گرم
افرادی که دارای طبع گرم هستند، خوشبرخورد و خوشروتر هستند، اما زود عصبی میشوند. همیشه احساس گرما میکنند و زود داغ میشوند. در صورت زیادهروی در مصرف شیرینیجات دچار جوش و خارش بدن میشوند و تمایل به مصرف آب در آنها بیشتر است. تعداد این افراد از دسته اول کمتر است. بدن آنها در هوای سرد به راحتی گرم میشود، اما خنک شدن آنها در هوای گرم به راحتی قابل انجام نیست.این افراد پرانرژی، برونگرا و فعال هستند و احساسات خود را سریع بروز میدهند. امروز از لحاظ علمی ثابت شده است غذاهای گرم بر سیستم اعصاب سمپاتیک تأثیر گذاشته و غذاهای سرد سیستم پاراسمپاتیک را فعال میکنند. همانطور که میدانید سیستم سمپاتیک همراه با افزایش ضربان قلب و پرخون شدن اندامها بوده و خاصیت تحریککننده و فعالکننده بر اغلب اندامها دارد.

غذاهای گرم
نان گندم، عسل، گوشت گوسفند، گوشت بوقلمون، گوشت مرغ خانگی، گوشت مرغابی و اردک، گوشت شتر، گوشت کبوتر، خورش قورمه سبزی، آبگوشت به، انجیر، انگور، بادام، تخم خربزه، انواع توت، خربزه، چای سیاه، خردل، خرما، خرمالو، ریحان، اغلب ادویهجات، نخود، عدس، لوبیا و تخم مرغ.

غذاهای سرد
نان جو، ماش، باقلا، گوشت مرغ، ماهی، انواع لبنیات (شیر، پنیر، دوغ و ماست)، گوشت گاو، برنج، کدو، اسفناج، ریواس، قارچ، اغلب میوهها، خرفه، تخم کدو، ذرت، کشک، مرغ ماشینی، تمبر هندی و زرشک.

غذاهای معتدل
غذاهایی نیز ما بین این دو طبع (که معتدل است) قرار میگیرند. به عنوان مثال در بعضی متون، شیر، ماست گوسفند و نان گندم را جزو غذاهای معتدل آوردهاند.

علامت های دیگر طبیعت های مختلف
الف) دمای : گرمی و سردی ، نشانه گرمی و سردی مزاج است. رطوبت و زبری نشاندهنده خشکی و تری است.
ب) رشد مو: رشد سریع و رنگ سیاه نشانه گرمی، و کمپشتی و رنگ سفید و روشن آن نشانه سردی است. مجعد بودن نشانه خشکی و صاف بودن نشانه رطوبت است.
ج) رنگ بدن: اغلب افراد سرد مزاج، سفید هستند و گرمی و سرخی نشانه گرمی است.
د) خواب: پرخوابی علامت سردی و تری، کمخوابی نشانه گرمی یا خشکی مزاج است.
ه) انجام کارها: افراد گرم، کارها را به سرعت انجام میدهند، اما افراد سردمزاج به کندی کار میکنند.

گرمی و سردی از نظر ائمه و متخصصان
طبق نظر دکتر رضایی زاده (متخصص طب سنتی)، غذاهای مناسب برای افراد گرممزاج، استفاده از مقادیر مساوی میوهجات یا سبزیجات و گوشت است. غذاهای دریایی نیز برای آنها مفید است. همچنین این افراد باید از غذاهای با فیبر بالا استفاده کنند تا اجابت مزاج طبیعی داشته باشند. افراد سردمزاج باید تا حد امکان روزانه 2 وعده غذا میل کنند، زیرا توانایی دستگاه گوارش آنها کم است و لازم است حدود 10 ساعت بین دو وعده غذاییشان فاصله بیفتد.اگر در بین وعدههای غذایی احساس گرسنگی کردند مقدار کمی میوه مثل سیب، گلابی و یا سالاد همراه روغن زیتون و پودر آویشن میل کنند. در زمستان و شبها باید از مصرف غذاهای سردیبخش خودداری کنند.

افرادی که دارای طبع گرم هستند، خوشبرخورد و خوشروتر هستند، اما زود عصبی میشوند. همیشه احساس گرما میکنند و زود داغ میشوند. در صورت زیادهروی در مصرف شیرینیجات دچار جوش و خارش بدن میشوند و تمایل به مصرف آب در آنها بیشتر است.البته وی معتقد است برای توصیه یا پرهیز دادن از خوراکیها عوامل زیادی نظیر مزاج شخصی، محل زندگی، سن، جنس، شغل و ... همگی باید در نظر گرفته شوند و خصوصاً زمانی که مشکلی برای فرد پیش نیامده، افراط در مصرف یا سختگیری غیرمنطقی در پرهیز از خوراکیها اشتباه است.

امام صادق (ع) در کتاب توحید مفضل، هنگام رسیدن میوهها را با زمان احتیاج بدن هماهنگ دانسته و خوردن میوههای غیر فصلی را مضر میداند، چون فصول سال نیز طبع سرد و گرم دارند (بهار و تابستان: گرم، پاییز و زمستان: سرد). این مطلب و هزاران حدیث دیگر از امامان در کتابهایی نظیر طبالرضا و طبالصادق به رابطه بین بدن انسان و خوراکیها دلالت دارد که متأسفانه تشخیص طبع و مزاج افراد، امروزه در نظر گرفته نمیشود و برای افراد مختلف یک داروی خاص تجویز میگردد که نتیجه آن در برخی مثبت و در برخی بیفایده است. برای اینکه ابتدا باید راز درون هر فرد (طبع) را شناسایی و سپس نسخه تجویز نماییم.

طب سنتی در باور ما نیز نقش بسته است، به طوری که غذاهایی مانند آش رشته، حلیم، شلهزرد و کشک بادمجان با افزودنیهایی نظیر دارچین و نعنا میل میشوند، یا اینکه میگویند کلهپاچه از کافور هم سردتر است و با دارچین سرو میگردد و یا هنگام مصرف هندوانه، گوجه سبز، باقلا و یا ماست که با سوءهاضمه همراه شوند مصرف چای زنجفیل یا عرق نعنا و نبات توصیه میگردد.

حدیثی از امام صادق(ع)
در خاتمه به حدیثی از امام صادق (ع) اشاره میکنیم که میفرمایند: «ما سردی (اسید) را به گرمی (باز) و گرمی را به سردی و تری را با خشکی و خشکی را با تری درمان میکنیم و کار را یکسره به خدا واگذار میکنیم».


آیا تزریق چربی زیر چشم دائمی است؟

دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

مراقبت از بیماران قلبی در حاملگی

[ 1391-06-05 ]دکتر مهراد فخرالدینی [ متخصص قلب و عروق ]

نوروپاتی دیابتی

[ 1394-11-11 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

عدل چيست ؟

[ 1387-04-26 ]دکتر محمد آذربایجانی [ اعصاب ، روان و مشاوره ]

ناباروری با سموم و آفت کش‌ها

[ 1399-04-16 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

تزریق چربی یا لیپوفیلینگ

[ 1392-09-20 ]دکتر رضا رباطی [ متخصص پوست و مو ]

تشدید حساسیت پوستی در فصل بهار

[ 1396-01-16 ]دکتر گیتا فقیهی [ متخصص پوست و مو ]

از ماست که بر ماست ( قسمت دوم )

[ 1395-11-07 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

كجى گردن

[ 1396-05-31 ]دکتر اکرم صالحی [ طب سنتی ]

جای جوش صورت

[ 1391-08-03 ]دکتر مسعود جعفری پور [ فلوشیپ فوق تخصص جراحی پلاستیک صورت ]

رژیم مبتلایان به زخم معده - دلایل، علائم و درمان ها (قسمت دوم)

[ 1399-10-27 ]دکتر منصور ریسمانچیان [ پزشک عمومی ]

هایفوتراپی بهترین روش غیرجراحی از بین بردن غبغب

[ 1399-10-26 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

معرفی لیزرهای تخریبی و کاربرد آنها

[ 1399-10-26 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

لیزر اربیوم چیست و چه مزایا و کاربردهایی دارد؟

[ 1399-10-26 ]دکتر رامین مدرسی [ پوست ، مو و زیبایی ]

چه مواردی موجب کاهش یا فقدان میل جنسی مردان می‌شود؟

[ 1399-10-26 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

رواندرمانگر خوب چه ویژگیهایی دارد

[ 1399-10-26 ]دکتر مطهره میردامادی [ متخصص اعصاب و روان ]

ضایعات رنگی پوست چه هستند و چگونه درمان می‌شوند؟

[ 1399-10-26 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

اقدامات پس از جراحی لیفت پلک یا بلفاروپلاستی

[ 1399-10-26 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

شایعترین آسیبهای ورزشی زانو چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر مهدی مؤیدفر [ فوق تخصص جراحی زانو ]

ناباروری آقایان و علل آن

[ 1399-10-25 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

کیست تارلو یا کیست ستون فقرات چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]

انواع جراحی زیبایی واژن

[ 1399-10-25 ]دکتر منصوره پژمان منش [ متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی ]

ترک‌های پوستی چگونه درمان میشوند؟

[ 1399-10-25 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

آیا رفع ضایعات رنگی پوست امکان پذیر است؟

[ 1399-10-25 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

مزونیدلینگ چیست؟

[ 1399-10-25 ]دکتر لادن ناظمی [ پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی ]

چگونه منافذ باز پوست را درمان کنیم؟

[ 1399-10-25 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

وزوز گوش ضربانی چیست؟

[ 1399-10-24 ]دکتر سعید ملایری [ شنوایی شناسی ]

آشنایی با بیماری های شایع پوستی

[ 1399-10-23 ]کلینیک پوست صدف [ پوست ، مو و زیبایی ]

در کلینیک پوست مو و لیزر چه کارهایی انجام میشود؟

[ 1399-10-23 ]دکتر علیرضا واعظ شوشتری [ متخصص پوست ، مو و زیبایی ]

مروري بر روش هاي تشخيصي- درماني آزوسپرمي

[ 1399-10-23 ]دکتر پیمان صالحی [ متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری ]

نکاتی درباره عمل جراحی بلفاروپلاستی

[ 1399-10-23 ]دکتر جمال الدین حسن زاده [ متخصص پوست و مو ]

آیا با ورزش کردن می توان انکیلوز ستون فقرات را رفع کرد؟

[ 1399-10-23 ]دکتر علی نقره کار [ متخصص درد ]
دکتر علیرضا واعظ شوشتری - متخصص پوست ، مو و زیبایی
دکتر علیرضا واعظ شوشتری

متخصص پوست ، مو و زیبایی


www.drvaez.ir
دکتر پیمان صالحی - متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری
دکتر پیمان صالحی

متخصص جراحی کلیه و مجاری ادراری و ناباروری


www.drsalehi.ir
دکتر مهدی مؤیدفر - فوق تخصص جراحی زانو
دکتر مهدی مؤیدفر

فوق تخصص جراحی زانو


www.drmoayedfar.com
دکتر رامین مدرسی - پوست ، مو و زیبایی
دکتر رامین مدرسی

پوست ، مو و زیبایی


www.doctormodaresi.ir
دکتر لادن ناظمی - پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی
دکتر لادن ناظمی

پوست ، مو و زیبایی ، لیزر درمانی


www.doctornazemi.ir
دکتر عنایت الله ایزدی - متخصص کلیه و مجاری ادراری
دکتر عنایت الله ایزدی

متخصص کلیه و مجاری ادراری


www.izadidr.ir
دکتر امیر منصور شیرانی - متخصص بیماریهای دهان و دندان
دکتر امیر منصور شیرانی

متخصص بیماریهای دهان و دندان


www.doctorshirani.ir
شهزاد محمدیان - متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا
شهزاد محمدیان

متخصص تغذیه ورزشی از استرالیا


www.armitaclinic.ir
دکتر مریم ملکی - متخصص پوست و مو
دکتر مریم ملکی

متخصص پوست و مو


www.doctormaleki.com
دکتر منصوره پژمان منش - متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی
دکتر منصوره پژمان منش

متخصص جراحی زنان ، زایمان و فلوشیپ نازایی


www.dr-pejmanmanesh.ir
دکتر رضا رباطی - متخصص پوست و مو
دکتر رضا رباطی

متخصص پوست و مو


www.drrobati.ir
دکتر زهرا سعادتی - متخصص جراحی عمومی
دکتر زهرا سعادتی

متخصص جراحی عمومی


www.Hemorrhoid-laser.com
گروه نرم افزاری پزشک آنلاین | مجری پروژه های مبتنی بر وب در حوزه سلامت و بهداشت