
ندول تیروئید به توده یا برآمدگی غیرطبیعی گفته می شود که در اثر رشد بافت یا تجمع مایع در غده تیروئید ایجاد می شود. ندول های تیروئید ممکن است منفرد یا متعدد باشند و از نظر اندازه و ماهیت تفاوت داشته باشند. بیش از ۹۰ درصد این ندول ها خوش خیم هستند و معمولا علامتی ایجاد نمی کنند.
علائم داشتن ندول تیروئید به اندازه و محل آن بستگی دارد؛ ندول های بزرگ ممکن است باعث برجستگی جلوی گردن، احساس فشار در گلو یا مشکل در بلع شوند. در ادامه با انواع ندول تیروئید، علت ایجاد و روش های تشخیص آن آشنا می شوید.

غده تیروئید در قسمت جلویی گردن و زیر حنجره قرار دارد و وظیفه تولید هورمون هایی را بر عهده دارد که در تنظیم سوخت وساز بدن، ضربان قلب و دمای بدن نقش دارند. گاهی بخشی از سلول های این غده به صورت غیرطبیعی رشد می کنند یا در قسمت هایی از آن مایع تجمع پیدا می کند. در نتیجه، توده هایی به نام ندول تیروئید تشکیل می شوند.
ندول ها ممکن است در یک قسمت از غده یا در هر دو لوب تیروئید ایجاد شوند. اندازه آن ها از چند میلی متر تا چند سانتی متر متغیر است. برخی ندول ها جامد (Solid)، برخی حاوی مایع (کیستیک) و بعضی ترکیبی از بافت جامد و مایع هستند.
نکته مهم این است که تشخیص ماهیت ندول صرفاً با لمس آن امکان پذیر نیست. پزشک معمولاً با استفاده از سونوگرافی تیروئید، اندازه، شکل، حاشیه، ترکیب و ویژگی های داخلی ندول را بررسی می کند و در صورت وجود معیارهای لازم، نمونه برداری با سوزن ظریف (FNA) را درخواست می کند.
بیشتر ندول های تیروئید بدون علامت هستند و ممکن است فرد تا مدت ها از وجود آن ها اطلاع نداشته باشد. گاهی این توده ها به شکل برجستگی در قسمت جلویی گردن دیده می شوند یا هنگام لمس قابل تشخیص هستند. در برخی موارد نیز وجود ندول به طور اتفاقی و هنگام انجام سونوگرافی، سی تی اسکن یا MRI برای بررسی مشکلات دیگر مشخص می شود.
علائم داشتن ندول تیروئید معمولاً به اندازه و محل قرارگیری آن بستگی دارد. ندول های بزرگ تر ممکن است با فشار بر ساختارهای اطراف، نشانه هایی مانند موارد زیر ایجاد کنند:
البته وجود درد یا بزرگی ندول به تنهایی نشانه بدخیمی نیست. پس از شناسایی توده، پزشک با بررسی اندازه، ترکیب، حاشیه و سایر ویژگی های آن در سونوگرافی، میزان مشکوک بودن ندول را ارزیابی می کند و در صورت نیاز نمونه برداری با سوزن ظریف (FNA) را درخواست می دهد.
در این شرایط، مراجعه به یک مرکز تخصصی برای انجام سونوگرافی و نمونه برداری دقیق اهمیت دارد. در صورت نیاز به بررسی بافتی، انتخاب بهترین مرکز نمونه برداری تیروئید که نمونه برداری را با هدایت سونوگرافی انجام می دهد، به افزایش دقت فرایند کمک می کند.
برای انجام سونوگرافی تیروئید در اصفهان و دریافت گزارش دقیق از وضعیت غده تیروئید و ندول های احتمالی، می توانید به رادیولوژی و سونوگرافی مرکزی اصفهان مراجعه کنید. برای مشاوره و رزرو نوبت با شماره زیر تماس بگیرید.
☎️ شماره تماس: 03132202762
علت ایجاد ندول تیروئید همیشه مشخص نیست، اما عوامل مختلفی مانند رشد غیرطبیعی سلول های تیروئید، کمبود ید، التهاب مزمن غده تیروئید و سابقه خانوادگی می توانند در شکل گیری آن نقش داشته باشند. ندول ها ممکن است به صورت منفرد یا متعدد ایجاد شوند و از نظر ترکیب بافتی و عملکرد هورمونی با یکدیگر تفاوت داشته باشند.
بیشتر ندول های تیروئید خوش خیم هستند و تنها درصد کمی از آن ها ماهیت سرطانی دارند. مهم ترین عوامل مرتبط با ایجاد این توده ها عبارت اند از:
ندول های تیروئید از نظر ماهیت به دو گروه اصلی خوش خیم و بدخیم تقسیم می شوند. بیشتر ندول های تیروئید خوش خیم هستند و تنها درصد کمی از آن ها سرطانی اند. تشخیص نوع ندول با بررسی سونوگرافی، آزمایش های تیروئید و در صورت نیاز نمونه برداری انجام می شود.
ندول های خوش خیم سرطانی نیستند و به بافت های اطراف یا سایر اندام ها گسترش پیدا نمی کنند. برخی از آن ها به مرور بزرگ می شوند، اما معمولاً خطری از نظر سرطان ندارند. انواع شایع ندول خوش خیم تیروئید عبارت اند از:
ندول های بدخیم حاوی سلول های سرطانی هستند و در صورت پیشرفت ممکن است به بافت های اطراف یا سایر قسمت های بدن گسترش پیدا کنند. مهم ترین انواع سرطان تیروئید که ممکن است به شکل ندول بدخیم تیروئید ظاهر شوند عبارت اند از:
برای تشخیص ندول تیروئید و بررسی خوش خیم یا بدخیم بودن آن، پزشک از معاینه بالینی، آزمایش خون و روش های تصویربرداری استفاده می کند. انتخاب روش تشخیصی به اندازه ندول، علائم بیمار، سابقه خانوادگی و نتایج بررسی های اولیه بستگی دارد. مهم ترین روش های تشخیص گره های تیروئید عبارت اند از:
پزشک با لمس قسمت جلویی گردن، غده تیروئید را از نظر وجود توده، بزرگی یا تغییرات غیرطبیعی بررسی می کند. همچنین ممکن است غدد لنفاوی گردن را از نظر تورم یا وجود توده معاینه کند. البته ندول های کوچک معمولاً با لمس قابل تشخیص نیستند و به بررسی های تکمیلی نیاز دارند.
آزمایش خون برای بررسی عملکرد غده تیروئید و اندازه گیری سطح هورمون های آن انجام می شود. مهم ترین آزمایش ها عبارت اند از:
نکته مهم اینکه طبیعی بودن آزمایش تیروئید، وجود ندول یا حتی احتمال بدخیمی آن را رد نمی کند.
سونوگرافی تیروئید مهم ترین روش تصویربرداری اولیه برای شناسایی و ارزیابی ندول های تیروئید است. این روش با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از ساختار داخلی غده تیروئید ارائه می دهد و بدون استفاده از اشعه ایکس انجام می شود.
در سونوگرافی، ویژگی های مختلف ندول بررسی می شوند، از جمله:
پزشک بر اساس این ویژگی ها و با استفاده از سیستم طبقه بندی TI-RADS، میزان مشکوک بودن ندول را ارزیابی می کند. نتیجه این بررسی در تصمیم گیری برای پیگیری دوره ای یا انجام نمونه برداری نقش مهمی دارد.
نمونه برداری با سوزن ظریف یا FNA یکی از روش های مهم برای بررسی ماهیت سلولی ندول تیروئید است. در این روش، پزشک با استفاده از یک سوزن باریک، تعدادی سلول از ندول برداشت می کند تا در آزمایشگاه پاتولوژی بررسی شوند. نمونه برداری معمولاً تحت هدایت سونوگرافی انجام می شود تا سوزن با دقت بیشتری وارد قسمت مورد نظر شود. انجام FNA برای تمام ندول ها ضروری نیست و معمولاً زمانی توصیه می شود که اندازه و ویژگی های سونوگرافی ندول، احتمال بدخیمی را مطرح کنند.
نتیجه نمونه برداری بر اساس سیستم بتسدا (Bethesda) در شش گروه طبقه بندی می شود و به پزشک در تعیین اقدامات بعدی کمک می کند.
اسکن تیروئید با استفاده از مقدار مشخصی ماده رادیواکتیو، میزان جذب ماده توسط بافت تیروئید را بررسی می کند. این روش به ویژه زمانی کاربرد دارد که سطح TSH خون پایین تر از حد طبیعی باشد.
بر اساس میزان جذب ماده، ندول ها به دو گروه اصلی تقسیم می شوند:
بیشتر ندول های سرد خوش خیم هستند، اما در مقایسه با ندول های گرم احتمال بدخیمی بیشتری دارند؛ بنابراین در صورت وجود ویژگی های مشکوک، به بررسی تکمیلی نیاز است.
سی تی اسکن و MRI معمولاً روش های اولیه تشخیص ندول تیروئید نیستند؛ اما در شرایط خاص، مانند ندول های بسیار بزرگ، گواتر حجیم یا احتمال گسترش توده به ساختارهای اطراف گردن و قفسه سینه، ممکن است برای بررسی دقیق تر درخواست شوند.
درمان ندول تیروئید به اندازه، نوع، میزان رشد، عملکرد هورمونی و احتمال بدخیمی آن بستگی دارد. همه ندول های تیروئید نیاز به درمان ندارند و در بسیاری از موارد، اگر ندول کوچک و خوش خیم باشد و علامتی ایجاد نکند، پزشک فقط پیگیری دوره ای با سونوگرافی را توصیه می کند.
مهم ترین روش های درمان ندول تیروئید عبارت اند از:
بیشتر ندول های تیروئید خوش خیم هستند و خطری ایجاد نمی کنند؛ اما برخی از آن ها ممکن است بدخیم باشند. برای تشخیص ماهیت ندول، بررسی سونوگرافی و در صورت نیاز نمونه برداری ضروری است.
خیر، بیشتر ندول ها سرطانی نیستند؛ اما درصد کمی از آن ها ممکن است ماهیت بدخیم داشته باشند.
برخی ندول های کیستیک ممکن است کوچک شوند، اما بیشتر ندول ها خودبه خود از بین نمی روند و به پیگیری دوره ای نیاز دارند.
سونوگرافی تیروئید مهم ترین روش تصویربرداری برای بررسی اندازه، ساختار و ویژگی های ندول است. در صورت وجود علائم مشکوک، ممکن است نمونه برداری با سوزن ظریف (FNA) نیز انجام شود.
ندول به تنهایی معمولاً باعث تغییر وزن نمی شود؛ اما اگر با اختلال عملکرد تیروئید و پرکاری یا کم کاری آن همراه باشد، ممکن است وزن بدن تغییر کند.
خیر، بسیاری از ندول های خوش خیم نیازی به جراحی ندارند. جراحی معمولاً برای ندول های بدخیم، برخی ندول های مشکوک یا توده های بزرگ و علامت دار توصیه می شود.
بله، سونوگرافی می تواند تعداد، اندازه، محل و ویژگی های ساختاری ندول را مشخص کند و به ارزیابی احتمال بدخیمی آن کمک کند.
اندازه به تنهایی نشان دهنده بدخیمی نیست. ویژگی های ظاهری ندول در سونوگرافی و طبقه بندی TI-RADS در تعیین میزان خطر و نیاز به نمونه برداری اهمیت بیشتری دارند.
بیشتر ندول ها بدون درد هستند؛ اما گاهی خونریزی داخل ندول یا التهاب تیروئید می تواند باعث درد و حساسیت در جلوی گردن شود.
اندولیفت غبغب چیست؟ هزینه، مزایا، ماندگاری + عکس قبل و بعددکتر اکبر مزروعی [ پوست ، مو و زیبایی ]
















