تیروئید و ناباروری یکی از موضوعات مهم در ارزیابی زوج هایی است که با مشکل ناباروری مواجه هستند. هورمون های تیروئیدی نقش مستقیمی در تنظیم چرخه قاعدگی، تخمک گذاری، کیفیت اسپرم و تعادل هورمونی بدن دارند. تاثیر کم کاری تیروئید بر بارداری می تواند به صورت اختلال در لانه گزینی، افزایش سقط یا تأخیر در باروری ظاهر شود و در مقابل این سؤال نیز مطرح است که آیا تیروئید پرکار باعث ناباروری میشود یا خیر. بررسی دقیق عملکرد تیروئید، بخشی ضروری از ارزیابی ناباروری در زنان و مردان به شمار می رود

رابطه تیروئید و ناباروری

عملکرد صحیح غده تیروئید یکی از پایه های تعادل هورمونی بدن است و هرگونه اختلال در آن می تواند به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر قدرت باروری زنان و مردان اثر بگذارد. از آنجا که فرایند باروری وابسته به هماهنگی دقیق میان مغز، غدد درون ریز و اندام های جنسی است، سلامت تیروئید نقش کلیدی در این چرخه ایفا می کند. هورمون های ترشح شده از تیروئید با تاثیر بر مغز و غده هیپوفیز، تنظیم هورمون های جنسی را بر عهده دارند. این هورمون ها بر منظم بودن چرخه قاعدگی، کیفیت تخمک، زمان بندی تخمک گذاری، تولید اسپرم و حتی آمادگی رحم برای پذیرش جنین اثرگذار هستند. به همین دلیل اختلال عملکرد تیروئید می تواند زمینه ساز کاهش شانس باروری و بروز ناباروری شود.

تاثیر تیروئید بر ناباروری زنان

اختلالات تیروئیدی در زنان اغلب با تغییرات چرخه قاعدگی و اختلال در تخمک گذاری همراه است. کم کاری و پرکاری تیروئید هر دو می توانند باعث کاهش باروری شوند.

• بی نظمی قاعدگی: بی نظمی یا قطع قاعدگی در اثر اختلال هورمونی می تواند مانع تخمک گذاری منظم شود.
• کاهش کیفیت تخمک: عدم تعادل هورمون های تیروئید بر رشد فولیکول و کیفیت تخمک اثر منفی دارد.
• اختلال در لانه گزینی: عملکرد نامناسب تیروئید می تواند محیط رحم را برای لانه گزینی نامطلوب کند.

رابطه کم کاری تیروئید با تخمک گذاری و ناباروری و دوران بارداری

کم کاری تیروئید یکی از شایع ترین اختلالات هورمونی است که می تواند به طور مستقیم بر فرایند باروری زنان اثر بگذارد. از آنجا که تخمک گذاری و بارداری وابسته به تعادل دقیق هورمونی هستند، کاهش عملکرد تیروئید می تواند این مسیر را دچار اختلال کند. در کم کاری تیروئید، به دلیل کاهش ترشح هورمون های تیروئیدی، مغز برای جبران این وضعیت پیام های هورمونی بیشتری ارسال می کند. این وضعیت باعث افزایش هورمون پرولاکتین می شود که نقش مهمی در مهار تخمک گذاری دارد. بالا بودن پرولاکتین می تواند منجر به بی نظمی قاعدگی، توقف تخمک گذاری و کاهش شانس بارداری شود.در صورت باردار شدن، کم کاری تیروئید درمان نشده می تواند خطراتی مانند سقط جنین، زایمان زودرس، کم وزنی نوزاد و اختلال در رشد عصبی جنین را افزایش دهد. به همین دلیل تشخیص و درمان به موقع این بیماری برای حفظ باروری و سلامت دوران بارداری ضروری است.

تیروئید پرکار مانع بارداری میشود؟

پرکاری تیروئید با افزایش متابولیسم بدن و بر هم زدن تعادل هورمون های جنسی می تواند چرخه قاعدگی را نامنظم کند. در برخی زنان، تخمک گذاری کاهش یافته یا به طور موقت متوقف می شود و به همین دلیل این تصور شکل می گیرد که تیروئید پرکار مانع بارداری میشود. با این حال، در صورت تشخیص به موقع و کنترل دارویی مناسب، تعادل هورمونی به تدریج برقرار شده و این امر باعث افزایش شانس بارداری می شود.

رابطه تیروئید کم کار و پرکار با ناباروری مردان

عملکرد طبیعی تیروئید برای تولید اسپرم سالم و حفظ تعادل هورمون های جنسی در مردان ضروری است. هر دو حالت کم کاری و پرکاری تیروئید می توانند باعث تغییر در تعداد، حرکت و شکل اسپرم شوند و شانس باروری مردان را کاهش دهند. علاوه بر این، اختلالات تیروئیدی می توانند بر محور هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه ها اثر گذاشته و ترشح تستوسترون را دچار نوسان کنند. این تغییرات هورمونی ممکن است با کاهش میل جنسی، اختلال عملکرد جنسی و افت کیفیت مایع منی همراه باشد و روند باروری را تحت تاثیر قرار دهد.

آیا کم کاری تیروئید در مردان باعث نازایی میشود؟

کم کاری تیروئید در مردان می تواند با ایجاد اختلال در تعادل هورمون های بدن، فرایند طبیعی تولید اسپرم را تحت تاثیر قرار دهد. کاهش هورمون های تیروئیدی اغلب با افت ترشح تستوسترون همراه است که این موضوع نقش مهمی در کاهش تعداد اسپرم، کاهش تحرک اسپرم و افت کیفیت مایع منی دارد. از سوی دیگر، کم کاری تیروئید ممکن است باعث بروز علائمی مانند خستگی مزمن، کاهش انرژی، افزایش وزن و افت میل جنسی شود که همگی می توانند به صورت غیرمستقیم توان باروری مردان را کاهش دهند. در صورت ادامه دار بودن این اختلال و عدم درمان، عملکرد طبیعی بیضه ها نیز ممکن است دچار اختلال شود.با این حال، در اغلب موارد با تشخیص به موقع و درمان مناسب کم کاری تیروئید، تعادل هورمونی بدن برقرار می شود و کیفیت اسپرم و شانس باروری به طور قابل توجهی بهبود پیدا می کند.

اثرات تیروئید پرکار بر ناباروری مردان

پرکاری تیروئید در مردان با افزایش بیش از حد متابولیسم بدن می تواند تعادل طبیعی هورمون های جنسی را بر هم بزند. این وضعیت اغلب از طریق تاثیر بر محور هیپوتالاموس، هیپوفیز و بیضه ها موجب نوسان در ترشح تستوسترون می شود که نقش مهمی در کاهش کیفیت باروری دارد. در مردان مبتلا به پرکاری تیروئید، کاهش تعداد اسپرم، افت تحرک اسپرم و افزایش درصد اسپرم های غیرطبیعی گزارش شده است. افزایش دمای مرکزی بدن و استرس متابولیکی ناشی از پرکاری تیروئید می تواند فرایند طبیعی اسپرم سازی را مختل کند.علاوه بر تغییرات مربوط به اسپرم، پرکاری تیروئید ممکن است با علائمی مانند اختلال نعوظ، انزال زودرس، کاهش تمرکز و خستگی همراه باشد که به صورت غیرمستقیم شانس باروری را کاهش می دهند. خوشبختانه در بسیاری از موارد، با کنترل پرکاری تیروئید و بازگشت سطح هورمون ها به محدوده طبیعی، عملکرد جنسی و پارامترهای اسپرم بهبود پیدا می کند.

علائم تیروئید کم کار

شناخت علائم به تشخیص زودهنگام کمک می کند. شایع ترین علائم عبارت اند از:

• خستگی مزمن و خواب آلودگی
• افزایش وزن بدون تغییر در رژیم غذایی
• خشکی پوست و ریزش مو
• یبوست و احساس سرما
• بی نظمی قاعدگی در زنان

علائم تیروئید پرکار

پرکاری تیروئید معمولا با علائم متابولیکی مشخص می شود از جمله:

• کاهش وزن ناگهانی
• تپش قلب و اضطراب
• تعریق زیاد و عدم تحمل گرما
• لرزش دست ها
• بی نظمی قاعدگی یا کاهش حجم آن

چه زمانی برای درمان ناباروری بر اثر تیروئید به پزشک مراجعه کنیم؟

زمانی که ناباروری بیش از یک سال ادامه پیدا کند و علت مشخصی برای آن یافت نشود، بررسی عملکرد تیروئید اهمیت ویژه ای پیدا می کند. در صورت بی نظمی شدید قاعدگی، قطع قاعدگی، سقط مکرر یا اختلال در تخمک گذاری، مراجعه به پزشک برای ارزیابی هورمون های تیروئیدی ضروری است. همچنین بروز علائم کم کاری یا پرکاری تیروئید مانند تغییرات غیرعادی وزن، خستگی مزمن، تپش قلب یا عدم تحمل گرما و سرما می تواند نشانه تأثیر تیروئید بر باروری باشد. در مردان نیز کاهش میل جنسی، افت کیفیت اسپرم یا اختلال عملکرد جنسی نیاز به بررسی تخصصی را مطرح می کند. تشخیص زودهنگام و درمان به موقع می تواند از تأثیر منفی تیروئید بر روند باروری جلوگیری کند.

آیا با کم کاری و پرکاری تیروئید می توان باردار شد؟

در اغلب موارد، جواب مثبت است. با تشخیص به موقع و تنظیم سطح هورمون های تیروئیدی، بسیاری از افراد می توانند بارداری موفقی را تجربه کنند. کنترل کم کاری یا پرکاری تیروئید پیش از بارداری و در طول آن، نقش مهمی در منظم شدن تخمک گذاری و افزایش شانس لانه گزینی دارد. همچنین پایش مداوم هورمون های تیروئیدی در دوران بارداری به کاهش عوارضی مانند سقط، زایمان زودرس و اختلال رشد جنین کمک می کند و احتمال ادامه بارداری سالم را افزایش می دهد.

چه مدت بعد از درمان تیروئید باروری خواهیم داشت؟

مدت زمان بازگشت توان باروری پس از درمان اختلالات تیروئید به عوامل مختلفی مانند شدت بیماری، مدت زمان ابتلا، نوع درمان و پاسخ بدن به تنظیم هورمون ها بستگی دارد. در بسیاری از افراد، پس از شروع درمان و رسیدن سطح هورمون های تیروئیدی به محدوده طبیعی، چرخه قاعدگی در زنان و کیفیت اسپرم در مردان به تدریج بهبود پیدا می کند. این روند معمولا طی چند ماه اول درمان آغاز می شود، اما رسیدن به شرایط پایدار ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد. پایش منظم آزمایش ها و تداوم درمان نقش مهمی در تسریع بازگشت باروری دارد. در صورت تثبیت وضعیت هورمونی، شانس بارداری به طور قابل توجهی افزایش پیدا می کند.

نسخه اصلی مطلب آیا پرکاری و کم کاری تیروئید باعث ناباروری میشود؟ را در سایت دکتر عنایت الله ایزدی بخوانید.

---