بررسی علل ریزش مو و روش های درمان آن

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

ریزش روزانه تعدادی از موها برای همه افراد به صورت طبیعی وجود دارد اما ریزش موی بیش از حد یک نگرانی بزرگ هم برای آقایان و هم برای خانم ها است. این نگرانی یا می تواند با دیدن چند تار موی ریخته شده یا موهایی که هنگام شانه کردن موها کنده شده شروع گردد. در بعضی موارد این ریزش موی بیش از حد ممکن است فرد را به سمت طاسی ببرد. طاسی به ریزش بیش از حد موی شما اشاره دارد که می تواند ارثی یا ناشی از مصرف بعضی از داروها باشد. ریزش مو همچنین می تواند علامتی از یک بیماری زمینه ای باشد. زنان، مردان و حتی کودکان ممکن است ریزش مو را تجربه کنند.
بعضی از افراد که کمتر به ظاهر خود اهمیت می دهند هیچ مشکلی با ریزش موی خود ندارند و اجازه می دهند که طاسیشان بدون هیچ درمانی کامل شود. گروهی هم که به مرحله طاسی رسیده اند و از وضعیت موجود رضایت ندارند سر خود را بوسیله کلاه گیس، کلاه و … می پوشانند. در نهایت گروهی که زیاد به ظاهر خود توجه دارند برای درمان ریزش موی خود روش های دارویی یا جراحی را انتخاب می کنند.
به گفته دکتر مریم ملکی ، روزانه ریزش ۵۰ تا ۱۰۰ مو برای ما طبیعی تلقی می شود و از آنجایی که ما حدود یک میلیون تار مو بر روی سر خود داریم این میزان از ریزش مو مهم نیست و نمی تواند علت قابل توجهی برای کم پشت شدن موهای سر باشد. همچنین کاهش تراکم موهای سر جزئی طبیعی از روند پیری است و با افزایش سن موها کم پشت می شوند. با این حال در صورتی که تجدید رویش موها از تعداد موهای ریخته شده کمتر باشد یا موهای جدید نازک تر از موهای قبلی باشند شما دچار طاسی شوید.

علل ریزش مو

دلایل زیادی برای ریزش مو در یک فرد وجود دارد ولی این دلایل در زنان و مردان متفاوت است. برای درک دلایل ریزش مو باید ابتدا چرخه رشد مو را مورد بررسی قرار دهیم.
موهای ما دارای چرخه های رشد و استراحت هستند ولی این چرخه ها در هر فرد متفاوت است. به طور کلی دوره رشد مو حدود ۲ تا ۳ سال طول می کشد و در این مدت مو هر ماه حدود یک سانتی متر رشد می کند. پس از این مدت رشد مو متوقف می شود و مو وارد مرحله استراحت می شود که این مرحله برای مدت ۲ تا ۳ ماه ادامه می یابد. در پایان مرحله استراحت، مو دچار ریزش می شود و در همان جا موی جدیدی شروع به رشد می کند، بنابراین دوره جدید رشد شروع می گردد. این چرخه ممکن است به دلایل مختلف مختل گردد. اگر شما دچار اختلالات هورمونی یا انواع خاصی از تحریکات پوست سر گردید فاز رشد برخی از فولیکول های مو کوتاه تر شده و در نتیجه موهای کوتاه تر و نازک تری پدید می آید.
انواع مختلفی از ریزش مو وجود دارد و علل هر کدام از آن ها هم ممکن است متفاوت باشد. ما برای درک بهتر علل ریزش مو، به دانستن انواع ریزش مو نیاز داریم:

1_ نوع آندروژنیک (ارثی) یا الگوی کچلی

این نوع از ریزش مو می تواند در هر دو جنس رخ دهد. در این فرم دوره رشد مو از ۲ تا ۳ سال کوتاه تر است و موها ضخیم و محکم نیستند. با هر چرخه از رشد مو، ریشه مو به سمت سطح پوست سر متمایل تر می شود و با شست وشو و شانه کردن راحت تر ریزش می کند. برخی از محققین نشان داده اند که توارث نقش کلیدی را در این نوع از ریزش مو دارد. عامل ژنتیک همچنین در مورد سن شروع ریزش مو موثر است. برای مثال در هر محدوده سنی که پدر، مادر یا والدین شما دچار شروع ریزش مو شده اند این احتمال خیلی زیاد است که شما هم در همین محدوده سنی شروع به ربزش موی سر کنید. وراثت همچنین در مورد سرعت پیشرفت، الگو و وسعت طاسی شما موثر است.

2_ آلوپسی اسکار

این نوع از ریزش مو دائمی ست و مشخصه آن التهاب فولیکول مو است. التهاب باعث صدمه به فولیکول مو ودر نهایت ریزش آن می شود. به دلیل التهاب موی جدید رشد نمی کند. این نوع از ریزش مو خودبه خود و به تنهایی رخ نمی دهد و معمولا در همراهی با بیماری های پوستی از قبیل لیکن پلان و لوپوس مشاهده می شود.

3_ آلوپسی آره آتا

تصور می شود که آلوپسی آره آتا یک اختلال خودایمنی است (وضعیتی که سیستم دفاعی بدن به بافت های خودی حمله می کند) اما علت دقیق آن ناشناخته است. افرادی که دچار این وضعیت هستند به طور کلی در وضعیت خوبی از سلامتی هستند اما تعداد کمی از آن ها ممکن است اختلالات دیگر خودایمنی نظیر بیماری تیروئید را داشته باشند. محققین بر این باورند که برخی افراد به صورت ژنتیکی مستعد ابتلا به این وضعیت هستند و در برخی دیگر، عفونت های ویروسی زمینه ساز این اختلال می شود. در این وضعیت بعد از درمان موهای شما مجددا رشد می کند اما ممکن است دوباره دچار ریزش و رویش دوباره شود. این وضعیت ممکن است چندین بار اتفاق بیافتد.

4_ تلوژن افلوویوم

در این مورد مو به طور ناگهانی و غیرمنتظره می ریزد. این زمانی ایجاد می شود که یک شوک عاطفی یا جسمی برای شما روی دهد و در نتیجه فولیکول های مو را به فاز استراحت می برد. اما عموما ”در عرض چند ماه فولیکول های مو مجددا” فعال می شوند و موهای جدید شروع به رشد می کنند. تلوژن افلوویوم ممکن است بدلایل زیر اتفاق بیافتد: شوک های عاطفی (مانند مرگ یک عزیز)، تب بالا ناشی از یک بیماری معین، کاهش وزن بیش از حد و ناگهانی، جراحی و اختلالات متابولیک. به طور معمول بعد از درمان بیماری ضمینه ای، موها شروع به رشد مجدد می کنند اما ممکن است مدت زمان زیادی طول بکشد و میزان رشد هم به مانند قبل نباشد.

5_ آلوپسی کششی

این نوع از ریزش مو ( آلوپسی کششی ) زمانی روی می دهد که شما موهای خود را برای فرم دادن به آن بیش از حد بکشید. ریشه های مو کم کم ضعیف می شوند و می ریزند.

• یکی دیگر از علت های بالقوه از دست دادن مو تغذیه نامناسب است. مقادیر ناکافی پروتئین، آهن یا ویتامین B12 در رژیم غذایی شما می تواند باعث شود که شما ریزش مو را تجربه کنید.
• شرایطی مانند دیابت و لوپوس دو بیماری شناخته شده ای هستند که می توانند باعث ریزش مو شوند.
• داروهای موثر در درمان نقرس و آرتروز می توانند باعث ریزش مو شوند. اختلالات روانی مانند افسردگی و مشکلات قلبی مانند فشار خون بالا ممکن است باعث ریزش مو در برخی افراد شود. همچنین زنانی که قرص های ضدبارداری مصرف می کنند ممکن است ریزش مو را تجربه کنند.
• شیمی درمانی یا پرتودرمانی برای درمان سرطان باعث ریزش مو می شود. این درمان باعث می شود موهای سالمی که در حال رشدند بریزند. پس از اتمام درمان موها به احتمال زیاد مجددا رشد می کنند.
• یکی دیگر از دلایل شایع برای ریزش مو تغییرات و عدم تعادل هورمونی است و این می تواند باعث ریزش موی موقت بویژه در زنان شود. در طول زندگی یک زن تغییرات هورمونی در دوران بارداری، زایمان، پس از قطع قرص های جلوگیری از بارداری، در شروع یائسگی و یا بدلیل یک غده تیروئید پرکار یا کم کار رخ می دهد. در طول بارداری طبیعی است که موها پرپشت تر است با این حال بعد از زایمان ریزش و کم پشت شدن موها طبیعی است.
• مواد شیمیایی برای رنگ کردن و حالت دادن موها می تواند باعث صدمه و ریزش موها شود.
• فرم دادن موها بوسیله وسایل فرکننده، برس و شانه کردن بیش از حد اگر باعث آسیب به مو شود می تواند باعث ریزش مو شود.
• عفونت های قارچی پوست سر (مانند کچلی موضعی) می تواند به مو و پوست شما حمله کند و منجر به ریزش مو شود. بعد از درمان عفونت، معمولا مو مجددا رشد می کند.
• یک نوع اختلال روانی یا بیماری روانی وجود دارد که می تواند باعث ریزش مو شود. بیمارانی که با این بیماری تشخیص داده شده اند اصرار به کندن موهای خود دارند به طوری که نمی توانند در مقابل آن مقاومت کنند، چه موهای سر چه ابروها و یا نواحی دیگر بدن. کندن مو از پوست سر اغلب ایجاد لکه های طاسی بر روی سر این افراد می کند.

علائم ریزش مو

اجازه دهید ریزش موی دائمی و موقت را مورد بحث قرار دهیم.

ریزش موی دائمی

در مردان نوع الگوی کچلی می تواند در اوایل زندگی شروع شود. این فرم یک سوم از مردان و زنان را درگیر می کند. در مردان خط رویش مو به عقب می رود و می تواند طاسی نسبی یا کامل ایجاد کند. همین نوع ریزش در زنان محدود به کم پشت شدن موها در نواحی کف سر، جلوی سر، شقیقه ها و فرق سر می باشد و بندرت ممکن است طاسی کامل ایجاد کند.

ریزش موی دائمی می تواند در مواردی که پوست سر ملتهب بوده و در نتیجه آسیب به فولیکول های مو وارد شده نیز دیده شود اما بندرت اتفاق می افتد. از آنجا که التهاب وجود دارد ریزش موی ناحیه ای همراه با خارش و یا درد است.

ریزش موی موقت

ریزش مو در آلوپسی آره آتا معمولا در محدوده های کوچک، گرد با حاشیه مشخص رخ می دهد اما ریزش مو تنها به چند ناحیه محدود می شود. آلوپسی آره آتا محدود به پوست سر و می تواند بر روی هر منطقه ای که در آن مو وجود دارد (ابرو، مژه و صورت) روی دهد. در موارد نادر، ریزش مو می تواند به کل بدن گسترش یابد.
در ریزش مو به علت استرس روحی یا احساسی ریزش موی موقتی به طور ناگهانی به علت شوک عاطفی یک بیماری مهم یا تنش های عمده در زندگی رخ می دهد. با هر بار شانه کردن مو ممکن است تعداد انگشت شماری مو بریزند. این نوع از ریزش مو معمولا موجب کم پشت شدن کلی موها بدون هیچ لکه طاسی می شود.
نوع دیگری از ریزش مو که در بالا بحث شد ریزش مو از نوع کششی است. تکه های طاس شده می تواند در هر نقطه ای که مو توسط وسایل آرایشی تحت کشش قرار گرفته رخ دهد. ریزش مو به طور معمول در جایی اتفاق می افتد که مو به طور محکم کشیده شده است اما به طور کلی این ریزش پس از یک دوره طولانی از زمان اتفاق می افتد و بصورت ناگهانی نیست.
در آناژن افلوویوم که ریزش مو بعد از درمان سرطان است، ریختن موها به سرعت پس از شروع درمان اتفاق می افتد. در برخی موارد طاسی کامل وجود دارد. هنگامی که درمان رو به اتمام است، چرخه رشد مو دوباره بازسازی می شود و مو مجددا رشد می کند.

تشخیص ریزش مو

تشخیص علت ریزش مو می تواند برای پزشک شما وقت گیر باشد. تشخیص مشخصا براساس ظاهر موهای شما نیست. پزشک شما سابقه کامل پزشکی و خانوادگی شما را می گیرد و موهای شما را معاینه خواهد کرد. سن شما، عادات، تغذیه، الگوی ریزش مو، سرعت ریزش مو، مشاهده موها از نمای نزدیک و همراهی با علائم دیگر بدنی همگی توسط پزشک شما مورد بررسی خواهد گرفت. همه این عوامل در رسیدن به تشخیص صحیح علت ریزش مو کمک کننده خواهد بود.
پس از بررسی سابقه شخصی و خانوادگی شما همراه با معاینه مو، پزشک شما ممکن است هنوز قادر به تشخیص بیماری شما نباشد. سپس پزشک شما مجبور به انجام تست های خاص برای رسیدن به تشخیص علت بیماری شما خواهد شد. تست هایی که پزشک انجام خواهد داد در زیر آورده می شود:

1_ تست کشیدن: برای انجام این آزمایش پزشک شما موهایتان را در دست گرفته و می کشد تا ببیند چه تعداد از موهای شما می ریزد. این به تعیین مرحله ریختن مو کمک می کند.
2_ تست خراشیدن: گاهی اوقات پوست سر خراشیده می شود و یا تعدادی از موها چیده می گردد تا مشخص شود آیا عفونت عامل ریزش مو است یا خیر.
3_ نمونه برداری تکه ای: این نمونه برداری شامل گرفتن تکه ای از بافت پوست سر و بررسی آن در زیر میکروسکوپ برای رسیدن به تشخیص است. در طی این آزمون پزشک ممکن است برای درآوردن تکه ی کوچکی از لایه های عمقی تر پوست شما از ابزار استفاده کند.
4_ آزمایشاتی برای سایر بیماری های مرتبط:پزشک شما ممکن است آزمایشاتی برای تشخیص بیماری های پزشکی که باعث از دست دادن مو می شود را درخواست کند مانند بیماری تیروئید، دیابت، لوپوس. همچنین شما ممکن است به پزشکتان بگویید در حال مصرف دارویی برای یک بیماری هستید که ریزش مو از عوارض جانبی آن دارو می باشد مانند داروهای ضدنقرس، التهاب مفاصل، افسردگی و مشکلات قلبی.

درمان ریزش مو

اگر طاسی ایجاد شده باشد اعم از دائم و یا موقت درمانی ندارد (بجز پی آر پی ) اما قطعا می تواند مخفی شود. در صورت کم پشت شدن مو های شما می توان به رشد موها و جلوگیری از ریزش بیشتر کمک کرد.

درمان های ریزش مو

اثر روش های درمانی مورد استفاده برای درمان ریزش مو بستگی به علت از دست دادن مو، میزان از دست دادن مو و پاسخ فرد به درمان دارد. به طور کلی اگر ریزش مو شدید باشد درمان کمتر موثر است. موثرترین درمان زمانی صورت می گیرد که یک تشخیص صحیح بر پایه ارزیابی بیماری زمینه ای فرد گذاشته شود. هنگامی که بیماری زمینه ای درمان شود این احتمال وجود دارد که موهای شما مجددا رشد کنند.

• برخی از داروهای ضدریزش که در دسترس هستند در مایع یا فوم قرار داده شده اند و برای رشد مو و جلوگیری از ریختن بیشتر موها روی پوست سر مالیده می شود.
• تعداد زیادی از کرم ها و پمادها نیز در بازار موجود است اما بهتر است آن ها را بعد از مشاوره با پزشک خود استفاده کنید.
• مارک های تجاری مختلف از شامپو ادعا می کنند در برابر ریزش مو موثر هستند اما باز هم بهتر است قبل از اینکه شما شروع به استفاده از آن ها کنید از مشاوره پزشک خود بهره ببرید.
• پزشک شما برای درمان ممکن است از تزریق کورتون به داخل پوست سرتان استفاده کند و شاید برای دیدن نتایج درمانی به تعداد زیادی تزریق در یک دوره طولانی نیاز باشد. برخی پزشکان همچنین قرص های کورتون را تجویز می کنند. در بیشتر موارد موی جدید احتمالا یک ماه پس از تزریق قابل مشاهده است. با این حال همیشه احتمال ایجاد تعدادی عارضه جانبی در طی درمان با کورتون وجود دارد.
• جراحی شامل کاشت مو هم انجام می شود. تکنیک های کاشت مو از قبیل پانچ گرافت، مینی گرافت، ماکروگرافت، استریپ گرافت و اسلیت گرافت زمانی بکار گرفته شدند که اقدامات محافظه کارانه با شکست مواجه شدند. برای انجام این روش پزشکتان شما را به یک جراح زیبایی معرفی خواهد کرد. جراح تکه های کوچکی از پوست که هر یک حاوی چند تار مو را از عقب یا دو طرف پوست سر شما برداشته و آن ها را به بخش های طاس پیوند می زند. این کار ممکن است به چندین جلسه پیوند نیاز داشته باشد.
• یکی دیگر از اعمال جراحی که برای ریزش مو انجام می شود، جراحی کاهش پوست سر نام دارد. در این عمل، بخش بی مو از پوست سر برداشته شده و جای آن پوست سر مودار را جایگزین آن می کنند. کاهش پوست سر همان طور که از نامش پیدا است به معنای کاهش مساحت پوست طاس روی سر شماست. این نوع عمل جراحی را می توان با پیوند مو ترکیب کرد تا بهترین نتیجه از لحاظ ایجاد یک خط رویش مو طبیعی به دست آید.

اعمال جراحی برای درمان طاسی عموما گران هستند و می تواند هم ناراحتی قابل توجهی را برای بیمار ایجاد کند و هم می تواند دردناک باشد. بسیاری از مردم این درمان را انتخاب نمی کنند. با استفاده از عمل جراحی، خطرات احتمالی عفونت یا جای زخم همیشه وجود دارد. پس از عمل برای ارزیابی کیفیت موهای جدید به چند ماه وقت نیاز است.

• کلاه گیس یا پوستیژ: در صورتی که درمان های ریزش مو شکست بخورند شما ممکن است بخواهید از کلاه گیس یا پوستیژ استفاده کنید. کلاه گیس برای پوشاندن سر در ریزش مو دائمی یا موقت استفاده می شود. کلاه گیس پوششی است از موی انسان، حیوانات و یا برخی از مواد مصنوعی ساخته شده است.

پیشگیری از ریزش مو

در اغلب موارد، ریزش مو به یک علت زمینه ای وابسته است. هنگامی که شما علت زمینه ای را درمان می کنید ریزش مو درمان می شود. از سویی دیگر ریزش مویی که بدلیل بهداشت ضعیف، کمبودهای تغدیه ای و یا استرس است قطعا قابل پیش گیری است. بهداشت خوب مو، شامپو کردن به طور منظم و یا رژیم های تغدیه ای مناسب و غنی از پروتئین، ویتامین ها و آهن احتمالا می تواند از انواع خاصی از ریزش مو جلوگیری کند. درواقع می توان استفاده از مدل مو که به مو لطمه نمی زند و درنهایت دقت در انتخاب لوازم و وسایل آرایشی که به مو لطمه نمی زنند.

لطفا از عکس های قبل و بعد بیماران در گالری عکس دیدن فرمایید.

آدرس: اصفهان-خ چهارباغ بالا جنب مجتمع پارک ساختمان گلستان طبقه فوقانی بانک سپه مرکز لیزر هور (دکتر مریم ملکی)