تفاوت رژیم لاغری کتوژنیک با رژیم های متداول دیگر

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

رهایی از چاقی و بیماریهای ناشی از اضافه وزن یکی از دغدغه های جدی مردم جامعه می باشد. رژیم کتو یا کتوژنیک یک رژیم غذایی با کربوهیدرات بسیار کم است که بدن را به یک دستگاه چربی سوز تبدیل می کند. رژیم کتوژنیک تشابهات زیادی با رژیم کم کربوهیدرات و رژیم اتکینز دارد (رژیم اتکینز یک رژیم لاغری سریع است). این رژیم لاغری با کاهش شدید کربوهیدرات و جایگزینی آن با چربی همراه است. نتیجه ی این امر ایجاد یک حالت متابولیکی در بدن به نام «کِتوز» است. با ایجاد حالت کتوزی، توانایی بدن برای چربی سوزی و تأمین انرژی، به طور فوق العاده ای افزایش می یابد. رژیم کتو باعث می شود چربی ها در کبد به «کِتون « تبدیل شوند. این رژیم غذایی موجب کاهش قند خون و سطح انسولین می شود. این امر به همراه افزایش کتون ها فواید بی شماری برای سلامتی دارد.

رژیم کتو اگرچه محدود کننده تر از سایر رژیم های متداول دیگر است؛ اما به کاهش وزن نیز کمک می کند. تحقیقات نشان می دهد که داشتن کتوز اشتها را کاهش می دهد، در نتیجه یکی از بزرگ ترین موانع کاهش وزن، گرسنگی مداوم را از بین می برد. رژیم های کتوژنیک همچنین توده عضلانی شما را حفظ می کنند، به این معنی که بیشتر وزن از دست رفته احتمالاً نتیجه از دست دادن چربی است. علاوه بر این، رژیم های کتوژنیک میزان متابولیک استراحت شما (RMR) یا تعداد کالری را که در حالت استراحت می سوزانید، حفظ می کنند، در حالی که سایر رژیم های کم کالری ممکن است باعث کاهش RMR شما شوند.

• فواید رژیم کتوژنیک
• انواع مختلف رژیم های کتوژنیک
• خوراکی های مفید در رژیم کتوژنیک
• افراد منع از رژیم کتوژنیک
• عوارض احتمالی رژیم کتوژنیک

فواید رژیم کتوژنیک

رژیم کتوژنیک می تواند ابزار مؤثری برای درمان بیماری های عصبی مانند صرع باشد. مطالعات زیادی فواید رژیم کتوژنیک را برای گستره ی وسیعی از بیماری ها به اثبات رسانده اند. این بیماری ها عبارتند از:

• بیماری های قلبی: رژیم کتوژنیک خطر عوامل مؤثر بر بیماری های قلبی را کاهش می دهد. به عنوان مثال در کنترل فشار خون بالا، کاهش قند خون و چربی بدن مؤثر است و سطح کلسترول خوب خون را افزایش می دهد.
• سرطان: رژیم کتوژنیک تاکنون برای درمان برخی از انواع سرطان و تأخیر در رشد تومورها مورد استفاده قرار گرفته است.
• بیماری آلزایمر: این رژیم غذایی می تواند نشانه های بیماری آلزایمر را کاهش بدهد و روند پیشرفت این بیماری را به تأخیر بیندازد.
• صرع: تحقیقات نشان می دهند رژیم کتوژنیک می تواند بروز تشنج در کودکان مبتلا به صرع را به طور چشمگیری کاهش بدهد.
• بیماری پارکینسون : یک مطالعه از تأثیر رژیم کتوژنیک در بهبود نشانه های بیماری پارکینسون حکایت دارد.
• سندروم تخمدان پلی کیستیک: رژیم کتوژنیک در کاهش سطح انسولین مؤثر است. این امر می تواند نقش مهمی در جلوگیری از ابتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک (یکی از انواع کیست تخمدان) داشته باشد.
• آسیب های مغزی: یک مطالعه ی صورت گرفته بر روی جانوران حاکی از آن بود که رژیم کتوژنیک می تواند به کاهش آسیب های مغزی و بهبود مغز پس از آسیب ها کمک کند.
• آکنه: کاهش سطح انسولین، مصرف کمتر شیرینی ها و غذاهای فرآوری شده، راه مناسبی برای درمان آکنه است.

البته برای اثبات قطعی برخی از موارد بالا به مطالعات بیشتری نیاز است.

انواع مختلف رژیم های کتوژنیک

چندین نسخه از رژیم غذایی کتوژنیک وجود دارد، از جمله:

رژیم استاندارد کتوژنیک (SKD):

این یک رژیم حاوی کربوهیدرات بسیار کم، پروتئین متوسط و چربی بالا است. به طور معمول حاوی 75٪ چربی، %20 و پروتئین و %5 کربوهیدرات است.

رژیم کتوژنیک سیکلی (CKD):

این رژیم شامل دوره هایی از کربوهیدرات بالاتر، مانند میزان کربوهیدرات 5 روز کتوژنیک را در 2 روز دریافت کرد.

رژیم غذایی هدفمند کتوژنیک (TKD):

این رژیم غذایی شما را قادر به اضافه کردن کربوهیدرات در اطراف تمرینات می کند.

رژیم کتوژنیک با پروتئین بالا:

این یک رژیم مشابه استاندارد کتوژنیک است؛ اما پروتئین بیشتری دارد. این نسبت غالباً 60% چربی، پروتئین %35 و 5% و کربوهیدرات است با این حال، تنها رژیم های استاندارد و رژیم کتوژنیک با پروتئین بالا مورد مطالعه قرار گرفته اند.

خوراکی های مفید در رژیم کتوژنیک

• گوشت: گوشت قرمز، استیک، گوشت ران، سوسیس، بیکن، جوجه و بوقلمون
• ماهی چرب: سالمون، قزل آلا، تن و ماکرول
• تخم مرغ: تخم مرغ محلی یا تخم مرغ حاوی امگا 3
• کره و خامه: تا حد امکان از کره و خامه طبیعی استفاده کنید.
• پنیر: پنیرهای فرآوری نشده شامل پنیر چدار، پنیر بز، خامه، پنیر موزارلا یا پنیر بلو
• مغزها: بادام، گردو، تخم کتان، تخم کدو، چیا
• روغن های سالم: روغن زیتون، روغن نارگیل و روغن آووکادو
• آووکادو: آووکادوی کامل یا پوره آووکادو
• سبزیجات کم کربوهیدرات: سبزیجات سبز، گوجه فرنگی، پیاز و فلفل
• ادویه : نمک، فلفل و چاشنی های سالم و گیاهی

افراد منع از رژیم کتوژنیک

رژیم غذایی کتوژنیک برای کسانی که دارای اضافه وزن هستند، مبتلایان به دیابت یا کسانی که به دنبال بهبود سوخت و ساز بدن خود هستند، فوق العاده است؛ اما برای ورزشکاران حرفه ای، کسانی که قصد عضله سازی در بدن خود دارند و یا به دنبال افزایش وزن هستند، رژیم مناسبی نیست. کتوژنیک هم مانند تمام رژیم های غذایی دیگر، تنها زمانی مؤثر خواهد بود که به مدت طولانی به آن پایبند باشید.

عوارض احتمالی رژیم کتوژنیک

عوارض رژیم کتوژنیک ممکن است ابتدا با پیروی از این رژیم، وزن کاهش یابد؛ ولی خطراتی هم دارد که سلامت فرد را تهدید می کند. چون سوخت اصلی مغز و سیستم عصبی گلوکز است، با محدود شدن کربوهیدرات، کارایی سیستم عصبی به طور قابل توجهی کاهش می یابد و بی حوصلگی، بی تمرکزی و پرخاشگری، فرد و اطرافیان را کلافه می کند. ماندن در رژیم کتو برای مدت طولانی، ممکن است تأثیرات منفی داشته باشد. خطراتی مانند:

• سطح کم پروتئین خون
• چربی اضافی در کبد
• سنگ کلیه
• کمبود ریز مغذی ها
• کتو برای دیابتی ها خطرناک است کربوهیدرات ها به کنترل میزان قند خون کمک می کنند. به همین دلیل، برای افراد مبتلا به دیابت، اهمیت ویژه ای دارد. مطالعه ای منتشر شده در ماه مه سال ۲۰۱۸، در ژورنال پزشکی دیابت نشان می دهد که رژیم غذایی کتو ممکن است، به کنترل سطح hba1c (میانگین دو تا سه ماه قند خون) کمک کند. همچنین ممکن است قسمت های هیپوگلیسمی را ایجاد کند که خطر افت قند خون را به وجود می آورد. برخی تحقیق ها اولیه حاکی از آن است که رژیم کتو ممکن است برای برخی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، بی خطر و مؤثر باشد؛ اما همچنان خطر ابتلا به قند خون پایین، به خصوص برای افرادی وجود دارد که انسولین می زنند.
• رژیم کتوژنیک می تواند منجر به کم آبی و از بین رفتن الکترولیت ها شود. كاهش كربوهیدرات ها، به طور ناگهانی، بدن شما را برای انواع مختلفی از عارضه آماده می کند. سوخت مورد علاقه مغز گلوکز است که به راحتی از کربوهیدرات ها ایجاد می شود. در رژیم های کم کربوهیدرات، مغز مجبور است با استفاده از کتون های چربی های هضم شده، انرژی خود را تأمین کند. برای کمک به این مسئله، کلیه های شما با کاهش سطح انسولین، الکترولیت بیشتری را آزاد می کنند. در نتیجه، آنچه به آنفلوانزا کتو معروف است، رخ می دهد. آنفلونزا کتو می تواند باعث یبوست، حالت تهوع، سردرد، خستگی، تحریک پذیری، گرفتگی و علائم دیگر شود. البته، بسیاری از این علائم کوتاه مدت می باشند و فقط چند یا یک هفته می ماند. جهت کمک به بدن، برای مقابله با این علائم، حتماً آب زیادی بنوشید. در صورت طولانی بودن علائم، خصوصاً حالت تهوع، با پزشک خود تماس بگیرید.
• ایجاد گرفتگی عضله ها
• ایجاد راش های پوستی