هرآنچه باید در مورد رژیم کتوژنیک بدانید

شبکه اطلاع رسانی پزشک آن لاین [ پرتال اطلاع رساني ]آدرس وب سایت : www.pezeshkonline.ir

علیرغم پیشرفت های مستمری که در دنیای پزشکی بوجود می آید، چاقی کماکان یک خطر عمده برای سلامتی با مرگ و میر 8/2 میلیون در سال باقی مانده است. اکثر بیماریهای مزمن نظیر دیابت ، افزایش فشار خون و بیماری های قلبی ، بطور وسیعی به چاقی مرتبط هستند که این اخیرنیز، محصول شیوه زندگی نا سالم وعادتهای غلط تغذیه ایی می باشد. رژیم های غذایی که برای کاهش وزن طراحی مناسبی داشته باشند، اپیدمی چاقی را تا حدود زیادی می توانند مدیریت نمایند.

رژیم کتوژنیک چیست؟

• امروزه یک برنامه غذایی که برای کاهش سریع وزن بسیارمعروف گشته است، برنامه ایی است با کربوهیدرات بسیار کم و چربی بالا وبا عنوان رژیم کتوژنیک شناخته می شود.

رژیم کتوژنیک شامل چیست؟

• یک برنامه کتوژنیک شامل چربی زیاد، پروتئین متوسط و کربوهیدرات ناچیز می باشد.
• درشت مغذ ی های این برنامه غذایی بطور تقریبی به صورت 55 تا 60 درصد چربی، 30 تا 35 درصد پروتئین و 5 تا 10 درصد کربوهیدرات تقسیم می شوند.
• در یک برنامه 2000 کالری در روز، میزان کربوهیدرات چیزی حدود 20 تا 50 گرم خواهد بود.

تاریخچه و منشاء رژیم کتوژنیک

• در سال 1921 اولین بار راسل وایلدر این برنامه غذایی را برای درمان صرع ( تشنج) بکار برد، و این نام هم توسط خود او به این برنامه داده شد. برای تقریبا یک دهه، این رژیم در دنیای پزشکی جایگاه یک برنامه غذایی درمانی را برای کودکان مبتلا به تشنج از آن خود کرده بود تا این که معروفیت آن توسط معرفی داروهای ضد تشنج متوقف گردید.
• ظهور مجدد این رژیم، به عنوان یک فرمول کاهش سریع وزن تا حدی جدید است و حداقل در کوتاه مدت موثر نشان داده شده است.

عوارض رژیم کتوژنیک

• تاثیرات کوتاه مدت ( 2 تا 7 سال) رژیم کتوژنیک بخوبی مشخص و گزارش شده اند. هرچند پیامدهای سلامتی دراز مدت آن بخاطر محدودیت تحقیقات هنوز بخوبی درک نشده اند.
• شایعترین تاثیرات کوتاه مدت وخفیف این رژیم شامل مجموعه ای از علائم تهوع، استفراغ، سردرد، خستگی، گیجی، بی خوابی، مشکل در تحمل ورزش و یبوست می باشند که به عنوان آنفولانزای کتونی شناخته می شوند.
• این علائم پس ازچند روز تا چند هفته، از بین می روند. اطمینان از دریافت کافی مایعات و الکترولیت ها ( سدیم ، پتاسیم و ...) برای رویارویی با این علائم کمک می کنند. عوارض طولانی مدت تر شامل کبد چرب، کمبود پروتئین درخون، سنگ کلیه و کمبود ویتامین ها و مواد معدنی می باشند.

احتیاط ها و ممنوعیت های رژیم کتوژنیک

• افرادی که دیابت دارند و انسولین یا داروهای کاهنده قند خوراکی استفاده می کنند، اگر قبل از شروع رژیم، میزان دارو به طور متناسب تعدیل نگردد، دچار افت قندهای شدید خواهد شد.
• این رژیم در افراد دارای التهاب پانکراس ( پانکراتیت)، نارسائی کبدی، اختلال در سوخت و ساز چربی، کمبود اولیه کارنیتین، پورفیری و کمبود پیروات کیناز ممنوع است.
• در افراد با رژیم کتوژنیک ممکن است به ندرت تست تنفسی الکل، بصورت کاذب مثبت شود.

اهمیت بالینی رژیم کتوژنیک

• عقیده عموم مبنی بر این که رژیم های با چربی بالا منجر به چاقی و بیماریهای متعدد دیگر نظیر بیماری عروق کرونر قلب، دیابت، و سرطان می شوند، در مطالعات اخیر مشاهده نشده است.
• مطالعات حیوانی که در آن رژیم پر چربی استفاده شده بود، ارتباطی بین چربی برنامه غذایی و چاقی نشان نداد و بر عکس کربوهیدرات بسیار پایین و چربی بالا نظیر کتوژنیک، کاهش وزن را تسهیل می کرد.