نمونه برداری از غده لنفاوی گردن یکی از روش های تشخیصی برای بررسی تغییرات غیرطبیعی در غدد لنفاوی و شناسایی علت بزرگ شدن یا ایجاد توده در این ناحیه است. پزشک با توجه به محل غده، اندازه آن، یافته های تصویربرداری و شرایط بیمار، روش مناسب نمونه برداری را انتخاب می کند. بررسی نمونه به دست آمده می تواند به تشخیص عفونت، التهاب یا برخی بیماری های مهم تر مانند بدخیمی های لنفاوی کمک کند و در انتخاب مسیر درمان نقش داشته باشد.

علت نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن چیست؟

نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن زمانی انجام می شود که پزشک بخواهد علت بزرگ شدن، تغییر شکل یا غیرطبیعی بودن یک غده لنفاوی را مشخص کند. در بررسی توده ها و ضایعات ناحیه گردن، گاهی لازم است منشأ ضایعه از غدد لنفاوی یا ساختارهای مجاور مانند تیروئید مشخص شود و در صورت وجود ندول یا توده مشکوک، نمونه برداری از تیروئید نیز ممکن است در روند تشخیص مطرح شود. این بررسی ها می توانند به تشخیص یا رد عفونت، التهاب، بیماری های سیستم لنفاوی و برخی سرطان ها کمک کنند. مشاهده یک غده لنفاوی غیرطبیعی به تنهایی به معنی ابتلا به سرطان نیست و تصمیم برای بیوپسی معمولاً بر اساس معاینه، سونوگرافی یا سایر تصویربرداری ها و شرایط بالینی فرد گرفته می شود.

مزایای بیوپسی گردن

مهم ترین مزیت بیوپسی غدد لنفاوی گردن، به دست آوردن اطلاعات مستقیم از سلول ها یا بافت غده است. این اطلاعات به پاتولوژیست کمک می کند ماهیت ضایعه را بررسی کند و در صورت وجود بیماری، نوع و ویژگی های آن را مشخص کند. نتیجه بیوپسی می تواند در انتخاب درمان مناسب و تعیین اقدامات تشخیصی یا درمانی بعدی نقش داشته باشد.

انواع روش های بیوپسی غدد لنفاوی گردن

انتخاب روش نمونه برداری به اندازه و محل غده، ویژگی های آن در تصویربرداری، مقدار بافت مورد نیاز و تشخیص احتمالی بستگی دارد. چهار روش رایج شامل نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن با سوزن ظریف، سوزن ضخیم و روش های جراحی است و هر کدام کاربرد متفاوتی دارند.

بیوپسی با سوزن ظریف

در بیوپسی با سوزن ظریف یا FNA، پزشک با استفاده از یک سوزن باریک، تعدادی سلول یا مقدار کمی از محتویات ضایعه را خارج می کند. این روش معمولاً کم تهاجمی است و در صورت قرار داشتن غده در محلی که با تصویربرداری قابل مشاهده باشد، می تواند به صورت بیوپسی تحت گاید سونوگرافی انجام شود تا سوزن با دقت بیشتری به سمت ناحیه مورد نظر هدایت شود. نمونه تهیه شده برای بررسی سلولی به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال می شود.

بیوپسی با سوزن ضخیم

در بیوپسی با سوزن ضخیم یا Core Needle Biopsy، سوزن قطر بیشتری نسبت به FNA دارد و به جای تعداد محدودی سلول، استوانه کوچکی از بافت را خارج می کند. به دست آمدن قطعه بافتی می تواند اطلاعات ساختاری بیشتری در اختیار پاتولوژیست قرار دهد و در شرایطی که نمونه سلولی برای تشخیص کافی نباشد، روش مناسبی باشد. این نوع نمونه برداری نیز در صورت نیاز می تواند با هدایت تصویربرداری انجام شود.

بیوپسی جراحی

در بیوپسی جراحی، پزشک با ایجاد برش پوستی به غده لنفاوی دسترسی پیدا می کند و بخشی از آن یا در صورت امکان کل غده را خارج می کند. این روش نسبت به نمونه برداری با سوزن تهاجمی تر است و بسته به محل و شرایط بیمار ممکن است با بی حسی یا بیهوشی انجام شود. مزیت مهم آن، فراهم شدن مقدار بیشتری از بافت برای بررسی دقیق پاتولوژیک است.

بیوپسی باز

بیوپسی باز یک روش جراحی است که در آن از طریق برش مستقیم، بخشی از بافت یا کل توده یا غده لنفاوی برداشته می شود. این روش بیشتر زمانی مطرح می شود که برای تشخیص به نمونه بافتی بیشتری نیاز باشد یا روش های سوزنی نتوانند اطلاعات کافی ارائه دهند. نوع برش، میزان بافت برداشته شده و نوع بی حسی یا بیهوشی بر اساس محل غده و نظر پزشک تعیین می شود.

نمونه برداری از غدد لنفاوی فقط به ناحیه گردن محدود نمی شود و در صورت نیاز، نمونه برداری از غدد لنفاوی زیر بغل نیز قابل انجام است.

چه زمانی پزشک درخواست نمونه برداری گردن می دهد؟

پزشک ممکن است زمانی نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن را درخواست کند که غده ای به شکل غیرطبیعی بزرگ شده باشد، برای مدتی باقی بماند یا در معاینه و تصویربرداری ویژگی های مشکوکی داشته باشد. همچنین اگر علت بزرگ شدن غده با بررسی های اولیه مشخص نشود یا احتمال عفونت، بیماری های التهابی، لنفوم یا انتشار سرطان به غدد لنفاوی مطرح باشد، بررسی نمونه بافتی یا سلولی می تواند به تشخیص دقیق تر کمک کند.

عوارض نمونه برداری غدد لنفاوی گردن

بیشتر نمونه برداری ها با عوارض جدی همراه نیستند، اما بسته به روش انجام، محل غده و شرایط فرد ممکن است عوارض بعد از بیوپسی به صورت موضعی یا عوارض مرتبط با جراحی ایجاد شود.

• درد و حساسیت محل نمونه برداری: احساس درد، فشار یا حساسیت خفیف در محل ورود سوزن یا برش جراحی شایع است و معمولاً با گذشت زمان کاهش پیدا می کند.
• کبودی و تورم: ممکن است اطراف محل نمونه برداری کمی کبود یا متورم شود که معمولاً موقتی است.
• خونریزی یا تشکیل هماتوم: مقدار کمی خونریزی ممکن است رخ دهد، اما خونریزی مداوم یا تورم سریع و قابل توجه نیازمند ارزیابی پزشکی است.
• عفونت: احتمال عفونت در محل ورود سوزن یا برش جراحی وجود دارد و بروز تب، قرمزی، ترشح یا تشدید درد باید به پزشک اطلاع داده شود.
• آسیب به ساختارهای اطراف: در روش های جراحی، بسته به محل غده، احتمال آسیب به بافت ها یا ساختارهای مجاور وجود دارد؛ به همین دلیل انتخاب مسیر جراحی اهمیت دارد.
• باقی ماندن اسکار: در روش های جراحی ممکن است جای زخم کوچکی باقی بماند، در حالی که نمونه برداری با سوزن معمولاً اسکار قابل توجهی ایجاد نمی کند.
• واکنش به داروی بی حسی یا بیهوشی: در روش هایی که از داروهای بی حسی، آرام بخش یا بیهوشی استفاده می شود، عوارض مربوط به این داروها نیز باید در نظر گرفته شود.

آمادگی قبل از بیوپسی غدد لنفاوی گردن

آمادگی مورد نیاز به نوع بیوپسی و داروهای مورد استفاده بستگی دارد و بیمار باید دستورالعمل مرکز درمانی را در اولویت قرار دهد. به طور کلی، اطلاع دادن درباره داروها و بیماری های زمینه ای پیش از انجام نمونه برداری اهمیت زیادی دارد.

• اعلام داروهای مصرفی: فهرست کامل داروها، به ویژه داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین، وارفارین، کلوپیدوگرل و داروهای ضدانعقاد را به پزشک اطلاع دهید. قطع یا تغییر مقدار این داروها باید فقط با نظر پزشک انجام شود.
• اطلاع درباره بیماری های زمینه ای: وجود اختلالات انعقادی، بیماری های مزمن، حساسیت دارویی یا سابقه واکنش به داروهای بی حسی و بیهوشی باید پیش از انجام بیوپسی مطرح شود.
• رعایت دستور غذایی: در نمونه برداری با سوزن و بی حسی موضعی معمولاً آمادگی غذایی خاصی لازم نیست، اما اگر قرار باشد آرام بخش یا بیهوشی استفاده شود، ممکن است پزشک محدودیت خوردن و آشامیدن تعیین کند.
• همراه داشتن مدارک پزشکی: نتایج سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی، آزمایش های قبلی و فهرست داروهای مصرفی را در صورت درخواست پزشک همراه داشته باشید.
• رعایت دستور مرکز: زمان مراجعه و نحوه آماده شدن برای بیوپسی جراحی ممکن است با نمونه برداری سوزنی متفاوت باشد؛ بنابراین دستور اختصاصی پزشک و مرکز انجام دهنده ملاک اصلی است.

مراقبت های بعد از نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن

مراقبت بعد از نمونه برداری به روش انجام آن بستگی دارد. در نمونه برداری با سوزن، معمولاً فرد پس از مدت کوتاهی می تواند به فعالیت های معمول برگردد، اما در بیوپسی جراحی ممکن است به مراقبت بیشتری نیاز باشد.

• فشار ملایم روی محل: پس از نمونه برداری سوزنی، ممکن است پزشک برای چند دقیقه فشار روی محل را توصیه کند تا احتمال خونریزی کاهش یابد.
• مراقبت از پانسمان: پانسمان را مطابق دستور پزشک نگه دارید و محل نمونه برداری را تمیز و خشک کنید.
• کاهش فعالیت شدید: اگر بیوپسی جراحی انجام شده است، تا زمانی که پزشک اجازه نداده از فعالیت سنگین و حرکاتی که به محل جراحی فشار وارد می کنند خودداری کنید.
• کنترل درد و تورم: درد یا حساسیت خفیف ممکن است ایجاد شود. برای انتخاب مسکن مناسب، به ویژه در صورت مصرف داروهای رقیق کننده خون، از پزشک یا مرکز درمانی سؤال کنید.
• توجه به علائم هشدار: خونریزی متوقف نشونده، تب، افزایش تورم، قرمزی، ترشح از محل زخم یا درد شدید و رو به افزایش باید سریعاً به پزشک اطلاع داده شود.
• پیگیری نتیجه پاتولوژی: نمونه باید برای بررسی تخصصی به آزمایشگاه ارسال شود و نتیجه آن در زمان تعیین شده توسط مرکز پیگیری شود.

زمان آماده شدن نتیجه بیوپسی گردن

اینکه جواب نمونه برداری چند روز طول میکشد به نوع نمونه، روش بیوپسی و آزمایش های مورد نیاز در پاتولوژی بستگی دارد. به طور معمول، بررسی اولیه نمونه های FNA ممکن است طی ۱ تا ۳ روز کاری آماده شود، در حالی که بررسی نمونه بافتی حاصل از Core Needle Biopsy یا بیوپسی جراحی معمولاً حدود ۳ تا ۷ روز کاری زمان می برد. اگر پاتولوژیست برای تشخیص دقیق تر به آزمایش هایی مانند ایمونوهیستوشیمی، بررسی های مولکولی یا ارزیابی تخصصی تر نیاز داشته باشد، آماده شدن گزارش نهایی ممکن است یک تا چند هفته بیشتر طول بکشد.بنابراین، اگر نمونه برداری از غدد لنفاوی گردن با هدف بررسی احتمال لنفوم یا برخی انواع سرطان انجام شده باشد، ممکن است جواب نهایی دیرتر از یک نمونه ساده سلولی آماده شود. زمان اعلام شده توسط آزمایشگاه یا مرکز انجام دهنده بیوپسی، ملاک دقیق تری برای هر بیمار است.

نمونه برداری غدد لنفاوی گردن در اصفهان

برای انجام نمونه برداری غدد لنفاوی گردن در اصفهان، انتخاب مرکز مجهز به تصویربرداری مناسب و دارای پزشک باتجربه اهمیت دارد؛ به ویژه اگر قرار باشد نمونه برداری با هدایت سونوگرافی انجام شود. در روش های هدایت شده با تصویربرداری، پزشک می تواند محل ضایعه را دقیق تر مشخص کرده و سوزن را به سمت ناحیه مورد نظر هدایت کند. بهتر است پیش از مراجعه، درباره روش پیشنهادی، نوع بیوپسی، نحوه آماده سازی و زمان آماده شدن جواب پاتولوژی از مرکز مورد نظر سؤال شود.

نسخه اصلی مطلب علت بیوپسی غدد لنفاوی گردن چیست و چگونه انجام می شود؟ را در سایت دکتر محمد اعظمی بخوانید.

---