وجود کیست سیستی سرکوس در گوشت گوسفند و گاو

دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]آدرس وب سایت : www.radiologymarkazi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا تلفن مطب : 32202762 - 031

هنگام خرید گوشت گوسفند یا گاو ممکن است غده های سفیدی روی آن مشاهده کنید که به آن سیستی سرکوس گفته می شود. محل زندگی انگل سیستی سرکوس در دستگاه گوارش گوشتخواران از جمله انسان و سگ می باشد. این انگل، بند های بارور خود را که دربردارنده ی تخم انگل می باشند در دستگاه گوارش گوشتخواران آزاد می کنند و سپس این بندهای بارور از بدن گوشتخواران مانند انسان خارج می شود و باعث آلودگی در گیاهان و علوفه می شود. هنگامی که گاو و گوسفند این گیاهان را می خورند تخم انگل در لوله گوارش آنها پاره شده و جنین ۶ قلابی از آن آزاد می شود. جنین ۶ قلابی آزاد شده به محض ورود به روده، جداره روده را سوراخ می کند و وارد گردش خون می شود و از راه عروق خونی به بافت های عضلانی گوسفند وارد شده و بعد از گذشت ۶۰ تا ۷۰ روز به کیست تبدیل می شود که به این کیست سیستی سرکوس می گویند. این کیست به رنگ صورتی بوده و ابعاد آن چیزی بین ۵ تا ۹ میلی متر می باشد. هنگامی که انسان گوشت نیمه پخته گاو و گوسفند را مصرف می کند پس از گذشت دو تا سه ماه این کیست در بدن انسان به کرم تبدیل شده و شروع به تخمک گذاری می کند. این کرم می تواند تا چند سال در بدن انسان زندگی کند. کرم های خارج شده از بدن انسان بسیار مقاوم می باشند و می توانند در محیط خشک تا سه هفته و در محیط های مرطوب تا پنج ماه هم زنده بمانند. درمان سیستی سرکوس به محل عفونت در بدن بستگی دارد. سیستی سرکوس خارج از سیستم عصبی معمولاً خوش خیم بوده و نیازی به درمان ندارد؛ اما داروهایی که برای درمان سیستی سرکوس برای کسانی که نیاز به درمان دارد وجود دارد. درمان سیستی سرکوس واقع در سیستم عصبی شامل درمان ضد انگلی، کورتیکواستروئیدها، داروهای ضد صرع یا جراحی است. درمان در افراد مختلف متفاوت بوده و با تشخیص پزشک تجویز می شود.

علائم و نشانه های کیست سیستی سرکوس

• علائم معمولاً سال ها پس از عفونت با تخم های کرم T.solium ظاهر می شوند. در صورت عدم دریافت درمان دارویی علائم ممکن است سالها ادامه داشته باشد. علائم سیستی سرکوس به جایی که عفونت در بدن است، اندازه کیست و پاسخ ایمنی فرد به عفونت بستگی دارد. بنابراین علائم در هر مورد متفاوت است. به طور کلی علائم بر اساس محل عفونت در ادامه شرح داده شده است.
• علائم سیستی سرکوس داخل بطنی عبارتند از سردرد، تهوع، استفراغ، سرگیجه، تغییر وضعیت ذهنی، تغییر بینایی و به ندرت مجموعه ای از یافته های مربوط به چشم ها که عمدتاً ناتوانی در حرکت چشم ها به سمت بالا و پایین است.(سندروم پارینود)
• در برخی موارد سیستی سرکوس ساب عنکبوتیه می تواند باعث تورم بافتی شود که مغز را احاطه کرده است که این مسئله منجر به سفتی گردن، عدم تحمل نور شدید و سردرد می شود. این سه علامت با هم علائم مننژ نامیده می شوند. علائم دیگر آن شامل سکته مغزی و هیدروسفالی می باشد.
• سیستی سرکوس نخاعی نادر بوده و در حدود یک درصد از بیماران مبتلا به سیستی سرکوس به آن مبتلا می شوند. علائم عبارتند از بی حسی و احساس ضعف در ناحیه خاصی از بدن و سوزن سوزن شدن است.
• سیستی سرکوس چشمی زمانی ایجاد می شود که کیست در چشم ایجاد شود. تقریباً در ۱ تا ۳ درصد موارد این نوع سیستی سر کوس رخ می دهد.
• بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری بدون علائم هستند؛ اما ممکن است علائمی شامل اختلالات بینایی یا کاهش بینایی، التهاب در چشم، التهاب شبکیه، محدودیت حرکت چشم، بیرون زدگی کره چشم، درد مکرر چشم، دوبینی و علائم عصبی که اطلاعات بصری را از چشم به مغز منتقل می کند، شوند.
• در صورتی که کیست ها در خارج از سیستم عصبی در مکان هایی مانند بافت زیر جلدی، بافت ماهیچه ای یا بافت قلب قرار گیرند به آن سیستی سرکوس خارج عصبی گویند.

مناطق ایجاد کیست سیستی سرکوس

ﺍﯾﻦ ﮐﯿﺴﺘﻬﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ:

• ﻗﻠﺐ ﻭ ﻋﻀﻼﺕ ﺟﻮﺷﯽ
• ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺩﺍﺧﻠﯽ ﺷﮑﻤﯽ
• ﺭﻭﯼ ﻋﻀﻼﺕ ﺩﯾﺎﻓﺮﺍﮔﻢ ﻭ ﻗﻔﺴﻪ ﺳﯿﻨﻪ
• ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻣﺮﯼ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪ ﻭ ﺑﺰ دیده می شود.

مدت زمان ماندگاری سیستی سرکوس

این کرم انگلی نواری پهن متأسفانه در یک چرخه از انسان به دام انتقال داده می شود و مجدداً از طریق خوردن گوشت آلوده گاو و گوسفند وارد بدن انسان ها می شود. این تخم کرم تنیا ساژیناتا مقاومت بالایی دارد. تا سه هفته در محیط خشک و تا پنج ماه در محیط مرطوب زنده می ماند.

نحوه تشخیص سیستی سرکوس

• در افراد مبتلا به تشنج، پزشکان معمولاً به سیستی سرکوس مشکوک می شوند. تشخیص این بیماری بر اساس ترکیبی از علائم و نشانه های مشخص شده به دست آمده از طریق شرح حال دقیق گرفتن از بیمار، یافته های تصویربرداری عصبی است. مطالعات تصویربرداری عصبی باید شامل سی تی اسکن و ام آر آی باشد.
• آزمایش خون ویژه، سیستم ایمنی را بررسی می کند (آزمایش سرولوژیک با بلات انتقال ایمنی مرتبط با آنزیم) به عنوان یک آزمایش تأییدی در افرادی که مشکوک به نوروسیستی سرکوس هستند، توصیه می شود.
• به ندرت در صورتی که تصویربرداری عصبی و سرولوژی قادر به تشخیص نباشند بیوپسی از بافت مغزی مشکوک عفونی گرفته می شود.

درمان

کیست سیستی سرکوس در گوشت گوسفند، پیش از آنکه بیش از اندازه در بدن گوسفند رشد کند میتوان با استفاده از داروهای ضد انگلی گوسفند را درمان کرد. امروزه با پیشرفت علم پزشکی داروهای ضد انگلی به منظور درمان و پیشگیری از رشد انگل در بدن گوسفندان ساخته شده است که اگر به موقع از آنها استفاده شود به راحتی میتوان انگل را پیش از رشد و تکثیر از بین برد. اگر از ورود انگل به بدن گوسفند شش ماه بگذرد دیگر کاری از داروهای ضد انگلی ساخته نیست؛ زیرا انگل در این مدت زمان تمام بدن دام را درگیر می کند.