ماستکتومی یکی از روش های جراحی مورد استفاده در درمان سرطان پستان است که بر اساس نوع و مرحله بیماری، در شکل های مختلف انجام می شود. در میان انواع آن، ماستکتومی رادیکال و ماستکتومی رادیکال اصلاح شده از نظر میزان برداشت بافت و ساختارهای اطراف پستان تفاوت دارند. شناخت تفاوت این دو روش می تواند به بیمار کمک کند تا درک بهتری از روند جراحی، شرایط انجام آن و دوره بهبودی داشته باشد. انتخاب روش مناسب نیز پس از بررسی دقیق وضعیت بیماری و نظر تیم درمان انجام می شود.

ماستکتومی رادیکال چیست؟

ماستکتومی رادیکال یک جراحی گسترده برای درمان برخی موارد سرطان پستان است که در آن کل بافت پستان، غدد لنفاوی زیر بغل و عضلات اصلی دیواره قفسه سینه برداشته می شوند. این روش در گذشته بیشتر مورد استفاده قرار می گرفت، اما امروزه به دلیل پیشرفت روش های درمانی و امکان حفظ عضلات در بسیاری از بیماران، کاربرد آن بسیار محدود شده است. ماستکتومی رادیکال معمولا تنها در شرایط خاصی مطرح می شود که سرطان به عضلات دیواره قفسه سینه گسترش یافته باشد و جراح بر اساس مرحله و وسعت بیماری، برداشتن این بافت ها را برای کنترل سرطان ضروری بداند.

تفاوت رادیکال ماستکتومی و ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

مهم ترین تفاوت این دو روش، میزان بافت و ساختارهای برداشته شده در جراحی است. در ماستکتومی رادیکال، جراحی گسترده تر بوده و عضلات اصلی دیواره قفسه سینه نیز برداشته می شوند؛ در حالی که در نوع اصلاح شده، عضلات اصلی قفسه سینه حفظ می شوند.

ویژگی	ماستکتومی رادیکال	ماستکتومی رادیکال اصلاح شده
برداشتن کل پستان	بله	بله
برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل	بله	معمولا بله
برداشتن عضله اصلی سینه	بله	خیر
میزان وسعت جراحی	بسیار گسترده	گسترده اما محدودتر
کاربرد امروزی	موارد بسیار خاص	در شرایط مشخص سرطان پستان کاربرد بیشتری دارد
هدف اصلی	برداشتن تومور همراه با بافت ها و ساختارهای درگیر	کنترل سرطان با حفظ عضله اصلی قفسه سینه

مزایای ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

ماستکتومی رادیکال یکی از گسترده ترین انواع جراحی سرطان پستان است که علاوه بر برداشتن کل پستان و غدد لنفاوی زیر بغل، شامل برداشتن عضلات اصلی دیواره قفسه سینه نیز می شود و امروزه کاربرد محدودی دارد. در مقابل، ماستکتومی رادیکال اصلاح شده با حفظ عضله اصلی قفسه سینه انجام می شود و در شرایطی که برداشتن کامل پستان ضروری است، می تواند امکان کنترل بیماری را با جراحی محدودتر نسبت به نوع رادیکال فراهم کند. مهم ترین مزایای این روش عبارتند از:

• حفظ عضله اصلی قفسه سینه: در ماستکتومی رادیکال اصلاح شده، عضله پکتورال ماژور معمولا حفظ می شود. این موضوع می تواند به حفظ قدرت و عملکرد طبیعی دیواره قفسه سینه و حرکت شانه کمک کند و نسبت به برداشتن عضله در ماستکتومی رادیکال، آسیب عملکردی کمتری ایجاد کند.
• برداشتن کامل بافت پستان: در این روش، کل بافت پستان برداشته می شود تا درمان جراحی سرطان مطابق با شرایط بیماری انجام شود. میزان بافت اطراف پستان که نیاز به برداشت دارد، بر اساس محل و گسترش تومور توسط جراح تعیین می شود.
• امکان بررسی و درمان غدد لنفاوی زیر بغل: در صورت وجود شواهد درگیری غدد لنفاوی یا نیاز به بررسی آنها، جراح می تواند همزمان با ماستکتومی، غدد لنفاوی زیر بغل را نیز ارزیابی یا خارج کند. نحوه انجام این بخش به مرحله سرطان و یافته های پیش از جراحی بستگی دارد. اطلاعات بیشتر درباره عمل غدد لنفاوی زیر بغل می تواند به درک بهتر این بخش از درمان کمک کند.
• امکان بازسازی پستان: پس از ماستکتومی رادیکال اصلاح شده، در صورت مناسب بودن شرایط بیمار، امکان بازسازی پستان وجود دارد. این بازسازی ممکن است همزمان با جراحی سرطان یا در مرحله ای جداگانه انجام شود و انتخاب زمان آن به شرایط بیماری و نیاز به درمان های تکمیلی مانند پرتودرمانی بستگی دارد.
• وسعت کمتر جراحی نسبت به ماستکتومی رادیکال: مهم ترین تفاوت این روش با ماستکتومی رادیکال، حفظ عضلات اصلی قفسه سینه است. به همین دلیل، میزان برداشت بافت عضلانی کمتر بوده و می تواند به حفظ بهتر عملکرد شانه و دیواره قفسه سینه کمک کند.

آمادگی برای ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

آمادگی برای این جراحی از مرحله تشخیص و برنامه ریزی درمان آغاز می شود. پزشک ابتدا سوابق پزشکی، داروهای مصرفی، بیماری های زمینه ای و نتایج آزمایش ها و تصویربرداری ها را بررسی می کند تا شرایط بیمار برای جراحی مشخص شود.پیش از عمل ممکن است آزمایش خون، بررسی های تصویربرداری و ارزیابی وضعیت قلب و ریه در صورت نیاز انجام شود. بیمار باید تمام داروهای مصرفی، به ویژه داروهای رقیق کننده خون، مکمل ها و داروهای مرتبط با بیماری های زمینه ای را به پزشک اطلاع دهد و هیچ دارویی را بدون نظر پزشک قطع یا مصرف نکند.همچنین لازم است بیمار درباره نوع جراحی، احتمال تخلیه غدد لنفاوی، امکان بازسازی پستان، مدت بستری و مراقبت های پس از عمل با جراح صحبت کند. رعایت دستورهای مربوط به ناشتا بودن و آماده سازی پیش از بیهوشی نیز ضروری است.

مراحل عمل ماستکتومی رادیکال و ماستکتومی رادیکال مدیفه

هر دو جراحی تحت بیهوشی عمومی انجام می شوند، اما میزان بافتی که در هر روش برداشته می شود متفاوت است.

مراحل عمل ماستکتومی رادیکال

در ماستکتومی رادیکال، جراح ابتدا برش مناسب را روی پوست پستان ایجاد می کند. سپس کل بافت پستان به همراه ساختارهایی که بر اساس شرایط بیماری نیاز به برداشتن دارند خارج می شوند. در روش کلاسیک، عضلات اصلی قفسه سینه و غدد لنفاوی زیر بغل نیز برداشته می شوند.پس از خارج کردن بافت ها، محل جراحی بررسی و کنترل خونریزی انجام می شود. جراح معمولا یک یا چند درن در محل جراحی قرار می دهد تا خون و مایع تجمع یافته خارج شود. در پایان، محل برش بسته می شود و بیمار برای مراقبت های پس از بیهوشی به بخش ریکاوری منتقل می شود.

مراحل عمل ماستکتومی رادیکال مدیفه

در ماستکتومی رادیکال اصلاح شده، کل بافت پستان برداشته می شود اما عضله اصلی قفسه سینه حفظ می شود. در صورت نیاز، غدد لنفاوی زیر بغل نیز بر اساس مرحله بیماری و برنامه درمانی بیمار خارج یا بررسی می شوند.پس از برداشتن بافت مورد نظر، جراح محل عمل را از نظر خونریزی بررسی می کند و برای تخلیه مایعات، درن قرار می دهد. درن ممکن است چند روز پس از جراحی باقی بماند و زمان خارج کردن آن به میزان ترشحات و نظر جراح بستگی دارد.

اقدامات پس از ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

دوره بهبودی پس از ماستکتومی رادیکال اصلاح شده به نوع جراحی، وضعیت عمومی بیمار و درمان های تکمیلی بستگی دارد. رعایت دستورهای جراح می تواند به کاهش عوارض و بازگشت تدریجی عملکرد شانه و بازو کمک کند.

• داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید: داروهای مسکن، آنتی بیوتیک یا سایر داروهای تجویز شده باید مطابق دستور مصرف شوند.
• از محل جراحی مراقبت کنید: محل زخم باید طبق دستور تیم درمان تمیز و خشک نگه داشته شود.
• از فعالیت سنگین خودداری کنید: تا زمانی که پزشک اجازه نداده است، از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت هایی که فشار زیادی به بازو و قفسه سینه وارد می کنند خودداری کنید.
• حرکات شانه را طبق برنامه انجام دهید: تمرین های تجویز شده می توانند به حفظ دامنه حرکتی شانه و جلوگیری از خشکی آن کمک کنند.
• از درن مراقبت کنید: در صورت وجود درن، نحوه تخلیه و ثبت میزان ترشحات باید طبق دستور تیم درمان انجام شود.
• علائم غیرطبیعی را پیگیری کنید: افزایش ناگهانی تورم، خونریزی، تب، قرمزی شدید یا ترشح غیرطبیعی از محل جراحی باید به پزشک اطلاع داده شود.

برای آشنایی با جزئیات دوره نقاهت و نحوه مراقبت از محل جراحی، مراقبت های بعد از عمل ماستکتومی می تواند اطلاعات کامل تری در اختیار بیمار قرار دهد.

کاندید مناسب ماستکتومی رادیکال و ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

انتخاب نوع ماستکتومی تنها بر اساس اندازه تومور انجام نمی شود و مجموعه ای از عوامل مانند مرحله سرطان، محل تومور، درگیری غدد لنفاوی، امکان جراحی حفظ پستان و شرایط عمومی بیمار در آن نقش دارد.

کاندید مناسب ماستکتومی رادیکال

ماستکتومی رادیکال به دلیل گستردگی زیاد، امروزه به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد. این روش ممکن است در موارد بسیار پیشرفته یا شرایط خاصی که تومور به عضلات اصلی دیواره قفسه سینه گسترش یافته باشد، مطرح شود. تصمیم گیری درباره آن باید بر اساس ارزیابی دقیق جراح سرطان و تیم چند تخصصی درمان انجام شود.

کاندید مناسب ماستکتومی رادیکال اصلاح شده

ماستکتومی رادیکال اصلاح شده زمانی مطرح می شود که برداشتن کامل پستان برای کنترل سرطان ضرورت داشته باشد، اما امکان حفظ عضلات اصلی قفسه سینه وجود داشته باشد. تصمیم برای انجام این جراحی بر اساس مرحله سرطان، ویژگی های تومور، شرایط بیمار و امکان استفاده از سایر روش های درمانی گرفته می شود. شرایط زیر می توانند در انتخاب این روش نقش داشته باشند:

• چند کانونی بودن سرطان: وجود چند کانون سرطان در بخش های مختلف یک پستان ممکن است امکان جراحی حفظ پستان را محدود کند و نیاز به برداشتن کامل پستان را افزایش دهد.
• بزرگ بودن تومور: زمانی که اندازه تومور نسبت به حجم کلی پستان زیاد باشد، حفظ پستان ممکن است نتیجه مناسبی از نظر کنترل سرطان یا ظاهر ایجاد نکند.
• نامناسب بودن پرتودرمانی: برخی بیماری های بافت همبند مانند اسکلرودرمی یا لوپوس می توانند خطر عوارض پرتودرمانی را افزایش دهند و در تصمیم گیری درباره نوع جراحی مؤثر باشند.
• نیاز به درمان در دوران بارداری: اگر بیمار در دوران بارداری به جراحی نیاز داشته باشد و امکان انجام پرتودرمانی تا پس از زایمان وجود نداشته باشد، ممکن است ماستکتومی در برنامه درمانی قرار گیرد.
• وجود جهش های ژنتیکی پرخطر: برخی جهش های ژنتیکی مانند BRCA1 و BRCA2 می توانند خطر ابتلا به سرطان پستان را افزایش دهند و در انتخاب روش جراحی و میزان برداشت بافت مورد توجه قرار گیرند.
• باقی ماندن سرطان پس از جراحی حفظ پستان: اگر پس از جراحی حفظ پستان، با وجود تلاش مناسب، بافت سرطانی باقی بماند، ممکن است برداشتن کامل پستان توصیه شود.
• سرطان پستان التهابی: در برخی بیماران مبتلا به سرطان پستان التهابی، به دلیل ویژگی و گسترش بیماری، ماستکتومی می تواند بخشی از برنامه درمانی باشد.
• انتخاب آگاهانه بیمار: پس از بررسی شرایط و توضیح مزایا، محدودیت ها و گزینه های موجود، ترجیح بیمار نیز می تواند در انتخاب ماستکتومی نقش داشته باشد.

در بیمارانی که قرار است پرتودرمانی انجام شود، تصمیم گیری باید با توجه به برنامه کلی درمان صورت گیرد؛ زیرا پرتودرمانی سرطان سینه ممکن است بخشی از درمان سرطان پستان باشد.

عوارض ماستکتومی رادیکال

عوارض ماستکتومی رادیکال به دلیل وسعت بیشتر جراحی و برداشتن عضلات اصلی قفسه سینه، می تواند با عوارض کوتاه مدت یا طولانی مدت همراه باشد. برخی عوارض در روزها و هفته های نخست پس از جراحی ایجاد می شوند و معمولا با مراقبت مناسب به تدریج کاهش می یابند؛ در حالی که بعضی عوارض ممکن است مدت بیشتری باقی بمانند و به درمان یا پیگیری تخصصی نیاز داشته باشند.

• خونریزی یا تجمع خون در محل جراحی: مقدار کمی خونریزی یا کبودی پس از عمل ممکن است طبیعی باشد، اما خونریزی قابل توجه یا افزایش سریع تورم می تواند نشانه تجمع خون در محل جراحی باشد. در این شرایط باید محل جراحی توسط پزشک بررسی شود و در صورت نیاز، خون تجمع یافته تخلیه شود.
• عفونت زخم: قرمزی، گرمی، افزایش درد، تورم، ترشح چرکی یا تب می تواند نشانه عفونت باشد. عفونت معمولا با درمان مناسب پزشکی کنترل می شود، اما در صورت مشاهده این علائم باید هرچه سریع تر با جراح تماس گرفت و از مصرف خودسرانه دارو خودداری کرد.
• درد، تورم یا حساسیت در ناحیه جراحی: احساس درد، کشیدگی و حساسیت در روزها و هفته های نخست شایع است و معمولا به تدریج کاهش پیدا می کند. داروهای مسکن تجویز شده و رعایت مراقبت های بعد از عمل به کنترل این علائم کمک می کند. افزایش درد پس از یک دوره بهبودی، به ویژه همراه با تب یا ترشح، نیازمند بررسی است.
• تجمع مایع یا سروما: سروما به تجمع مایع در فضای ایجاد شده پس از برداشتن بافت گفته می شود و ممکن است چند روز تا چند هفته پس از جراحی ایجاد شود. بسیاری از سروماهای کوچک به مرور جذب می شوند، اما اگر حجم مایع زیاد باشد یا باعث فشار و ناراحتی شود، پزشک می تواند آن را تخلیه کند.
• کاهش دامنه حرکتی شانه و بازو: به دلیل وسعت جراحی و درگیری عضلات و بافت های اطراف، حرکت شانه و بازو ممکن است محدود شود. تمرین های حرکتی و فیزیوتراپی که توسط پزشک یا فیزیوتراپیست توصیه می شوند، می توانند به بازگشت تدریجی دامنه حرکتی کمک کنند. ادامه دار بودن محدودیت حرکتی نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.
• ضعف یا تغییر عملکرد عضلات قفسه سینه: از آنجا که در ماستکتومی رادیکال عضلات اصلی دیواره قفسه سینه نیز برداشته می شوند، ممکن است قدرت عضلانی و عملکرد طبیعی این ناحیه کاهش پیدا کند. این تغییر برخلاف درد یا تورم، ممکن است به طور کامل برطرف نشود و توانبخشی و تمرین های تخصصی می توانند به سازگاری بهتر بیمار با شرایط جدید کمک کنند.
• تورم بازو یا لنف ادم: در صورت برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل، اختلال در جریان لنف می تواند باعث تورم، احساس سنگینی یا سفتی بازو شود. این عارضه ممکن است از هفته ها تا ماه ها پس از جراحی ایجاد شود. در صورت مشاهده تورم مداوم، مراجعه زودهنگام برای ارزیابی و درمان لنف ادم اهمیت دارد.
• بی حسی یا تغییر حس پوست اطراف محل جراحی: آسیب به اعصاب حسی هنگام جراحی می تواند باعث بی حسی، گزگز یا تغییر حس در قفسه سینه و اطراف محل عمل شود. این علائم معمولا طی ماه های بعد تا حدی کاهش می یابند، اما ممکن است بخشی از تغییر حس باقی بماند. در صورت ایجاد درد عصبی شدید، پزشک می تواند درمان مناسب را در نظر بگیرد.
• ایجاد اسکار یا تغییر ظاهر قفسه سینه: ایجاد جای زخم پس از چنین جراحی گسترده ای طبیعی است. اسکار معمولا در ماه های ابتدایی برجسته تر است و با گذشت زمان نرم تر و کم رنگ تر می شود. در صورت باقی ماندن اسکار برجسته یا آزاردهنده، روش های درمانی مختلفی با نظر پزشک قابل بررسی است.

شدت و مدت این عوارض به وسعت جراحی، میزان برداشت بافت و عضله، وضعیت عمومی بیمار، نحوه ترمیم زخم و درمان های تکمیلی مانند پرتودرمانی یا شیمی درمانی بستگی دارد.

آیا ماستکتومی رادیکال اصلاح شده عوارض دارد؟

بله. اگرچه در ماستکتومی رادیکال اصلاح شده عضله اصلی قفسه سینه حفظ می شود، اما این جراحی همچنان یک عمل بزرگ است و می تواند عوارض کوتاه مدت یا بلندمدت ایجاد کند. آگاهی از این موارد به بیمار کمک می کند علائم طبیعی دوران نقاهت را از نشانه هایی که به ارزیابی پزشکی نیاز دارند، تشخیص دهد.

• درد و ناراحتی: احساس درد، کشیدگی یا حساسیت در محل جراحی در روزهای نخست شایع است و معمولا با داروهای تجویز شده کنترل می شود.
• تجمع مایع: ممکن است در فضای جراحی سروما ایجاد شود که در برخی موارد نیاز به تخلیه دارد.
• عفونت: افزایش قرمزی، گرمی، درد، تورم یا ترشح از زخم می تواند نشانه عفونت باشد.
• تورم دست یا بازو: در صورت جراحی غدد لنفاوی، احتمال ایجاد لنف ادم وجود دارد.
• محدود شدن حرکت شانه: درد و سفتی پس از جراحی می تواند حرکت بازو را محدود کند؛ تمرین های توانبخشی طبق نظر پزشک برای کاهش این مشکل اهمیت دارند.
• تغییر حس پوست: بی حسی، گزگز یا حساسیت اطراف محل جراحی ممکن است مدتی ادامه داشته باشد.
• اسکار جراحی: جای زخم روی پوست باقی می ماند و ظاهر آن به نوع برش، ترمیم زخم و ویژگی های بدن بیمار بستگی دارد.

اگر پس از جراحی تورم ناگهانی، خونریزی قابل توجه، تب، تنگی نفس یا درد شدید و رو به افزایش ایجاد شد، باید بدون تأخیر با تیم درمان تماس گرفته شود.

هزینه رادیکال ماستکتومی و ماستکتومی رادیکال مدیفه

هزینه این جراحی به عوامل مختلفی از جمله نوع عمل، میزان برداشت بافت، نیاز به جراحی غدد لنفاوی، شرایط بیمار و خدمات مورد نیاز قبل و بعد از جراحی وابسته است. علاوه بر خود عمل، هزینه ارزیابی های تشخیصی و مراقبت های پس از جراحی نیز می تواند در هزینه نهایی نقش داشته باشد.

• نوع ماستکتومی: میزان وسعت جراحی در ماستکتومی رادیکال و نوع اصلاح شده متفاوت است و می تواند بر هزینه اثر بگذارد.
• نیاز به جراحی غدد لنفاوی: بررسی یا برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل می تواند بخشی از برنامه جراحی باشد.
• هزینه بیمارستان و اتاق عمل: نوع مرکز درمانی، مدت بستری و خدمات ارائه شده در بیمارستان بر هزینه نهایی اثرگذار است.
• هزینه بیهوشی: خدمات متخصص بیهوشی و مراقبت های مرتبط با بیهوشی عمومی در هزینه جراحی لحاظ می شود.
• آزمایش ها و تصویربرداری های قبل از عمل: بیمار ممکن است به آزمایش خون، تصویربرداری یا بررسی های تخصصی پیش از جراحی نیاز داشته باشد.
• بازسازی پستان: در صورت انجام بازسازی همزمان یا مرحله ای، هزینه های مربوط به آن به برنامه درمان اضافه می شود.
• بررسی پاتولوژی: بررسی بافت های خارج شده برای تعیین ویژگی های تومور بخش مهمی از روند درمان است.

ماستکتومی رادیکال اصلاح شده در اصفهان

انجام ماستکتومی رادیکال اصلاح شده نیازمند برنامه ریزی دقیق جراحی و آگاهی کامل از مرحله و ویژگی های سرطان است. انتخاب جراح با تجربه در جراحی سرطان پستان می تواند به ارزیابی دقیق شرایط بیمار، تعیین میزان مناسب برداشت بافت و هماهنگی بهتر مراحل درمان کمک کند. در صورت انجام جراحی در اصفهان، انتخاب مرکزی مجهز با دسترسی به تیم جراحی، بیهوشی، پاتولوژی و خدمات تشخیصی مناسب می تواند روند درمان و پیگیری های بعد از عمل را منسجم تر کند. برای آشنایی با خدمات تخصصی جراحی سرطان سینه در اصفهان و روند ارزیابی و درمان بیماران مبتلا به سرطان پستان می توانید اطلاعات بیشتری دریافت کنید.

نسخه اصلی مطلب رادیکال ماستکتومی برای درمان سرطان سینه را در سایت دکتر سید محمد رضا حکیمیان بخوانید.

---