امروزه متخصصان دندانپزشکی به طور فزاینده ای از رادیولوژی برای تشخیص بهتر، کشف، معالجه و کنترل شرایط و بیماری های دهان و دندان استفاده می کنند. برای تشخیص انواع مشکلات دهان و دندان، از جمله پوسیدگی، ترک دندان، عفونت و … دندانپزشکان نیاز به عکس پانورامیک (Panoramic) دارند. این روش، تصویر کاملی از فک بالا، فک پایین و دندان ها است که توسط اشعه ایکس تهیه می شود. بعد از گرفتن این عکس ، وظیفه دندانپزشک است که با تفسیر عکس، مشکل دندان شما را مشخص و طرح درمان مناسب را برای شما تجویز نماید.

موارد استفاده از عکس پانورامیک دندان

• تشخیص دندان عقل پنهان و برنامه ریزی جهت درمان.
• آسیب استخوان های دهانی و ریشه دندان
• علت یابی درد دندانی
• ارزیابی جایگیری ایمپلنت های دندانی
• تشخیص ناهنجاری هایی از قبیل چروبیسم و دیسپلازی کلئیدوکرانیال
• سرطان های مربوط به فک
• اختلالات مفاصل و به خصوص مفصل گیجگاهی-فکی
• تشخیص استئوسارکوم و آملوبلاستوما؛ کلیه استئودیستروفی تأثیرگذار بر فک و هیپوفسفاتمی
• تشخیص و ارزیابی دهانی در قبل و بعد از جراحی و ترومای فک و صورت مثل شکستگی های دنتوآلوئولار و فک پایین
• سنگ های بزاقی
• سایر برنامه های تشخیصی و درمانی

مزایای عکس پانورامیک دندان

تصویربرداری پانورامیک دارای مزایایی از جمله موارد زیر است:

• ثبت تصاویر دو بعدی و کاربردی از هر دو فک بالا و پایین
• نقشه کل فک و نشان دادن کلیه دندان های رویش یافته و پنهان
• جذب پرتوهای کم توسط بیمار
• به دلیل آن که لزومی به قرار دادن فیلم ها در دهان وجود ندارد، برای بیمار راحت تر است.
• امکان استفاده برای بیمارانی که قادر نیستند دهانشان را باز کنند یا به دلایلی از جمله تریسموس امکان بازکردن دهان را به طور کامل ندارند.
• کاهش زمان مورد نیاز جهت تهیه عکس

چگونگی انجام عکس پانورامیک دندان

به طور معمول، بیمار باید یک دندان گیر پلاستیکی را گاز بگیرد تا تمام دندان های او، به خصوص تاج ها، به طور مجزا قابل رؤیت گردند. کل مدت زمان پروسه ی پانورکس دیجیتال معمولاً در کمتر از یک دقیقه انجام می شود. زمان چرخش، اشعه ایکس در هر فاصله ای به تنها بخشی از آناتومی تابیده می شود در حالی که با شروع چرخش در اطراف جمجمه بیمار، یک تصویر ترکیبی از بلوک فک بالا و پایین ثبت می شود. در عین حال که بازو در چرخش است، فیلم نیز در مسیری حرکت می کند که تصویر قسمت هایی از جمجمه را که ایکس ری به آن تابیده شده دریافت نماید.

تمام تصاویری که به طور مجزا با یکدیگر همپوشانی دارند دارای بزرگنمایی یکسانی بر روی فیلم نیستند؛ زیرا جریان اشعه واگرا است و تصاویر دارای نقاط تمرکز یا فوکوس متفاوتی هستند. همچنین تمام عناصر تصویر با سرعت یکسانی بر روی فیلم ظاهر نمی شوند؛ زیرا بعضی از آنها در فاصله ی دورتر و بعضی دیگر نسبت به مرکز چرخش نزدیک تر هستند. سرعت فیلم به گونه ای کنترل می شود تا با سرعت تابش اشعه به اجزای آناتومیکی قوس دندان ها که نزدیک به فیلم است سازگار باشد. در نتیجه، دندان ها با شفافیت زیاد ثبت می شوند در عین حال که مابقی اجزا با توجه به سرعت متفاوت گردش اشعه، محو یا تار نمایش داده خواهند شد.

آماده سازی انجام عکس پانورامیک دندان

• ممکن است از شما خواسته شود که یک پیش بند سربی بپوشید تا بقیه قسمت های بدن شما در معرض تابش اشعه هایی که ممکن است از پرتو اشعه ایکس پانورامیک تابیده شوند قرار نگیرند.
• ممکن است از شما خواسته شود که جواهرات، عینک و هر شی ء فلزی دیگر خود را از ناحیه ای که تحت عکسبرداری است دور کنید؛ زیرا ممکن است در تصاویر اشعه ایکس اختلال ایجاد کنند.
• در تمام مدت تصویربرداری ، بیمار باید ساکن و بدون تحرک باشد.

هزینه عکس پانورامیک دندان

هزینه عکس پانورامیک دندان معمولاً بر اساس تعرفه مرکز تصویربرداری، نوع تجهیزات، پوشش بیمه و خدمات تشخیصی ارائه شده تعیین می شود؛ به همین دلیل ممکن است هزینه این خدمت در مراکز مختلف تفاوت داشته باشد. در برخی موارد نیز پزشک پس از بررسی اولیه، به جای عکس پانورامیک، تصویربرداری سه بعدی را برای ارزیابی دقیق تر فک، ریشه دندان ها، ایمپلنت یا دندان های نهفته توصیه می کند؛ در این شرایط هزینه عکس cbct دندان با توجه به نوع اسکن و وسعت ناحیه مورد بررسی محاسبه می شود. همچنین در مراکز طرف قرارداد با بیمه، بخشی از هزینه خدمات تصویربرداری ممکن است بر اساس نوع بیمه پایه یا تکمیلی تحت پوشش قرار گیرد.

عوارض جانبی عکس پانورامیک دندان

هیچ مشکل یا نگرانی برای انجام رادیولوژی دندان وجود ندارد و میزان اشعه دریافتی با رعایت احتیاط هایی مانند پیشبند سربی دولایه آنقدر ناچیز خواهد بود که حتی قابل اندازه گیری نیز نیست. رادیولوژی دندان معمولاً در دوران شیردهی یا بارداری توصیه نمی شود.

نسخه اصلی مطلب عکس پانورامیک دندان چه کاربردی دارد؟ را در سایت دکتر غلامرضا سیف بخوانید.

---