همان طور که می دانید سرطان پستان یکی از شایع ترین سرطان ها محسوب می شود که معمولا خانم ها را گرفتار می کند. این بیماری عوامل متعددی دارد، از جمله داشتن زمینه ارثی بیماری، جهش ژنتیکی، افزایش سن و همچنین سبک زندگی ناسالم و اضافه وزن. حال لازم به ذکر است که الزاما هر توده ای در سینه خطرناک و سرطانی نیست، البته گاهی هم ممکن است توده سرطانی باشد و حتی متاستاز بدهد و از طریق لنف به بقیه اندام ها منتقل شود.

دو نوع عمل جراحی برای خارج کردن توده ها از سینه وجود دارد که تشخیص نوع عمل برای هر بیمار به نسبت شرایطی که دارد بر عهده پزشک است که تشخیصی نسبتا سخت محسوب می شود. در ادامه این مقاله به بررسی دقیق تر تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی می پردازیم.

جراحی لامپکتومی

جراحی لامپکتومی چیست ؟ این روش جراحی، روشی است که در آن تنها سلول های توده سرطانی از سینه حذف می شوند و با ایجاد برشی کوچک در ناحیه ای از سینه، به تومور دسترسی می یابند و آن را خارج می کنند. این روش تقریبا بی خطر است از این نظر که حالت سینه و بیشتر بافت آن را حفظ می کند و به تخلیه کل پستان نمی پردازد، به همین خاطر به آن جراحی محافظت از پستان یا ماستکتومی جزئی هم گفته می شود.

این روش برای افرادی که توده های غیر سرطانی دارند، توده های کوچک و زیاد نزدیک به هم دارند یا آن هایی که در مراحل اول و دوم سرطان هستند و هنوز سرطان کل پستان را درگیر نکرده، استفاده می شود. این جراحی معمولا به صوت ترکیبی با روش های دیگر مانند پرتو درمانی برای درمان سرطان استفاده می شود و مثل همه عمل ها عوارضی هم دارد، برای مثال:

1. حساسیت به داروی بی هوشی و احساس سر درد و سرگیجه
2. احتمال آمبولی در اثر ورود لخته به جریان خون
3. ایجاد عفونت
4. خونریزی محل جراحی و افت هوشیاری

جراحی ماستکتومی

جراحی ماستکتومی به عملی گفته می شود که طی آن کل بافت پستان و حتی گاها پوست آن برداشته می شود. این روش برای افرادی پیشنهاد می شود که:

• کسانی که دارای ریسک ابتلا به سرطان پستان هستند
• افرادی که قبلا به کنسر مبتلا شده اند و اکنون دچار عود مجدد سرطان شده اند
• افرادی که در استیج صفر سرطان به سر می برند افرادی که در مرحله پیشرفته سرطان و استیج سه و چهار هستند
• لازم به ذکر است که در بانوان باردار چون پرتو درمانی برای بچه مضر است و همانطور که گفتیم لامپکتومی همراه با عوارض پرتودرمانی سینه است، از این روش استفاده می شود که پس از جراحی نیاز به درمان نیست.

انواع جراحی ماستکتومی

این عمل روش های متعددی دارد که به برخی از آن ها می پردازیم:

• توتال ماستکتومی یا سیمپل ماستکتومی که کل بافت پستان به همراه پوست آن برداشته می شود.
• ماستکتومی رادیکال مدیفیه که در آن علاوه بر بافت سینه و پوست، تعدادی از غدد لنفاوی سطح یک و دو هم برداشته می شود.
• رادیکال ماستکتومی که روشی منسوخ شده و قدیمی است، بسیار گسترده می باشد که علاوه برموارد قبل، غدد لنفاوی سطح سه و چهار و عضلات سینه ای هم برداشته می شود.
• ماستکتومی ساب کوتانئوس که بافت پستان و نوک سینه برداشته می شود ولی پوست سینه حفظ می شود و امروزه از این روش بسیار استفاده می شود و روشی نوین است. روش دیگر که از زیر مجموعه های همین روش است، و بسیار پیچیده تر است که علاوه بر پوست، نوک سینه هم حفظ می شود و انجام این عمل نیاز به سال ها تجربه دارد.

عوارض جراحی ماستکتومی

در این بخش به ذکر چند مورد از عوارض این نوع جراحی می پردازیم:

• عفونت(این عارضه بیشتر در افراد مبتلا به دیابت مشاهده می شود که برای آن ها آنتی بیوتیک تجویز می شود)
• خونریزی
• زخم
• درد ناحیه جراحی شده
• تورم(ورم لنفاوی در بازو)
• بی حسی زیر بغل ناشی از برداشتن غدد لنفاوی
• هماتوم(تجمع خون در محل جراحی)

تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی

انتخاب میان لامپکتومی (جراحی حفظ پستان) و ماستکتومی (تخلیه کامل پستان)، تصمیمی است که بر اساس مرحله بیماری، اندازه تومور و شرایط بالینی بیمار توسط جراح اتخاذ می شود. تفاوت های این دو روش را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

• میزان تهاجمی بودن: لامپکتومی یک جراحی کم تهاجمی محسوب می شود که تنها بافت درگیر و حاشیه امن آن را خارج می کند؛ در حالی که ماستکتومی یک جراحی وسیع تر با هدف تخلیه کامل بافت پستان است.
• تأثیر بر تصویر ذهنی و اعتمادبه نفس: یکی از مزایای ملموس لامپکتومی، حفظ آناتومی ظاهری سینه است. این حفظ ظاهر در مقایسه با ماستکتومی، فشار روانی کمتری به بیمار وارد کرده و به او کمک می کند تا روند بهبود اجتماعی و شخصی خود را با سرعت و سلامت روان بیشتری طی کند.
• پروتکل های درمانی مکمل: در جراحی لامپکتومی، به دلیل باقی ماندن بخشی از بافت سینه، انجام دوره های پرتودرمانی (رادیوتراپی) پس از عمل تقریباً برای همه بیماران الزامی است تا ریسک عود موضعی به حداقل برسد؛ در حالی که در ماستکتومی، بسته به تشخیص تیم درمان، ممکن است نیاز به پرتودرمانی نباشد.

در جدول زیر بهتر می توانید فرق لامپکتومی و ماستکتومی را ببینید:

ویژگی	لامپکتومی (حفظ پستان)	ماستکتومی (تخلیه کامل)
هدف جراحی	حذف تومور با حفظ ظاهر سینه	حذف کامل بافت پستان
میزان تهاجم	کم تهاجمی	تهاجم وسیع
پرتودرمانی	الزامی در اکثر موارد	بر اساس تشخیص پزشک
تأثیر روانی	حفظ تقارن و فرم طبیعی سینه	تغییر کامل ظاهر سینه

ماستکتومی یا لامپکتومی؟ کدام یک برای شما بهتر است؟

انتخاب میان لامپکتومی و ماستکتومی باید بر اساس ویژگی های بیولوژیک تومور و شرایط زندگی هر بیمار اتخاذ شود. جراح فوق تخصص، برای تصمیم گیری بین این دو روش، پارامترهای حیاتی زیر را در جلسه مشاوره ارزیابی می کند:

• محل و اندازه توده: اگر تومور نسبت به اندازه کلی سینه بزرگ باشد یا در چند ناحیه از سینه پراکنده باشد، ماستکتومی ممکن است انتخاب ایمن تری باشد. در مقابل، برای تومورهای تک کانونی و کوچک، لامپکتومی اولویت دارد.
• پروتکل درمانی مکمل: اگر شرایط جسمی یا دسترسی به مراکز رادیوتراپی اجازه تکمیل دوره های پرتودرمانی را نمی دهد، لامپکتومی گزینه ایده آلی نخواهد بود و ممکن است ماستکتومی پیشنهاد شود.
• آناتومی و حجم بافت سینه: توانایی جراح در حفظ تقارن سینه پس از خروج تومور (به کمک انکوپلاستی)، در انتخاب روش تاثیر مستقیم دارد.
• سوابق ژنتیکی و ریسک عود: در بیمارانی که حامل ژن های جهش یافته (مانند BRCA) هستند و ریسک بالایی برای ابتلای مجدد دارند، گاهی ماستکتومی به عنوان یک اقدام پیشگیرانه اولویت پیدا می کند.

پیش از اتخاذ هر تصمیمی، نتایج تصویربرداری ها و گزارش پاتولوژی خود را با یک جراح فوق تخصص پستان بررسی کنید. هدف نهایی تیم درمان در کلینیک دکتر حکیمیان، انتخاب روشی است که کمترین میزان مداخله با بالاترین ضریب اطمینان درمانی را برای شما فراهم کند.

نسخه اصلی مطلب مقایسه جراحی لامپکتومی و ماستکتومی پستان را در سایت دکتر سید محمد رضا حکیمیان بخوانید.

---