بیوپسی کبد چگونه انجام می شود؟

دکتر محمد اعظمی [ متخصص رادیولوژِی ]آدرس وب سایت : www.radiologymarkazi.ir
آدرس مطب : اصفهان ، خیابان شمس ابادی، روبروی عیسی بن مریم، ساختمان صبا تلفن مطب : 32202762 - 031

بیوپسی یا نمونه برداری از کبد یکی از دقیق ترین روشهای بررسی آسیب های موجود در کبد می باشد که کاربرد زیادی در مشخص کردن میزان التهاب کبد و فیبروز دارد . در این مقاله به بررسی دقیق تر بیوپسی کبد می پردازیم . با نمونه برداری از کبد و بررسی نمونه کبد ، جزئیات کامل تری از آنچه در کبد رخ داده است به دست می آید ، که با انجام سونوگرافی یا سایرآزمایشات و تصویربرداری ها به دست حاصل نخواهد شد. پزشکان با نمونه برداری از کبد از شدت و میزان پیشرفت بیماری های کبدی مطلع می شوند .

اقدامات لازم قبل از انجام بیوپسی کبد

• قبل از انجام بیوپسی باید آزمایش خون انجام شود ، در صورت وجود اختلالات انعقادی نمونه برداری انجام نخواهد شد .
• بیمار باید یک روز قبل از نمونه برداری در بیمارستان بستری شود .
• مصرف دارو هایی مثل آسپرین ، بروفن یا وافارین باید یک هفته قبل از نمونه برداری با نظر پزشک متوقف شود زیرا این دارو ها احتمال خونریزی حین نمونه برداری را افزایش می دهند .
• حداقل شش ساعت قبل از انجام نمونه برداری از خوردن و آشامیدن پرهیز کنید .
• در هنگام مراجعه به بیمارستان ، نتایج آزمایشات و سونوگرافی شکم را به همراه داشته باشید .

بیوپسی کبد چگونه انجام می شود ؟

ابتدا روی یک تخت به پشت می خوابید . پزشک از طریق سرم داروی ضد درد و مسکن برای شما استفاده می کند . با استفاده از مسکن ورود سوزن نمونه برداری به بدن و کبد کمتر احساس می شود . با این دارو به هیچ وجه بیهوش نمی شوید و در تمام مراحل نمونه برداری می توانید با پزشک همکاری کنید . سپس از شما خواسته می شود که دست راست خود را زیر سر بگذارید . پزشک محل نمونه برداری را با انگشت مشخص می کند و علامت می زند . محل نمونه برداری ضد عفونی می شود و با یک سوزن نازک ، لیدوکائین ( ماده بی حس کننده موضعی ) تزریق می شود .

پزشک ، محل ورود سوزن نمونه برداری را با یک تیغ خیلی ظریف باز کرده و سپس سوزن نمونه برداری از پوست و فاصله بین دنده ای به سمت کبد شما عبور داده می شود . از شما خواسته می شود تا با تنفس آهسته ولی بلند ، پزشک خود را در رسیدن سوزن نمونه برداری به سطح کبد راهنمایی کنید . سپس از شما خواسته می شود تا برای مدت کوتاهی تنفس نکنید . در همین زمان پزشک با کمک سوزن نمونه برداری تکه کوچکی از کبد شما را نمونه برداری می کند . ممکن است نمونه برداری دو بار انجام شود تا نمونه کافی به دست آید . در آخر محل نمونه برداری به دقت پانسمان می شود .

اقدامات لازم پس از انجام بیوپسی کبد

• باید روی پهلوی راست خود دراز بکشید و یک ملحفه تا خورده زیر محل نمونه برداری قرار داده می شود .
• تا دو ساعت بعد از نمونه برداری همچنان از خوردن و آشامیدن خودداری کنید .
• بعد از انجام نمونه برداری ، به مدت شش ساعت در بخش اندوسکوپی تحت نظر خواهید بود و پرستار نبض و فشارخون شما را اندازه گیری خواهد نمود . در صورت عدم خونریزی مرخص خواهید شد ولی در صورت ادامه دل درد و بروز خونریزی به بخش منتقل خواهید شد .
• در صورت مشاهده خون ریزی از ناحیه نمونه برداری شده سریعا به پرستار اطلاع دهید .
• بعد از ترخیص در صورت بروز تب ، درد شدید و یا هرگونه ترشح غیر معمولی ( مثل ترشح خونی ) از محل نمونه برداری پزشک یا پرستار را مطلع کنید .
• ۲۴ ساعت بعد از نمونه برداری می توانید پانسمان را باز کنید و ۴۸ ساعت بعد می توانید حمام کنید .
• از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت شدید تا یک هفته پرهیز نمایید .

روشهای بیوپسی کبد

1. از طریق پوست
2. از طریق ورید ژوگولر
3. از طریق الپاروسکوپ
4. از طریق جراحی

بیوپسی کبد در چه مواردی انجام می شود؟

• مشخص کردن علت زردی
• یافتن علت نتایج تست های خونی غیر طبیعی کبدی مثل تست های آسپارتات آمینوترانسفراز و آلانین آمینوترانسفراز
• بررسی عملکرد کبد پیوند زده شده
• تعیین میزان سمیت داروهایی مثل متوتروکسات بر روی کبد
• پیدا کردن علت تب مداوم و توجیه نشده
• فیبروز کبد
• بررسی توده ی کبدی یافت شده در تصویر برداری با پرتوی ایکس ، سونوگرافی و یا سی تی اسکن
• هپاتیت ویروسی مزمن
• نقص های خاص در تصویر برداری کبد

خطرات بیوپسی کبد

• این روش بررسی معمولا خطر جدی ای ندارد . برخی از مشکلات احتمالی عبارت اند از :
• خون ریزی ، که ممکن است نیاز به جراحی و یا انتقال خون داشته باشد
• پنوموتوراکس
• آسیب روده ها ، کیسه صفرا و یا کلیه ها
• عفونت شکم