اگرچه ماموگرافی بیشتر به عنوان روش غربالگری سرطان سینه در زنان بالای ۴۰ سال شناخته می شود، اما در برخی شرایط انجام ماموگرافی زیر ۴۰ سال نیز می تواند ضروری و کمک کننده باشد. افرادی که دارای علائمی مانند توده پستان، ترشح غیرطبیعی از نوک سینه، تغییرات پوستی پستان یا سابقه خانوادگی قوی سرطان سینه هستند، ممکن است بر اساس نظر پزشک به انجام ماموگرافی نیاز داشته باشند.

در ادامه به بررسی کاربردها و عوارض ماموگرافی زیر 40 سال پرداختیم.

کاربردهای ماموگرافی زیر 40 سال

اگرچه ماموگرافی غربالگری به طور معمول برای زنان زیر ۴۰ سال توصیه نمی شود، اما در برخی شرایط می تواند نقش مهمی در تشخیص و پیگیری بیماری های پستان داشته باشد:

• بررسی توده یا تغییرات مشکوک در پستان که در معاینه پزشک یا خودآزمایی مشاهده شده اند.
• ارزیابی افرادی که سابقه خانوادگی قوی سرطان پستان دارند یا در گروه پرخطر قرار می گیرند.
• کمک به تشخیص سرطان پستان، از جمله انواع داکتال تهاجمی و لوبولار تهاجمی.
• شناسایی تومورهای کوچک و ضایعاتی که ممکن است در معاینه قابل لمس نباشند.
• افزایش احتمال تشخیص زودهنگام کارسینوم داکتال درجا (DCIS) و سایر تغییرات غیرطبیعی مجاری شیری.
• بررسی نتایج غیرطبیعی مشاهده شده در سونوگرافی یا سایر روش های تصویربرداری پستان.
• پیگیری روند درمان در بیماران مبتلا به سرطان پستان پس از جراحی، رادیوتراپی یا سایر روش های درمانی.
• ارزیابی پستان مقابل در افرادی که به دلیل سرطان، یک پستان خود را برداشته اند.

نکته: در زنان جوان به دلیل تراکم بالاتر بافت پستان، سونوگرافی معمولاً اولین روش تصویربرداری است و انجام ماموگرافی بر اساس نظر پزشک و شرایط بیمار انجام می شود.

سن انجام ماموگرافی

توصیه های مربوط به سن شروع ماموگرافی در سازمان های مختلف متفاوت است. به طور کلی، زنان با خطر متوسط سرطان پستان می توانند غربالگری را از 40 سالگی آغاز کنند. افرادی که سابقه خانوادگی سرطان پستان یا عوامل خطر دیگری دارند، ممکن است به شروع غربالگری در سن پایین تر و انجام بررسی های بیشتر نیاز داشته باشند. در این شرایط، پزشک با توجه به وضعیت فرد، زمان مناسب تصویربرداری را تعیین می کند.

از طرفی، بررسی عوارض ماموگرافی سینه در کنار مزایای آن، به انتخاب روش و زمان مناسب غربالگری کمک می کند.

آمادگی جهت انجام ماموگرافی زنان زیر 40 سال

بهتر است پزشک را از وجود هرگونه جراحی که در گذشته انجام شده و یا مصرف هورمون و یا سابقه وجود سرطان سینه در خانواده خود آگاه کنید؛ اما در کل هیچ آمادگی خاصی پیش از انجام ماموگرافی نیاز نیست و برای شخص هیچ محدودیت غذایی وجود ندارد. بهتر است در روزهای نزدیک به دوران عادت ماهانه و یا حتی روزهای خونریزی ماموگرافی انجام نشود.

روش انجام ماموگرافی زیر 40 سال

این آزمایش معمولاً به صورت ایستاده انجام می شود. تکنسین، پستان شما را بر روی یک صفحه قرار می دهد. در حین آزمایش هر کدام از سینه ها بین دو صفحه قرار می گیرد. این عمل باعث مسطح و یکنواخت شدن پستان ها شده تا بتوان تصاویر واضحی را از بافت پستان با حداقل دور اشعه تهیه نمود. فشرده شدن سینه بین دو صفحه ممکن است کمی موجب ناراحتی به مدت چند دقیقه برای فرد ایجاد کند. صفحه متحرک بالایی با نزدیک شدن به صفحه ثابت پایین موجب فشرده شدن بافت سینه خواهد شد. سپس دستگاه شروع به گرفتن تصویر می نماید.

این روش برای سینه دیگر نیز تکرار می شود و از شخص تقاضا می شود تا مشابه روش قبل عمل نماید. صفحه دستگاه ماموگرافی برای گرفتن تصاویر اشعه ایکس از زاویه دیگر باید بچرخد تا عکس دیگری از زاویه مخالف گرفته شود. با این عکس دو تصویر از دو زاویه پستان حاصل خواهد شد.

هزینه ماموگرافی

هزینه ماموگرافی براساس تعرفه وزارت بهداشت بخش خصوصی محاسبه می شود. هزینه انجام این تصویربرداری به عواملی چون یک طرفه بودن یا دو طرفه بودن و میزان بزرگنمایی بستگی دارد. نوع روش ماموگرافی نیز می تواند قیمت ماموگرافی را تغییر دهد.

عوارض ماموگرافی زیر 40 سال

ماموگرافی، بافت پستان ها را با مقادیر اندکی از پرتوهای رادیواکتیو مواجه می سازد؛ اما معمولاً فایده های این تکنیک تصویر برداری بیشتر از مضرات آن است. با این حال توصیه می شود اگر باردار هستید، حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارید تا در خصوص گزینه های جایگزین تصمیم گیری شود. اگر ریسک آسیب به جنین و مادر بسیار کم است، انجام ماموگرافی های مکرر و دوره ای در افراد بارداری که در معرض ریسک بالای ابتلا به سرطان پستان هستند توصیه نمی شود.

نسخه اصلی مطلب آیا زنان زیر ۴۰ سال باید ماموگرافی انجام دهند؟ را در سایت دکتر غلامرضا سیف بخوانید.

---