سونوگرافی شکم یکی از روش های رایج تصویربرداری تشخیصی است که برای بررسی وضعیت اندام های داخلی شکم و شناسایی تغییرات یا مشکلات احتمالی آن ها انجام می شود. در این روش، با استفاده از امواج صوتی می توان اندام هایی مانند کبد، کیسه صفرا، کلیه ها، طحال و پانکراس را ارزیابی کرد. سونوگرافی شکمی بدون استفاده از اشعه ایکس انجام می شود و به پزشک در تشخیص بیماری هایی مانند کبد چرب، سنگ کیسه صفرا، سنگ کلیه، کیست ها و برخی توده های شکمی کمک می کند. در این مطلب با روش انجام و نتایج سونوی شکم آشنا خواهید شد.

سونوگرافی شکم چیست؟

سونوگرافی شکم یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی است که با استفاده از امواج صوتی، برای بررسی اندام های داخلی و ساختارهای موجود در حفره شکم انجام می شود. در این روش، اندام هایی مانند کبد، کیسه صفرا، طحال، پانکراس (لوزالمعده)، کلیه ها، عروق بزرگ شکمی و در صورت نیاز مثانه مورد ارزیابی قرار می گیرند.
برای درک بهتر نحوه بررسی اندام ها در سونوگرافی، می توان آن ها را از نظر ساختار به سه گروه تقسیم کرد:

1. اندام های توخالی حاوی هوا و گاز: مانند معده، روده باریک و روده بزرگ که وجود گاز در آن ها می تواند مشاهده ساختارهای داخلی را با محدودیت مواجه کند.
2. اندام های توپر: مانند کبد، طحال، پانکراس و کلیه ها که ساختار و بافت آن ها با سونوگرافی قابل بررسی است.
3. اندام های حاوی مایع: مانند کیسه صفرا و مثانه که وضعیت دیواره، محتویات و برخی تغییرات غیرطبیعی آن ها با سونوگرافی ارزیابی می شود.

سونوگرافی شکم برای چیست؟

پزشک ممکن است برای بررسی علت برخی علائم یا ارزیابی وضعیت بیماری های قبلی، سونوگرافی شکم را تجویز کند. این روش تصویربرداری به شناسایی بسیاری از تغییرات ساختاری و مشکلات احتمالی اندام های داخلی کمک می کند. مهم ترین دلایل انجام سونوگرافی شکم عبارتند از:

1. درد مداوم یا عودکننده در ناحیه شکم و مشخص کردن علت درد شکم
2. درد در قسمت راست و بالای شکم، به ویژه پس از صرف غذا
3. نفخ و احساس ناراحتی شکمی با علت نامشخص
4. زردی پوست و چشم ها و بررسی علت احتمالی آن
5. غیرطبیعی بودن نتایج آزمایش های عملکرد کبد
6. وجود خون در ادرار یا دردهای مشکوک به سنگ کلیه
7. بررسی علت تجمع غیرطبیعی مایع آزاد در شکم (آسیت)
8. پیگیری کیست ها، سنگ ها (مانند سونوگرافی سنگ صفرا و سونوگرافی سنگ کلیه ) یا ضایعاتی که در تصویربرداری های قبلی مشاهده شده اند.
9. بررسی احتمال وجود توده یا بزرگی غیرطبیعی برخی اندام های شکمی
10. بررسی آسیب های داخلی شکم پس از برخی ضربه ها، در شرایط مناسب بالینی

سونوگرافی شکم بر اساس علائم بیمار و تشخیص اولیه پزشک انجام می شود. این روش برای بررسی همه مشکلات گوارشی مناسب نیست؛ زیرا وجود گاز در معده و روده می تواند دقت مشاهده برخی ساختارها را کاهش دهد. همچنین در صورت شک به بیماری های خاص، ممکن است آزمایش خون، سی تی اسکن یا سایر روش های تشخیصی نیز لازم باشند.

سونوگرافی کامل شکم شامل چیست؟

در سونوگرافی کامل شکم، اندام های اصلی داخل حفره شکمی از نظر اندازه، ساختار و وجود تغییرات غیرطبیعی بررسی می شوند. این سونوگرافی معمولا شامل ارزیابی موارد زیر است:

• کبد
• کیسه صفرا و مجاری صفراوی
• پانکراس (لوزالمعده)
• طحال
• کلیه راست و چپ
• آئورت شکمی و ورید اجوف تحتانی
• وجود مایع آزاد یا توده در حفره شکم

توجه داشته باشید که سونوگرافی کامل شکم با سونوگرافی شکم و لگن متفاوت است؛ در نوع دوم، اندام های لگنی مانند مثانه، رحم و تخمدان ها یا پروستات نیز بررسی می شوند.

نحوه انجام سونوگرافی شکم در تهران

سونوگرافی شکم یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی و بدون درد است که معمولا در حالت درازکش انجام می شود. برای شروع، بیمار روی تخت سونوگرافی قرار می گیرد و متخصص، ژل مخصوصی را روی پوست ناحیه شکم می زند. این ژل به انتقال بهتر امواج صوتی و ایجاد تصاویر واضح تر از اندام های داخلی کمک می کند.
سپس متخصص پروب یا مبدل دستگاه سونوگرافی را روی پوست حرکت می دهد تا اندام های مختلف شکم را از زوایای گوناگون بررسی کند. امواج صوتی پس از برخورد با بافت های داخلی بدن بازتاب پیدا می کنند و دستگاه با پردازش این امواج، تصاویر زنده ای را روی مانیتور نمایش می دهد. در طول سونوگرافی ممکن است از بیمار خواسته شود وضعیت بدن خود را تغییر دهد، نفس عمیق بکشد یا برای چند لحظه نفس خود را نگه دارد تا تصاویر دقیق تری ثبت شوند. گاهی نیز برای مشاهده بهتر برخی اندام ها، متخصص با پروب فشار ملایمی به ناحیه شکم وارد می کند.

این روش معمولا بدون درد است و بیمار ممکن است تنها احساس خنکی ژل یا فشار خفیف پروب روی شکم داشته باشد. پس از پایان تصویربرداری، ژل از روی پوست پاک می شود و بیمار می تواند به فعالیت های روزمره خود بازگردد.

در سونوگرافی شکم چه چیزهایی مشخص میشود؟

سونوگرافی شکم به پزشک کمک می کند تا وضعیت اندام های داخلی شکم را از نظر اندازه، شکل، ساختار بافتی و وجود تغییرات غیرطبیعی بررسی کند. بسته به محدوده تصویربرداری و کیفیت تصاویر، موارد زیر ممکن است در سونوگرافی شکم مشخص شوند:

1. سونوگرافی کبد و کیسه صفرا : کبد چرب، بزرگی کبد، کیست ها، برخی توده ها و تغییرات بافتی کبد،سنگ کیسه صفرا، ضخیم شدن دیواره، التهاب و پولیپ کیسه صفرا.
2. سونوگرافی مجاری صفراوی: گشادشدگی مجاری صفراوی و برخی نشانه های انسداد.
3. سونوگرافی کلیه : سنگ کلیه، کیست، توده، بزرگی کلیه و هیدرونفروز (تجمع ادرار در کلیه).
4. سونوی طحال : بزرگی طحال، کیست ها و برخی ضایعات ساختاری.
5. سونوگرافی پانکراس : برخی کیست ها، توده ها و تغییرات ساختاری پانکراس.
6. سونوگرافی عروق شکمی: سونوگرافی آئورت شکمی ، گشادشدگی عروق و اختلالات جریان خون با استفاده از داپلر.
7. سونوگرافی جدار شکم: فتق شکمی، تجمع مایع، هماتوم و برخی توده های بافت نرم.
8. سونوگرافی داخل شکم: تجمع غیرطبیعی مایع آزاد در شکم (آسیت) و برخی توده های قابل مشاهده.

نکات قبل از انجام سونوی شکم

چنانچه قصد انجام سونوگرافی شکم را دارید، باید یک سری مراقبت های قبل از انجام سونوگرافی را به خوبی رعایت کنید تا نتایج دقیق تری ارائه شود.

رعایت برخی نکات قبل از سونوگرافی شکم به بهبود کیفیت تصاویر و افزایش دقت بررسی کمک می کند. نوع آمادگی مورد نیاز به اندام هایی که قرار است بررسی شوند و نوع سونوگرافی بستگی دارد. مهم ترین نکات عبارت اند از:

1. ناشتا بودن: برای سونوگرافی کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی معمولا لازم است بیمار حدود ۶ تا ۸ ساعت ناشتا باشد. این کار باعث کاهش انقباض کیسه صفرا و بهبود کیفیت بررسی می شود. مدت ناشتایی را مطابق دستور مرکز تصویربرداری رعایت کنید.
2. پرهیز از غذاهای چرب: بهتر است پیش از سونوگرافی و مطابق دستور مرکز، از مصرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید؛ زیرا ممکن است بر کیفیت بررسی کیسه صفرا تاثیر بگذارند.
3. همراه داشتن مدارک پزشکی: نتایج آزمایش های اخیر، گزارش سونوگرافی های قبلی، سی تی اسکن و سایر مدارک مرتبط را همراه داشته باشید تا متخصص بتواند تغییرات احتمالی را بهتر ارزیابی کند.
4. اطلاع درباره داروهای مصرفی: اگر داروی خاصی مصرف می کنید، پیش از مراجعه درباره نحوه مصرف آن با پزشک یا مرکز تصویربرداری مشورت کنید. معمولا نیازی به قطع خودسرانه داروها نیست.
5. آمادگی برای سونوگرافی لگن: اگر سونوگرافی شکم و لگن به صورت هم زمان انجام می شود، ممکن است لازم باشد مثانه پر باشد. در این شرایط معمولا از بیمار خواسته می شود پیش از انجام سونوگرافی مقداری آب بنوشد و تا پایان تصویربرداری ادرار نکند.

نکته مهم: وجود گاز روده می تواند مشاهده برخی اندام های شکمی، به ویژه پانکراس، را دشوار کند؛ اما مانع مطلق انجام سونوگرافی نیست. همچنین اصلاح موهای زائد شکم برای انجام این تصویربرداری ضرورتی ندارد.

توجه داشته باشید که دستورالعمل آمادگی برای سونوگرافی شکم و بررسی اختصاصی هر اندام ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین بهتر است پیش از مراجعه، دستورالعمل مرکز تصویربرداری را بررسی کنید.

چه افرادی به سونوگرافی شکمی نیاز دارند؟

سونوگرافی شکم با توجه به علائم بالینی، سوابق پزشکی و تشخیص پزشک برای افراد مختلف تجویز می شود. برخی افراد نیز به دلیل داشتن عوامل خطر بیماری های عروقی، ممکن است به بررسی های تصویربرداری دوره ای نیاز داشته باشند. برای مثال، سونوگرافی شکم می تواند برای غربالگری آنوریسم آئورت شکمی در افراد واجد شرایط استفاده شود.

مهم ترین عوامل خطر و شرایطی که ممکن است ضرورت بررسی آئورت شکمی را افزایش دهند عبارت اند از:

• سن بالا، به ویژه در مردان ۶۵ تا ۷۵ سال
• سابقه مصرف سیگار یا استعمال دخانیات
• سابقه خانوادگی آنوریسم آئورت شکمی
• ابتلا به آترواسکلروز یا تصلب شرایین
• سابقه آنوریسم در سایر شریان های بدن
• ابتلا به برخی بیماری های قلبی و عروقی

بهترین مراکز سونوگرافی شکم در تهران

اگر برای انجام سونوگرافی شکم در تهران به دنبال مرکز تصویربرداری مجهز و معتبر هستید، مراکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر سیف در یوسف آباد و ونک از گزینه های قابل بررسی هستند. این بهترین مرکز تصویربرداری تهران با مدیریت دکتر غلامرضا سیف، متخصص رادیولوژی، خدمات متنوعی در زمینه تصویربرداری تشخیصی و سونوگرافی عمومی و تخصصی ارائه می دهد.

مرکز سونوگرافی و رادیولوژی شقایق در یوسف آباد

مرکز سونوگرافی شقایق یوسف آباد یکی از مراکز دکتر سیف در محدوده یوسف آباد تهران است که خدمات سونوگرافی شکم و لگن و سایر روش های تصویربرداری تشخیصی را ارائه می دهد. مراجعه کنندگان می توانند برای بررسی اندام های شکمی و انجام سونوگرافی های مورد درخواست پزشک به این مرکز مراجعه کنند.

مرکز سونوگرافی و رادیولوژی پردیس در ونک

مرکز تصویربرداری پردیس در محدوده ونک تهران، دومین مرکز مجموعه دکتر سیف است. در این مرکز نیز خدمات سونوگرافی شکم، سونوگرافی های تخصصی و سایر روش های تصویربرداری پزشکی ارائه می شود. دسترسی به خدمات متنوع تصویربرداری در این مجموعه، امکان پیگیری بررسی های تشخیصی موردنیاز بیماران را فراهم می کند.

برای اطلاع از نحوه نوبت دهی، آمادگی های لازم پیش از سونوگرافی شکم و خدمات هر مرکز، می توانید با مراکز سونوگرافی و رادیولوژی دکتر سیف تماس بگیرید.

☎️ تماس با شعبه یوسف آباد ( رادیولوژی و سونوگرافی شقایق ): 88553155 - 021 | 88553310 - 021
☎️ تماس با شعبه ونک ( رادیولوژی و سونوگرافی پردیس ): 88782900 | 88203875

سوالات متداول درباره سونوگرافی شکم

سونوگرافی شکمی چیست؟

سونوگرافی شکمی یک روش تصویربرداری غیرتهاجمی است که با استفاده از امواج صوتی، اندام های داخلی شکم مانند کبد، کلیه ها، طحال و کیسه صفرا را بررسی می کند.

سونوگرافی شکم شامل چیست؟

در سونوگرافی شکم معمولا کبد، کیسه صفرا، مجاری صفراوی، پانکراس، طحال، کلیه ها و عروق بزرگ شکمی بررسی می شوند.

سونوگرافی شکم برای چیست؟

این سونوگرافی برای بررسی علت درد شکم، تشخیص سنگ کلیه و کیسه صفرا، ارزیابی کبد چرب، شناسایی کیست ها و توده های شکمی و بررسی برخی اختلالات عروقی کاربرد دارد.

سونوگرافی شکم چگونه است؟

در این روش، بیمار روی تخت دراز می کشد و متخصص پس از مالیدن ژل مخصوص روی پوست شکم، پروب دستگاه را روی ناحیه موردنظر حرکت می دهد تا تصاویر اندام های داخلی روی مانیتور نمایش داده شوند.

آیا برای سونوگرافی شکم باید ناشتا بود؟

بله، برای بررسی کبد، کیسه صفرا و مجاری صفراوی معمولا لازم است ۶ تا ۸ ساعت ناشتا باشید. مدت ناشتایی به نوع سونوگرافی بستگی دارد.

سونوگرافی شکمی چقدر طول میکشد؟

سونوگرافی شکم معمولا بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان می برد؛ اما مدت آن با توجه به تعداد اندام های مورد بررسی و شرایط بیمار متفاوت است.

آیا سونوگرافی شکم درد دارد؟

خیر، این روش غیرتهاجمی و معمولا بدون درد است. ممکن است هنگام حرکت پروب روی شکم، فشار خفیفی احساس کنید.

آیا سونوی شکم سرطان را نشان میدهد؟

سونوگرافی می تواند برخی توده ها و ضایعات مشکوک به سرطان را در اندام های شکمی شناسایی کند؛ اما تشخیص قطعی بدخیمی معمولا به بررسی های تکمیلی نیاز دارد.

آیا سونوگرافی شکم سنگ کلیه را نشان میدهد؟

بله، سونوگرافی می تواند بسیاری از سنگ های کلیه و عوارضی مانند هیدرونفروز را شناسایی کند؛ البته تشخیص برخی سنگ های کوچک یا واقع در قسمت هایی از حالب ممکن است دشوار باشد.

آیا سونوگرافی شکم کبد چرب را مشخص میکند؟

بله، سونوگرافی می تواند تغییرات سازگار با کبد چرب را نشان دهد؛ اما شدت بیماری و میزان التهاب یا فیبروز کبد را به طور دقیق تعیین نمی کند.

آیا سونوگرافی شکم روده ها را هم نشان میدهد؟

سونوگرافی معمولی شکم برای بررسی کامل داخل روده ها مناسب نیست؛ زیرا گاز روده مانع عبور امواج صوتی می شود. با این حال، در شرایط خاص می توان ضخامت دیواره روده و برخی تغییرات آن را بررسی کرد.

تفاوت سونوگرافی شکم با سونوگرافی شکم و لگن چیست؟

سونوگرافی شکم بر بررسی اندام هایی مانند کبد، کیسه صفرا، کلیه ها و طحال تمرکز دارد؛ اما در سونوگرافی شکم و لگن، اندام های لگنی مانند مثانه، رحم و تخمدان ها در زنان یا پروستات در مردان نیز بررسی می شوند.

آیا سونوگرافی شکم برای زنان باردار ضرر دارد؟

خیر، سونوگرافی از امواج صوتی استفاده می کند و برخلاف تصویربرداری با اشعه ایکس، پرتو یونیزان ندارد. در صورت نیاز پزشکی، انجام آن در دوران بارداری امکان پذیر است.

آیا قبل از سونوگرافی شکم می توان آب نوشید؟

بستگی به نوع سونوگرافی دارد. برای بررسی کیسه صفرا معمولا باید ناشتا باشید، اما برای سونوگرافی لگن ممکن است لازم باشد با نوشیدن آب، مثانه خود را پر نگه دارید.

آیا سونوگرافی شکم کیست تخمدان را نشان می دهد؟

کیست تخمدان معمولا با سونوگرافی لگن بررسی می شود. اگر سونوگرافی شکم و لگن انجام شود، امکان ارزیابی تخمدان ها نیز وجود دارد؛ هرچند سونوگرافی واژینال در بسیاری از موارد جزئیات بیشتری ارائه می دهد.

آیا بعد از سونوگرافی شکم میتوان غذا خورد؟

بله، پس از پایان سونوگرافی می توانید بلافاصله غذا بخورید و فعالیت های روزمره خود را از سر بگیرید.

نسخه اصلی مطلب مرکز انواع سونوگرافی شکمی در تهران را در سایت دکتر غلامرضا سیف بخوانید.

---